tag:blogger.com,1999:blog-34884002259354671972012-01-25T22:45:42.972+02:00TÜRKÇE DERS NOTLARIİlköğretim 6-7-8 Türkçeizzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.comBlogger1511100tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-9628738305437036222011-11-26T19:58:00.004+02:002011-11-26T20:47:23.429+02:00SIFATLAR (ÖN AD)İsmin önüne gelerek onda niteleme ve belirtme yapan kelimelere <strong><span style="color:#ff0000;">sıfat</span></strong> denir.<br /><br /><strong>Kuru:</strong> Ağaç <span style="color:#009900;">(nasıl)</span><br /><strong>Öteki:</strong> Ağaç <span style="color:#009900;">(hangi)<br /></span><strong>Üç :</strong> Ağaç <span style="color:#009900;">(ne kadar- kaç)</span><br /><strong>Sıfat</strong> <span style="color:#ffffff;">....</span>isim<br /><br /><span style="color:#009900;">Güzel</span> insanlar<br /><span style="color:#009900;">Yaşlı</span> adam<br /><span style="color:#009900;">Kara</span> tahta<br /><span style="color:#33cc00;">Bu </span>çocuk<br /><span style="color:#009900;">Öteki</span> taraf<br /><span style="color:#33cc00;">Yirminci </span>yüzyıl<br /><span style="color:#33cc00;">Beş</span> soru<br /><span style="color:#33cc00;">Yarım</span> ekmek<br /><span style="color:#33cc00;">Bazı</span> insanlar<br /><br />Sıfatı bulmak için isme <span style="color:#3333ff;">"Nasıl?, hangi?, Ne kadar?, Kaç?"</span> Sorularından uygun olanı sorulur.<br /><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">SIFATLARIN ÖZELLİKLERİ</span></strong><br /><br /><em><span style="color:#ff0000;">1- Mutlaka ismin önüne gelir.</span><br /></em><br /><span style="color:#3333ff;">Kötü</span> hava <span style="color:#ffffff;">............</span><span style="color:#3333ff;">soğuk</span> hava <span style="color:#ffffff;">.............</span><span style="color:#3333ff;">çalışkan</span> başkan<br /><span style="color:#ffffff;">...</span>S <span style="color:#ffffff;">.......</span>İ <span style="color:#ffffff;">...................</span>S <span style="color:#ffffff;">........</span>İ <span style="color:#ffffff;">......................</span>S <span style="color:#ffffff;">...........</span>İ<br /><br />hava <span style="color:#3333ff;">kötü </span><span style="color:#ffffff;">............</span>hava <span style="color:#3333ff;">soğuk</span> <span style="color:#ffffff;">..............</span>başkan <span style="color:#3333ff;">çalışkan </span><br /><span style="color:#ffffff;">...</span>İ <span style="color:#ffffff;">...</span>yargı <span style="color:#ffffff;">...............</span>İ <span style="color:#ffffff;">.......</span>Y.<span style="color:#ffffff;">.........................</span>İ <span style="color:#ffffff;">..........</span>Y.<br /><br /><br /><br /><br /><em><span style="color:#ff0000;">2- Mutlaka bir ismi nitelerler (tamamlar).</span></em><br /><br /><span style="color:#009900;">Yeni araba</span>ya bindi. <span style="color:#ffffff;">..........</span><span style="color:#3333ff;">Başkan araba</span>ya bindi.<br /><span style="color:#ffffff;">..</span>S <strong><span style="color:#ffffff;">.......</span></strong>İ <span style="color:#ffffff;">..............................</span>isim <span style="color:#ffffff;">.....</span>isim<br /><br /><br /><em><span style="color:#ff0000;">3- Çekim eki almazlar. Alırlarsa isim veya zamir olurlar. (yani isimleşirler)<br /></span></em><br /><span style="color:#009900;">Soğuk havalar</span> bastırdı. <span style="color:#ffffff;">............</span><span style="color:#009900;">Öteki soruyu</span> çözelim.<br /><span style="color:#ffffff;">....</span>S <span style="color:#ffffff;">..........