17 Eylül 2013 Salı

FİİLLERİN ANLAM ÖZELLİKLERİ

Fiillerin Anlam Özellikleri

Fiiller anlam özelliklerine göre iş, oluş ve durum bildirirler.

1- İş (Kılış) Fiilleri

Öznenin iradesiyle, bir nesne üzerinde gerçekleşen, öznenin nesneyi etkilediğini ve o nesnenin de etkilendiğini gösteren fiillerdir.

Ör: Bilgisayarı çocuklar bozdu.

Fiil “bozdu”dur. “Kim bozdu?” dersek “çocuklar” cevabını alırız, “Neyi bozdu?” sorusuna da “bilgisayarı” cevabını alırız. Yapılan iş bilgisayar nesnesi üzerinden gerçekleşmiştir.

İş fiilleri “kimi” ve “neyi” sorularına cevap verir.

Ör: taşıyor, yazdık, açmalıyız, anlatsak, görelim, bilmişler, siliyordu...

2- Durum (Hareket) Fiilleri

Eylemde nesnenin etkilenmediği fiillerdir. Durum fiilleri “kimi” ve “neyi” sorularına cevap vermezler. Öznenin süreklilik gösteren bir durumunu anlatan fiillerdir.

Ör: Sınıfın ortasında durmuş. Fiil “durmuş”tur. “kimi” ve “neyi” sorularına cevap alamayız. “Durma” belli bir süre devam etmektedir.

Ör: Uyumak, uyanmak, ölmek, susmak, oturmak, yatmak, uzanmak...

3- Oluş Fiilleri:

Bunlar da bir nitelik değişikliği, yani bir durumdan başka bir duruma geçildiğini veya geçilmekte olduğunu bildirirler.Gerçekleşmelerinde öznenin doğrudan etkisi yoktur.
Daha çok “kendiliğinden olma” söz konusudur.

Ör: Bahçedeki ağaçlar yeşermiş. “yeşerme” ağacın bir etkisi yoktur. Yeşerme kendiliğinden olur.

Ör: Solmak, büyümek, bayatlamak, yeşermek, uzamak...

92 yorum:

  1. çok teşekkür edrim çok güzel olmuş...

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Bende turgutluluyım

      Sil
  2. yaa bn anlamadım bu konuyu

    YanıtlaSil
  3. kolay konu aslındaaaa...

    YanıtlaSil
  4. kolay bir konu ödew için hepsini geçirdim turgutlu cumhuriyet i.ö.o BORA COŞKUN 7/E

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. aa bnde aynı okuldaydım bu sene taşındık dha yeni 7/c deydim bn

      Sil
  5. valla .. bilmem hoca ne deycek ama galiba güzel katılanlar mesaj atsın....):)=)

    YanıtlaSil
  6. teşekkür ettm :)

    YanıtlaSil
  7. Teşekkürler ;)

    YanıtlaSil
  8. sayın izzet koçak,
    anlatımınıza göre "beklemek" fiili "seni bekledim. " diyebildiğimiz için iş fiili olur ancak beklemek veya özlemek fiilleri gerçekten "anlam özelliğine göre" "iş" mi bildirir? yoksa anlam bakımından "durum" fiillerine mi yakındır? durmak sözcüğü durum bildirirken, anlam özelliği bakımından ona çok yakın olan "beklemek" sözcüğüne nasıl " iş" bildiriyor diyebiliriz? aynı şekilde gelmek sözcüğü kimi/ neyi geldim diyemediğimizden durum mu bildirir?
    ama anlam bakımından bir "iş" değil midir gelmek?
    bu konuyu 4 türkçe öğretmeni arkadaş tartıştık ve görüş birliğine varamadık.. bana göre başlıkta "anlam özelliği" bulunduğundan işin içine "nesne" katmak anlamsızdır... "yapmak için bir güç bir hareket gerektiren fiiler iş" , "bir durağanlık, stabillik bildiren fiiller ise durum fiilleridir." demek daha mantıklı değil midir? böyle söylendiğinde durum fiilleri için yapılan "Eylemde nesnenin etkilenmediği fiillerdir. Durum fiilleri “kimi” ve “neyi” sorularına cevap vermezler. Öznenin süreklilik gösteren bir durumunu anlatan fiillerdir" tanımından sonra "özlemek ve beklemek" fiileri için çelişilmemiş olur zira sizin yaptığınız gibi konuyu anlattığımızda özlemek ve beklemek fiilleri durum fiilleri tanımındaki "Öznenin süreklilik gösteren bir durumunu anlatan fiillerdir" kısmına, iş fiilleri tanımındaki "kimi" "neyi" sorularına cevap verebilme kısmına uyar...

