Fiillerin Anlam Özellikleri
Fiiller anlam özelliklerine göre iş, oluş ve durum bildirirler.
1- İş (Kılış) Fiilleri
Öznenin iradesiyle, bir nesne üzerinde gerçekleşen, öznenin nesneyi etkilediğini ve o nesnenin de etkilendiğini gösteren fiillerdir.
Ör: Bilgisayarı çocuklar bozdu.
Fiil “bozdu”dur. “Kim bozdu?” dersek “çocuklar” cevabını alırız, “Neyi bozdu?” sorusuna da “bilgisayarı” cevabını alırız. Yapılan iş bilgisayar nesnesi üzerinden gerçekleşmiştir.
İş fiilleri “kimi” ve “neyi” sorularına cevap verir.
Ör: taşıyor, yazdık, açmalıyız, anlatsak, görelim, bilmişler, siliyordu...
2- Durum (Hareket) Fiilleri
Eylemde nesnenin etkilenmediği fiillerdir. Durum fiilleri “kimi” ve “neyi” sorularına cevap vermezler. Öznenin süreklilik gösteren bir durumunu anlatan fiillerdir.
Ör: Sınıfın ortasında durmuş. Fiil “durmuş”tur. “kimi” ve “neyi” sorularına cevap alamayız. “Durma” belli bir süre devam etmektedir.
Ör: Uyumak, uyanmak, ölmek, susmak, oturmak, yatmak, uzanmak...
3- Oluş Fiilleri:
Bunlar da bir nitelik değişikliği, yani bir durumdan başka bir duruma geçildiğini veya geçilmekte olduğunu bildirirler.Gerçekleşmelerinde öznenin doğrudan etkisi yoktur.
Daha çok “kendiliğinden olma” söz konusudur.
Ör: Bahçedeki ağaçlar yeşermiş. “yeşerme” ağacın bir etkisi yoktur. Yeşerme kendiliğinden olur.
Ör: Solmak, büyümek, bayatlamak, yeşermek, uzamak...
çok teşekkür edrim çok güzel olmuş...
YanıtlaSilyaa bn anlamadım bu konuyu
YanıtlaSilkolay konu aslındaaaa...
YanıtlaSilkolay bir konu ödew için hepsini geçirdim turgutlu cumhuriyet i.ö.o BORA COŞKUN 7/E
YanıtlaSilvalla .. bilmem hoca ne deycek ama galiba güzel katılanlar mesaj atsın....):)=)
YanıtlaSilteşekkür ettm :)
YanıtlaSilTeşekkürler ;)
YanıtlaSilanlamadım
YanıtlaSilsayın izzet koçak,
YanıtlaSilanlatımınıza göre "beklemek" fiili "seni bekledim. " diyebildiğimiz için iş fiili olur ancak beklemek veya özlemek fiilleri gerçekten "anlam özelliğine göre" "iş" mi bildirir? yoksa anlam bakımından "durum" fiillerine mi yakındır? durmak sözcüğü durum bildirirken, anlam özelliği bakımından ona çok yakın olan "beklemek" sözcüğüne nasıl " iş" bildiriyor diyebiliriz? aynı şekilde gelmek sözcüğü kimi/ neyi geldim diyemediğimizden durum mu bildirir?
ama anlam bakımından bir "iş" değil midir gelmek?
bu konuyu 4 türkçe öğretmeni arkadaş tartıştık ve görüş birliğine varamadık.. bana göre başlıkta "anlam özelliği" bulunduğundan işin içine "nesne" katmak anlamsızdır... "yapmak için bir güç bir hareket gerektiren fiiler iş" , "bir durağanlık, stabillik bildiren fiiller ise durum fiilleridir." demek daha mantıklı değil midir? böyle söylendiğinde durum fiilleri için yapılan "Eylemde nesnenin etkilenmediği fiillerdir. Durum fiilleri “kimi” ve “neyi” sorularına cevap vermezler. Öznenin süreklilik gösteren bir durumunu anlatan fiillerdir" tanımından sonra "özlemek ve beklemek" fiileri için çelişilmemiş olur zira sizin yaptığınız gibi konuyu anlattığımızda özlemek ve beklemek fiilleri durum fiilleri tanımındaki "Öznenin süreklilik gösteren bir durumunu anlatan fiillerdir" kısmına, iş fiilleri tanımındaki "kimi" "neyi" sorularına cevap verebilme kısmına uyar...
Sayın Hocam, konuyla ilgili değerlendirmelerinizi dikkatli bir şekilde okudum. Bir beşinci Türkçe öğretmeni olarak tartışmaya son koyabileceğim kanaatinde değilim. Zira Türkçe dersiyle ilgili birçok form, "beklemek" fiili dahil olmak üzere birçok kelime üzerinde ihtihaflı bir yaklaşım içerisinde. Herkes kendi yaklaşımına göre bir değerlendirme yapmakta.
YanıtlaSilBen değerlendirmemi öğrencilerime bu konuyu daha iyi nasıl kavratacağım üzerinden hareketle yapıyorum. Birkaç kelime üzerinde ihtihaf olmasından dolayı "nesne" üzerinden konuyu anlatmamayı doğru bulmuyorum. Bu şekilde anlatımın daha kavratıcı olduğunu düşünüyorum.
Sizin ortaya koyduğunuz tanımlamalar için de mutlaka bu çapta itirazlar gelecektir. "beklemek" fiili bir "durum fiili" ise bunun için bir güç sarfedilmemektedir.)
İlginize teşekkürler.
Teşekkürler Hocam
Silbana çok yardım etti teşekkkürler. :)
YanıtlaSilÖrnekler daha çok olması gerekiyodu ama yine de teşekkürler...
YanıtlaSilçok yararlandım teşekkürler dr. nurettin beyhan elbir i.ö.o yunus emre
YanıtlaSilTest sorusu koyarsanız daha iyi olacak...
YanıtlaSilbn bu konuyu anlamadım fakat performans ödevim için süper bi ödev teşekkürler haleyılmaz turgut reis i.ö.o. 7/A
YanıtlaSilteşekkür ederim!
YanıtlaSilÇooo.........k teşekkür ederim sayenizde Türkçe ödevinden kurtuldum :)) Kazım Özenç Seçen İ.Ö.O 7/A
YanıtlaSilAynen ben de Türkçe ödevinden kurtuldum.Çok tesekkür ederim.Bostancı Atatürk i.ö.o. 7/B
YanıtlaSilhocam ağlamak ve gülmek eylemleri için ne dersiniz iş mi durum mu
YanıtlaSilsaoLun
YanıtlaSilçok çok saolun bizi kurtardınız
YanıtlaSilTesekkür ederim çok güzeldi Tavsiye ederim :)
YanıtlaSilcok güzel bir ödev hazırladım :) sayenizde teşekkür ederim
YanıtlaSilbu konudan nefret ediyorum ama yinede iyi anlatmışın saol
YanıtlaSilçok güzel
YanıtlaSilhiç güzel olmamış :D
YanıtlaSiliyi diyebiliriz
YanıtlaSilyaaa ben anlamadım ama umarım işime yararrrrr :)
YanıtlaSilhakikimi
YanıtlaSilbence fazla örnek ve daha cok açıklama gerekir