</span>İ <span style="color:#ffffff;">............................... ...</span>S <span style="color:#ffffff;">..........</span>İ<br /><span style="color:#3333ff;">Soğuklar</span> bastırdı. <span style="color:#ffffff;">......................</span><span style="color:#3333ff;">Ötekini</span> çözelim.<br />İsimleşmiş<span style="color:#ffffff;"> ................................</span>Adlaşmış<br /><br /><br /><br /><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">SIFATLAR:</span><br /></strong><br /><strong><span style="color:#ff0000;">1- Niteleme Sıfatları<br />2- Belirtme Sıfatları</span></strong><br /><span style="color:#009900;"><span style="color:#ffffff;">...............</span>*Sayı Sıfatları<br /><span style="color:#ffffff;">...............</span>*Belgisiz Sıfatlar<br /><span style="color:#ffffff;">...............</span>*İşaret Sıfatları<br /><span style="color:#ffffff;">...............</span>*Soru Sıfatları<br /><span style="color:#ffffff;">...............</span>*Unvan Sıfatları<br /></span><br /><strong><span style="color:#ff0000;">1- NİTELEME SIFATLARI:</span></strong><br /><br />Varlıların (isimlerin) renk, koku, tat, biçim, durum gibi özelliklerini tanıtan sıfatlardır.<br /><br /><strong>Renkli</strong> tebeşir<br /><strong>kokulu </strong>silgi<br /><strong>tatlı</strong> elma<br /><strong>masmavi </strong>gökyüzü<br /><strong>Yarım</strong> işler<br /><strong>güzel </strong>araba<br /><strong>yeşil</strong> vadi<br /><strong>eski </strong>arkadaşlar<br /><strong>Kolay</strong> soru<br /><strong>minicik</strong> eller<br /><strong>yüce</strong> dağlar<br /><strong>ağlayan</strong> insanlar<br /><br />İsme sorulan <span style="color:#ff0000;">"nasıl"</span> sorusunun cevabı <span style="color:#3333ff;">niteleme sıfatıdır</span>.<br /><br /><strong>NOT:</strong> Niteleme Sıfatları tek başlarına kullanırsa adlaşırlar.<br /><br /><span style="color:#009900;">Zengin insan</span>lar <span style="color:#009900;">fakir insan</span>lara yardım etmeli.<br /><span style="color:#ffffff;">...</span>S <span style="color:#ffffff;">..........</span>İ <span style="color:#ffffff;">...........</span>S <span style="color:#ffffff;">........</span>İ<br /><br /><span style="color:#009900;">Zenginler</span>, <span style="color:#33cc00;">fakirlere</span> yardım etmeli.<br /><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">2- BELİRTME SIFATLARI</span></strong><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">A) Sayı Sıfatları:<br /></span></strong><br /><span style="color:#3333ff;">Asıl Sayı Sıfatı:</span> <strong>iki </strong>gün, <strong>üç</strong> elma <span style="color:#009900;">(kaç?)<br /></span><span style="color:#3333ff;">Sıra Sayı Sıfatı:</span> <strong>ikinci</strong> gün, <strong>yüzüncü</strong> elma <span style="color:#009900;">(kaçıncı?)</span><br /><span style="color:#3333ff;">Üleştirme Sıfatı:</span> <strong>ikişer</strong> gün, <strong>üçer </strong>ekmek <span style="color:#009900;">(kaçar?)<br /></span><span style="color:#3333ff;">Kesir Sayı Sıfatı:</span> <strong>yüzde bir</strong> hisse, <strong>yarım</strong> ekmek <span style="color:#009900;">(Ne kadar?)</span><br /><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">B) Belgisiz Sıfatlar:</span></strong><br /><br />İsimlerin özelliklerini kesin olarak belirtmeyen sıfatlardır.<br /><br /><strong>bazı </strong>sorular<br /><strong>kimi</strong> insan<br /><strong>biraz</strong> para<br /><strong>Bütün</strong> çocuklar<br /><strong>başka</strong> soru<br /><strong>hiçbir </strong>insan<br /><strong>Birçok</strong> yönetici<br /><strong>çoğu</strong> insan<br /><strong>bir </strong>öğrenci<br /><br /><span style="color:#009900;"><em>* Belgisiz zamirlerle karışabilir.