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. iş:Bir sonuç elde etmek, herhangi bir şey ortaya koymak için güç harcayarak yapılan etkinlik, çalışma.iş bildiren fiillerin hareketlilik bildirmesi şart değil.

      Sil
    2. ben pervormas
      ödevimden 100 aldım

      Sil
  9. Sayın Hocam, konuyla ilgili değerlendirmelerinizi dikkatli bir şekilde okudum. Bir beşinci Türkçe öğretmeni olarak tartışmaya son koyabileceğim kanaatinde değilim. Zira Türkçe dersiyle ilgili birçok form, "beklemek" fiili dahil olmak üzere birçok kelime üzerinde ihtihaflı bir yaklaşım içerisinde. Herkes kendi yaklaşımına göre bir değerlendirme yapmakta.

    Ben değerlendirmemi öğrencilerime bu konuyu daha iyi nasıl kavratacağım üzerinden hareketle yapıyorum. Birkaç kelime üzerinde ihtihaf olmasından dolayı "nesne" üzerinden konuyu anlatmamayı doğru bulmuyorum. Bu şekilde anlatımın daha kavratıcı olduğunu düşünüyorum.

    Sizin ortaya koyduğunuz tanımlamalar için de mutlaka bu çapta itirazlar gelecektir. "beklemek" fiili bir "durum fiili" ise bunun için bir güç sarfedilmemektedir.)

    İlginize teşekkürler.

    YanıtlaSil
  10. bana çok yardım etti teşekkkürler. :)

    YanıtlaSil
  11. Örnekler daha çok olması gerekiyodu ama yine de teşekkürler...

    YanıtlaSil
  12. çok yararlandım teşekkürler dr. nurettin beyhan elbir i.ö.o yunus emre

    YanıtlaSil
  13. Test sorusu koyarsanız daha iyi olacak...

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Aynen yaa bende o yüzden burayi actim bisi cikmadi bir daha bu siteyi gordum hemen cikcam sirf inat olsun die hıh... :-P

      Sil
    2. Gıcik oldum sizeee ...... giciiiiklerrr sizin sitenizi hep kotuliycem aga oldumuuu ....... manyaklar bu kac oldu yaa her girisimde aradigimi bulamiom arkadaslarima da solicem acmasinlar yyaaa manyaklarr sizi hiiiih x( >:)

      Sil
  14. bn bu konuyu anlamadım fakat performans ödevim için süper bi ödev teşekkürler haleyılmaz turgut reis i.ö.o. 7/A

    YanıtlaSil
  15. teşekkür ederim!

    YanıtlaSil
  16. Çooo.........k teşekkür ederim sayenizde Türkçe ödevinden kurtuldum :)) Kazım Özenç Seçen İ.Ö.O 7/A

    YanıtlaSil
  17. Aynen ben de Türkçe ödevinden kurtuldum.Çok tesekkür ederim.Bostancı Atatürk i.ö.o. 7/B

    YanıtlaSil
  18. hocam ağlamak ve gülmek eylemleri için ne dersiniz iş mi durum mu

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. aglamak ve gülmek durum olur çünkü o anda ne yaptığını söylüyor

      Sil
  19. çok çok saolun bizi kurtardınız

    YanıtlaSil
  20. Tesekkür ederim çok güzeldi Tavsiye ederim :)