</em></span><br />(soruların bazısı)<br /><br /><em><span style="color:#009900;">* “bir” kelimesi Belgisiz sıfat da olur, asıl sayı sıfatı da.</span></em><br />Bir = tek → Asıl Sayı Sıfatı (bir çiçekle bahar olmaz)<br />Bir ≠ tek → Belgisiz Sıfat (bir adam seni sordu.)<br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">C) İşaret Sıfatları </span></strong><br /><br /><strong>Bu</strong> olaylar<br /><strong>şu </strong>soruyu<br /><strong>o </strong>köy<br /><br /><em><span style="color:#009900;">* “ki” ekiyle de işaret sıfatı türetilir.</span></em><br />Yolda<strong>ki</strong> işaretler <span style="color:#ffffff;">....................................</span>kitapta<strong>ki</strong> sorular<br />Yolda<strong>ki</strong>leri (İlgi Zamiri) <span style="color:#ffffff;">.......................</span>kitapta<strong>ki</strong>ler (İlgi Zamiri)<br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">D) Soru Sıfatları:<br /></span></strong><br />Cevabı sıfat olan ve ismin önüne gelen soru sözcüklerine denir.<br /><br /><strong>nasıl</strong> elbise<br /><strong>hangi </strong>sokak<br /><strong>ne kadar</strong> ekmek<br /><strong>Kaç</strong> kişi<br /><strong>kaçıncı</strong> ev<br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">E) Unvan Sıfatları:<br /></span></strong><br />Unvan, meslek ve lakap bildiren sıfatlardır. İsimlerden önce de sonrada kullanılabilir.<br /><br /><strong>Doktor</strong> Mustafa <strong>Bey</strong><br />Seda <strong>Hanım<br />Uykucu </strong>Kerim<br />Halil <strong>Onbaşı</strong><br /><br /><em><span style="color:#009900;">* İsimlerle birlikte kullanılan unvan sıfatları büyük yazılır. Ancak Akrabalık bildiren sıfatlar küçük yazılmalıdır.</span></em><br /><br />Ayşe <span style="color:#009900;">teyze</span>,<br />Hasan <span style="color:#009900;">amca,</span><br />Ali <span style="color:#009900;">dayı </span><br /><br /><em><span style="color:#009900;">* Unvan Sıfatlarına gelen çekim ekleri kesme işareti ile ayrılmaz.<br /></span></em><br />Mustafa Bey’in dikkatine! (Y)<br />Mustafa Beyin dikkatine! (D)<br /><br /><br /><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">SIFATLARIN DERECELENDİRİLMESİ</span></strong><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">a) Sıfatlarda Pekiştirme<br /></span></strong><br />Niteleme sıfatlarının anlamını güçlendirmeye <span style="color:#ff0000;">pekiştirme</span> denir.<br /><br /><span style="color:#ff0000;">1- m, p, r, s, ile yapılan pekiştirmeler. Sıfatın ilk hecesi m,p,r,s, ile kapatılır ve sıfata eklenir.<br /></span><br />Sıfat Pekiştirilmiş Sıfat<br /><br />Beyaz <span style="color:#ffffff;">......</span>be<strong>m</strong>beyaz elbise<br />İnce <span style="color:#ffffff;">.........</span>ipi<strong>n</strong>ce kumaş<br />Temiz <span style="color:#ffffff;">......</span>te<strong>r</strong>temiz sokak<br />Mor <span style="color:#ffffff;">.........</span>mo<strong>s</strong>mor surat<br /><br /><em><span style="color:#3333ff;">* Bazı sözcükler bu kurala uymaz</span></em><br /><br />sapasağlam, yapayalnız, gepegenç,<br />güpegündüz, çırılçıplak, paramparça.<br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">2- İkilemelerle yapılan pekiştirme:<br /></span></strong><br /><strong>iri iri</strong> gözler<br /><strong>yüce yüce</strong> dağlar<br /><strong>yeşil yeşil</strong> ovalar<br /><br /><br /><strong>yeşil mi yeşil</strong> ovalar<br /><strong>soğuk mu soğuk</strong> sular<br /><br /><br /><br /><strong>b) Sıfatlarda Küçültme:</strong><br /><br />Sıfatlar isimlerin anlamını pekiştirdiği gibi daraltıp küçültebilir.<br /><br />Küçültme yapan ekler:<br /><strong></strong><br /><strong>“-ce”<br />büyükçe </strong>bir ev<br /><strong>derince</strong> bir kuyu<br /><br /><strong>“-cık”</strong><br /><strong>incecik</strong> ip<br /><strong>kısacık</strong> boyu<br /><strong>minicik</strong> elleri<br /><br /><strong></strong><strong>“-()msı”</strong><br /><strong>mavimsi</strong> bir şurup<br /><strong>acımsı </strong>bir tad<br /><br /><strong></strong><strong>“-()mtırak”<br />sarımtırak</strong> bir limon<br /><strong>ekşimtırak</strong> elmalar<br /><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">Sıfatlarla İlgili Bazı Özellikler:</span></strong><br /><br /><em><span style="color:#009900;">1- Bir sıfat birden fazla ismi tamlayabilir:</span></em><br /><br /><strong>Geniş</strong> <span style="color:#ff9900;">odalar</span>, <span style="color:#ffcc66;">sofalar</span> ve <span style="color:#ff9900;">salonlar</span> pek güzel döşenmiş.<br /><br /><em><span style="color:#33cc00;">2- Bir ismi birden fazla sıfat tamlayabilir.<br /></span></em><strong>Güler yüzlü, temiz ve akıllı bir</strong> <span style="color:#ff9900;">çocuk</span> bunu nasıl yapar.<br /><br /><span style="color:#009900;"><em>3- Sıfatlar, İsim tamlamasının başına veya ortasına gelebilir.</em></span><br /><br />İstanbul’un sokakları<br />B’li isim tamlaması<br /><br /><strong>Güzel</strong> İstanbul’un<strong> ıssız</strong> sokakları<br />Sıfat tamlaması <span style="color:#ffffff;">......</span>Sıfat tamlaması<br /><span style="color:#ffffff;">..........</span>Belirtili isim tamlaması<br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">YAPILARINA GÖRE SIFATLAR</span></strong><br /><br /><span style="color:#ff0000;">1-Basit Sıfatlar:</span> Hiç ek almayana sıfatlardır: <strong>İyi </strong>söz, <strong>kötü</strong> adam, <strong>güzel</strong> insan...<br /><br /><span style="color:#ff0000;">2-Türemiş Sıfatlar:</span> Yapım eki almış sıfatlardır: <strong>Açık </strong>hava, <strong>akılsız</strong> insan...<br /><br /><span style="color:#ff0000;">3-Birleşik Sıfatlar:</span><br /><br /><em><span style="color:#009900;">*En az iki kelimeden oluşan ve bitişik yazılan sıfatlardır:</span></em><br /><br /><strong>Boşboğaz </strong>adam,<br /><strong>açıkgöz </strong>Recai,<br /><strong>Cingöz</strong> Kerim<br /><strong>Aksaraylı </strong>Hüseyin...<br /><br /><em><span style="color:#009900;">*En az iki kelimeden oluşan ve ayrı yazılan sıfatlardır: (Kurallı Birleşik sıfatlarda denir.) </span></em><br /><br /><strong>Ak sakallı</strong> <span style="color:#ffffff;">....</span>dede<br /><span style="color:#ffffff;">.........</span><strong>S</strong> <span style="color:#ffffff;">...............</span>İ<br />Birleşik S. <span style="color:#ffffff;">.</span> İsim<br /><br /><strong>yıkık duvarlı</strong> bahçe<br /><strong>Uzun boylu</strong> çocuk<br /><strong>acı biberli</strong> yemek<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-962873830543703622?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-91663888801641907992011-11-26T19:34:00.002+02:002011-11-26T19:56:18.894+02:00İSİM TAMLAMALARIBir ismin anlamca daha iyi belirtilmesi için başka bir isim tarafından tamlanmasıyla oluşan kelime grubuna <span style="color:#ff0000;"><em>isim tamlaması</em></span> denir.<br /><br />İsim tamlamasında birinci isme <span style="color:#ff0000;">tamlayan</span>, ikinci isme ise <span style="color:#ff0000;">tamlanan</span> denir.<br /><br />İsim tamlamasında ikinci isim, birinci ismin neye ait olduğunu veya ne işe yaradığını belirtir.