    YanıtlaSil
  21. cok güzel bir ödev hazırladım :) sayenizde teşekkür ederim

    YanıtlaSil
  22. bu konudan nefret ediyorum ama yinede iyi anlatmışın saol

    YanıtlaSil
  23. hiç güzel olmamış :D

    YanıtlaSil
  24. iyi diyebiliriz

    YanıtlaSil
  25. yaaa ben anlamadım ama umarım işime yararrrrr :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. bence işine yarar ama daha fazla örnek olsun lütfen

      Sil
  26. hakikimi








    bence fazla örnek ve daha cok açıklama gerekir

    YanıtlaSil
  27. "beklemek" fiilini meb öğretmen kılavuz kitabı durum bildiren fiil olarak almış.Bence de mantıklı bekleme işini özne yapar ve etkisi onadır nesne almış olsa bile öznenin gerçekleştirdiği eylemden yine özne etkilenir yani nesne etkilenmez.
    Örnek: Otobüsü yarım saat bekledim. ( Bekleme işini ben yaptım ve yine ben etkilendim.Nesne konumundaki otobüs sözcüğü yapılan eylemden etkilenmez.Oysaki iş bildiren eylemlerde nesnenin doğrudan yapılan eylemden etkilenmesi söz konusudur.Durum bildiren eylemlerde öznenin eyleminden özne etkilenir ve eylemin bir süre sürekliliği vardır.Ben bu konuyu çok geniş araştırdım.)

    YanıtlaSil
  28. teşekkürler çalışma kitabında öğrnmediğimiz bir etkenlik vardı ama bize fillerde anlam özelliklerinin göstermemişti çok teşeküür ediyorum bunu hazırlayana !:)

    YanıtlaSil
  29. çk teşkkrler :DDDDDDD

    YanıtlaSil
  30. çok teşekkürler

    YanıtlaSil
  31. çokkkkkk teşekkürler bana yardımcı oldu :))

    YanıtlaSil
  32. süper olmuş teşekkürler

    YanıtlaSil
  33. Çok teşekkür ederim :) :)

    YanıtlaSil
  34. Müfredata Uygunmu İzzet Hocam ?

    YanıtlaSil
  35. Çok teşekkür ederim aynı bizim hocamızın anattığı gibi anlatılmış anlamamıştım şimdi çok güzel anladım süper bir site başarılarını dierimç....

    YanıtlaSil
  36. Çok tesekkürler allah razı olsun

    YanıtlaSil
  37. konu basit fakat biraz çalışmak gerektiriyor

    YanıtlaSil
  38. çok teşekkür ederim

    YanıtlaSil
  39. bu site olmasaydı ben hayatta türkçe ödevimi bitiremiezim çokk çokk teşekkür ederim gerçekten 29 EKİM i.ö.o 7-D

    YanıtlaSil
  40. çapa i.ö.okuluna giden var mı acaba varsa yanıtlayabilr mi gnderimi?
    Bu arada ödevimi ypmamda yardmcı oldğunuz içn çok tşekkürler 7/C

    YanıtlaSil
  41. Çok kolay ve güzel. Emeginize sağlık hocam, teşekkürler

    YanıtlaSil
  42. Günüm kurtuldu.Teşekkürler.

    YanıtlaSil
  43. çok teşekkürler sınavıma burdan çalışıyorum ♥

    YanıtlaSil
  44. teçekkürler yazılı için iyi çalışma oldu aynısını kağıda geçirdim

    YanıtlaSil
  45. Cok basit aslında
    örneğin
    onu çöpe attı. Fiilimize bakıyoruz eyer filimizin başına ''onu'' kelimesini getirdiğimizde uyuyorsa iş veya kılış olmuyorsa durum oluyor

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. çok biliyorsan öğretmen ol