<br /><br /><span style="color:#33cc00;">Sena’nın gözleri</span><br />Gözler kime ait?<br /><span style="color:#33cc00;"></span><br /><span style="color:#33cc00;">Güneş gözlüğü</span><br />Gözlük ne işe yarıyor?<br /><br /><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">A- BELİRTİLİ İSİM TAMLAMALARI</span></strong><br /><br />İsim tamlamasının her iki öğesinin de tamlama eklerini aldığı tamlamalardır.<br /><br /><span style="color:#ff0000;"><span style="color:#ffffff;">.....</span>Tamlayan eki <span style="color:#ffffff;">...........................................</span>Tamlanan eki</span><br /><span style="color:#ffffff;">..........</span>(ilgi eki) <span style="color:#ffffff;">...................................................</span>(iyelik eki)<br /><span style="color:#ffffff;">.....</span><span style="color:#009900;">-ın -in -un -ün</span> <span style="color:#ffffff;">..............................................</span><span style="color:#009900;">-ı -i -u -ü<br /></span><span style="color:#009900;">-(n)ın -(n)in -(n)un -(n)ün</span> <span style="color:#ffffff;">....................</span><span style="color:#33cc00;">-(s)ı -(s)i -(s)u -(s)ü<br /></span><br />İstanbul’<strong>un</strong> tarih <strong>i </strong><br />Dağlar<strong>ın</strong> doruklar<strong>ı</strong><br />Dolab<strong>ın</strong> göz<strong>ü </strong><br />Bahçe<strong>nin</strong> Kapıs<strong>ı </strong><br />Ereğli’<strong>nin</strong> Kiraz<strong>ı </strong><br />Fatih’<strong>in</strong> Öğrenciler<strong>i</strong><br /><br /><span style="color:#ff0000;">Dikkat:</span><br />Zamirler de isim tamlaması kurulabilir.<br /><br />Tamlayan Tamlanan<br /><span style="color:#ff9900;">O(n)un</span> başarısı<br />Adamın <span style="color:#ff9900;">birisi</span><br /><span style="color:#ff9900;">Benim</span> adım<br />İnsanların <span style="color:#ff9900;">Bazısı </span><br /><span style="color:#ff9900;">Senin</span> gözlerin<br /><span style="color:#ff9900;">Ne(y)in ne(s)i<br /></span><span style="color:#ff9900;">Bizim</span> tarihimiz<br /><span style="color:#ff9900;">Şu(n)un şura(s)ı</span><br />Onların kaderi<br /><span style="color:#ff9900;">Kendi</span> sesi<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Dikkat:</span><br />Belirtili isim tamlamalarının başına veya arasına sıfat gelebilir.<br /><br />Okulumun <span style="color:#33cc00;">çalışkan</span> öğrencileri<br /><span style="color:#ffffff;">.....................</span><span style="color:#33cc00;">Sıfat<br /></span><br /><span style="color:#33cc00;">Güzel </span>okulumun öğrencileri<br /><span style="color:#33cc00;">Sıfat</span><br /><br /><span style="color:#33cc00;">Güzel</span> okulumun <span style="color:#33cc00;">çalışkan</span> öğrencileri<br /><span style="color:#33cc00;">Sıfat</span><span style="color:#ffffff;"> .......................</span><span style="color:#33cc00;">Sıfat</span><br /><br /><span style="color:#ff0000;">Dikkat:</span><br />Belirtili isim tamlamalarında tamlayanla tamlanan yer değiştirebilir.<br /><br /><span style="color:#33cc00;">Güzelliğine</span> hayranım <span style="color:#33cc00;">gözlerinin</span> (gözlerinin güzelliği)<br />tamlanan ......................tamlayan<br /><br />Sadece <span style="color:#33cc00;">anısı</span> kaldı eski <span style="color:#33cc00;">bayramların</span> bugün. (bayramların anısı)<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Dikkat:</span><br />“-den” eki, belirtili isim tamlamasında bazen tamlayan ekinin yerine kullanılabilir.<br /><br />Sorular<span style="color:#33cc00;">(ın)</span> bazısı oldukça zordu.<br />Sorular<span style="color:#33cc00;">(dan)</span> bazısı oldukça zordu.<br /><br /><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">B- BELİRTİSİZ İSİM TAMLAMASI</span></strong><br /><br />Sadece tamlananın ek aldığı isim tamlamasıdır?<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Tamlayan</span> <span style="color:#ffffff;">...................</span><span style="color:#ff0000;">Tamlanan<br /></span>Ek almaz <span style="color:#ffffff;">.....................</span>-ı -i -u -ü<br /><span style="color:#ffffff;">............................</span>( -(s)ı -(s)i -(s)u –(s)ü )<br /><br />Gül bahçe<span style="color:#ff0000;">(s)i </span><br />Devlet memur<span style="color:#ff0000;">u </span><br />Şeker hasta<span style="color:#ff0000;">(s)ı</span><br />Türkçe kitab<span style="color:#ff0000;">ı</span><br />Güneş Gözlüğ<span style="color:#ff0000;">ü </span><br />Resim defter<span style="color:#ff0000;">i</span><br />Ev Erkeğ<span style="color:#ff0000;">i </span><br />İş kadın<span style="color:#ff0000;">ı </span><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">C- TAKISIZ İSİM TAMLAMASI<br /></span></strong><br /><br />Tamlayanın da tamlananın da tamlama eklerini almadığı isim tamlamasıdır.<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Tamlayan</span> <span style="color:#ffffff;">.....</span><span style="color:#ff0000;">Tamlanan</span><br />Ek almaz <span style="color:#ffffff;">.......</span>Ek almaz<br /><br />Cam kavanoz (hammadde)<br />Kurt adam ( benzerlik)<br /><br />Takısız isim tamlamaları anlam yönünden ikiye ayrılır.<br /><br /><span style="color:#ff0000;">1. Tamlayan tamlananın neden yapıldığını (hammaddesini) belirtir.</span><br /><br />Çelik kasa (kasa çelikten yapılmıştır)<br />Kağıt mendil - Tahta kaşık - Ahşap ev<br />Taş duvar - Naylon torba - İpek gömlek<br /><br /><span style="color:#ff0000;">2- Tamlayan, tamlananın neye benzediğini belirtir.</span><br /><br /><span style="color:#ff0000;">Tamlayan</span> <span style="color:#ffffff;">.....</span><span style="color:#ff0000;">Tamlanan</span><br /><span style="color:#ffffff;">....</span><span style="color:#33cc00;">Elma</span> <span style="color:#ffffff;">.............</span><span style="color:#33cc00;">Yanak</span><br />(Benzeyen) <span style="color:#ffffff;">..</span>(Benzetilen)<br /><br />Aslan adam - Badem göz - Sırma saç - Kiraz dudak<br />Kömür göz - Çelik irade - Kalem kaş - Demir yumruk<br /><br /><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">D- ZİNCİRLEME İSİM TAMLAMASI<br /></span></strong><br />İkiden fazla ismin birbirini tamlamasıyla oluşan isim tamlamasıdır.<br /><br />Çınar <span style="color:#ffffff;">.</span>Ağaç <span style="color:#ffffff;">.</span>Gölge <span style="color:#ffffff;">................</span><span style="color:#009900;">Çınar ağacı(n)ın</span> <span style="color:#3333ff;">gölge(s)i</span><br /><span style="color:#ffffff;">.</span>isim <span style="color:#ffffff;">...</span>isim <span style="color:#ffffff;">...</span>isim <span style="color:#ffffff;">.....................</span><span style="color:#33cc00;">tamlayan</span> <span style="color:#ffffff;">.......</span><span style="color:#3333ff;">tamlanan</span><br /><br /><span style="color:#ff0000;">Dikkat:</span><br />Zincirleme İsim Tamlamasında tamlayan veya tamlanan kendi başına bir isim tamlaması oluşturmalıdır.