      Sil
  46. arkadaşlar anlamıyacak bişe yokk şoyle anlatayımm daha ıyı olurr iş: kelimenin başına onu kelimesini getirebiliyorsak oo iş fiili olur ÖRN: onu okumalısınız onu topladı onu doldurdu oluş: kelimenin başına onu kelimesini getıremıyosak o kelıme oluş fiili olur ÖRN: onu orarmış onu kokuşuyor onu doğdu bakın anlamlı olmadıgı için bu oluş fiilidir durum: kelimenin sürekliligi dir yani solma,büyümek,bayatlamak,yeşermek umarım yardımcı olmuşumdur :d

    YanıtlaSil
  47. 1.İş(Kılış) Fiilleri

    Fiil, bir nesneyle birlikte kullanılabiliyorsa bu iş fiilidir.Ayrıca kolay yoldan bulabilmek için fiilin başına bir nesne veya "onu" ifadesini getirebiliriz.

    ÖR.: okumak fiilinin başına bir nesne ekleyelim:

    kitap okumak

    onu okumak

    Uyumlu olduğuna göre iş fiilidir diyebiliriz.

    Bunun yanında, yapmak, okumak, yazmak, kazmak, sevmek, bulmak,

    2.Durum Fiilleri

    Fiil, bir nesneyle birlikte kullanılamıyorsa durum fiilidir.Başına bir nesne getirdiğimizde anlamlı olmaz.

    ÖR: uyumak fiilinin başına "onu" ifadesini ekleyelim:

    onu uyumak

    Uyumlu olmadığına göre durum fiilidir diyebiliriz.

    Bunun dışında uyumak , oturmak , dinlemek vb örnekler verebiliriz.

    NOT: Fiiller, cümle içindeyken bu yöntemle aranmasına gerek yoktur.

    3.Oluş Fiilleri

    Bir değişikliği ifade eden fiillerdir.Nesnenin,bir durumdan başka bir duruma geçtiğini ifade eder. Asla onu getirilmez.

    ÖR.: Yaşlanmak bir oluşu ifade eder.


    Çürümek, paslanmak, boyu uzamak , kilo almak vb. örnekler verebiliriz...


    Umarım işinize yaramıştır

    YanıtlaSil
  48. Çok yardimci oldunuz tesekkur

    YanıtlaSil
  49. çok kolay hemen ezberledim

    YanıtlaSil
  50. Çok sağolun tşk.7.sınıftayım işime çok yaradı sağolun :)

    YanıtlaSil
  51. çok guzel tşk ederım odevı yapmama yadımcı oldunuz

    YanıtlaSil
  52. off.ya.bir.tane.test.hazırlar.mısınnn

    YanıtlaSil
  53. Cok Güzel Site.

    YanıtlaSil
  54. 7.sınıftayım işime yaradı çok teşekkürler

    YanıtlaSil
  55. çok teşekkürler kılış fiillerinde "kimi" ve "neyi" kavramlarını bilmiyordum...

    YanıtlaSil
  56. 7.sınıftayım, öğretmen tembellik edip bize araştırttırdı ama çok işime yaradı çok saolun :)

    YanıtlaSil
  57. teşekkurler bunu yazana

    YanıtlaSil
  58. çok güzel olmuş

    YanıtlaSil
  59. çoook teşkkür ederim .. keşke biraz daha fazla örnek olsaymış!! ben silahtarağa i ö o 'dan azra

    YanıtlaSil
  60. her sayfada aynı örnekler var..

    YanıtlaSil
  61. bende 7 a dayım çok yardımcı oldu ama ben hala iş ve durumu karıştırıyorum .D

    YanıtlaSil
  62. sağol emeğe saygı :)

    YanıtlaSil
  63. Proje ödevim vardı. Gerçekten çok işime yaradı. Teşekkür ederim :)

    YanıtlaSil
  64. işime çok yaradı sağ ol performansımı yaptım

    YanıtlaSil
  65. çok güzel işime yaradı

    YanıtlaSil
  66. ödevime çok katkıda bulundu sağolun

    YanıtlaSil