<br /><br /><span style="color:#009900;">Yusuf’un gömleği</span>(n)in koku(s)u<br /><span style="color:#33cc00;">Şehrin hava(s)ı</span>(n)ın kirliliği<br /><span style="color:#009900;">Çelik tencere</span>(n)in kapağı<br /><span style="color:#009900;">Tahta kapı</span>nın kenarı<br /><span style="color:#009900;">Dedenin dedesi</span>nin dedesi<br /><span style="color:#009900;">Taş duvar</span>ın üstü<br /><br />Evimizin <span style="color:#009900;">bahçe kapısı</span><br />Köylülerin <span style="color:#009900;">el emeği</span><br />Kaptanın <span style="color:#009900;">tahta bacağı</span><br /><br /><span style="color:#ff0000;">Dikkat:</span> Başına veya ortasına sıfat getirilmiş belirtili isim tamlamaları ile zincirleme isim tamlamaları karıştırılmamalıdır. Bu tür tamlamalara <span style="color:#ff0000;">karma tamlama</span> adı verilir.<br /><br />Anadolu’nun <span style="color:#009900;">verimli</span> toprakları<br /><span style="color:#33cc00;">Batan</span> geminin malları<br /><span style="color:#009900;">Karlı</span> dağların <span style="color:#009900;">esrarengiz </span>dorukları<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-9166388880164190799?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-67771250222417942192011-11-26T19:05:00.005+02:002011-11-26T19:57:32.963+02:00İsim (Ad)<strong>İSİMLER </strong><br /><br />Varlıkları karşılayan, onları tanıtan kelimelere <span style="color:#ff0000;">isim (ad)</span> denir.<br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;"></span></strong><br /><strong><span style="color:#ff0000;"></span></strong><br /><strong><span style="color:#ff0000;"></span></strong><br /><strong><span style="color:#ff0000;"></span></strong><br /><strong><span style="color:#ff0000;">A- VARLIKLARA VERİLİŞİNE GÖRE İSİMLER:</span></strong><br /><br />İsimler ait oldukları varlığın veya kavramın eşi benzeri olup olmamasına göre ikiye ayrılır: Varlık veya kavram özelse (eşsiz, benzersiz) onun ismi de özel isim; cins ise (aynısından birden fazla) onun ismi de cins ismidir.<br /><br /><span style="color:#ff0000;"><strong>1. Özel İsim</strong><br /></span><br />Kâinatta tek olan, tam bir benzeri bulunmayan varlıkları karşılayan kelimelere denir.<br /><br /><strong>Ör:</strong> <span style="color:#33cc00;">Yavuz, Hasan, Kayseri, Acıpayam, Akdeniz, Alanya, Ulu Cami, Sultan Selim, Hatice, Küçük Ağa, Türkçe, Türk Dil Kurumu…<br /></span><br /><strong><span style="color:#ff0000;">2. Cins İsmi</span></strong><br /><br />Aynı cinsten olan varlıkların ortak isimleridir. Dilin temel kavramları cins (tür) isimleridir.<br /><br /><strong>ÖR:</strong> <span style="color:#009900;">taş, yol, ağaç, ırmak, kitap, dergi, yaprak, ev, çocuk, su, sıra, hayal, düşünce, sıla, özlem, taraf, ceza…<br /></span><br /><strong>NOT:</strong> Bazı cins isimlerin özel isim olarak kullanıldığı görülür:<br />tırmık: bir ziraat aleti.<br />Tırmık: bir kedinin özel adı<br /><br />ozan: şair<br />Ozan: erkek ismi<br /><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;"></span></strong><strong><span style="color:#ff0000;"></span></strong><br /><strong><span style="color:#ff0000;"></span></strong><br /><strong><span style="color:#ff0000;"></span></strong><br /><strong><span style="color:#ff0000;">B. MADDELERİNE GÖRE İSİMLER</span></strong><br /><br />İsimler, karşıladıkları varlıkların beş duyu organından herhangi biriyle algılanıp algılanamamasına göre ikiye ayrılırlar.<br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">1. Somut İsim</span></strong><br /><br />Beş duyudan herhangi biriyle algılayabildiğimiz, kavrayabildiğimiz varlık ve kavramların isimleridir.<br /><br /><strong>Ör:</strong> <span style="color:#009900;">su, toprak, ağaç, ses, televizyon, rüzgâr, sarı, mavi, duman, koku… </span><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">2. Soyut İsim</span></strong><br /><br />Beş duyudan herhangi biriyle algılanamayan, madde hâlinde bulunmayan ve zihnimizle kavradığımız veya var olduğuna (akla, ruha, sezgiye, inanca bağlı olarak) inandığımız varlıkların isimleridir.<br /><br /><strong>ÖR:</strong> <span style="color:#009900;">sevinç, şüphe, tezat, Allah, cesaret, keder, korku, aşk, melek, ruh, şeytan…<br /></span><br /><br /><br /><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">C. VARLIKLARIN SAYILARINA GÖRE İSİMLER</span></strong><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">1. Tekil isim</span></strong><br /><br />Tek varlığı belirten ve karşılayan, yapıca tekil olan (topluluk isimleri hariç) kelimelerdir. Çoğul eki almamış isimler tekildir.<br /><br /><span style="color:#009900;"><strong><span style="color:#000000;">ÖR:</span></strong> Ali, kendi, ben, çocuk, kalem, defter…</span><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">2. Çoğul isim</span></strong><br /><br />Yapısında, anlamında birden çok varlığı barındıran, çokluk eki almış isimlerdir.<br /><br />ÖR: <span style="color:#009900;">onlar, evler, fikirler, merkezler, dünyalar, kuşlar, böcekler, kelebekler, arılar…</span><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">3. Topluluk İsmi</span></strong><br /><br />Yapıca tekil, ancak anlam bakımından çoğul olan; aynı türe dahil birden çok varlığı anlatan isimlerdir.<br /><br />ÖR: <span style="color:#009900;">ordu, sürü, orman, sınıf, okul, millet, takım, aile, grup, ekip, küme, deste, demet, tim, tabur…<br /></span><br /><strong>Not:</strong> Topluluk isimleri de çokluk eki alabilir. Bu durumda aynı topluluktan birden fazla olduğu ifade edilmiş olur.<br /><br /><span style="color:#009900;">Ör: Ordular, ormanlar, sürüler.</span><br /><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;"></span></strong><br /><strong><span style="color:#ff0000;"></span></strong><br /><strong><span style="color:#ff0000;"></span></strong><br /><strong><span style="color:#ff0000;">D- YAPILARINA GÖRE İSİMLER:<br /></span></strong><br />İsimler kaç kelimeden oluştuklarına ve yapım eki alıp almadıklarına göre de sınıflandırılırlar.<br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">1. Basit İsim<br /></span></strong><br />Herhangi bir yapım eki almamış, kök hâlindeki isimlere denir. Çekim eki almış hâlde kullanılabilirler…<br /><br />ÖR: <span style="color:#009900;">İnsan, kelebek, gölge, yaprak(lar), kağıt(ta), kuş(u), çiçek(ler), dağ(dan), bir(de)…</span><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">2. Türemiş isim</span></strong><br /><br />İsim veya fiil kök ve gövdeleriyle yansıma kelimelere bir yapım ekinin getirilmesiyle oluşturulmuş, şekil ve anlam olarak yeni isimlere denir.<br /><br />Ör: <span style="color:#009900;">kömürlük, kitaplık, tuzluk, başlık, kulaklık, gecelik, Türkçe, Almanca, Arapça, Farsça, sanatçı, kiracı, inşaatçı, yolcu, çaycı, şakacı, Ankaralı, Konyalı, köylü, kentli, vatandaş, yurttaş, geceleyin, akşamleyin, birinci, üçüncü, , dörder, altışar…<br /></span><br /><strong><span style="color:#ff0000;">3. Birleşik İsim</span></strong><br /><br />Birleşik isimler, birden fazla kelimenin bir araya gelip yeni bir varlığı veya kavramı karşılayacak şekilde kalıplaşarak oluşturdukları, anlam ve şekil bakımından yeni isimlerdir.<br /><br />ÖR: <span style="color:#009900;">Hanımeli, aslanağzı, katırtırnağı, devetabanı, suçiçeği, demirbaş, denizaltı, kuşpalaz, Adamotu, yayınbalığı, incehastalık, Akçaağaç, akçakavak, akciğer, karabiber, alageyik, Başbakan, başyazar, başhekim, cumartesi, pazartesi, kahvaltı, çörekotu, peki, örtbas, sıkboğaz, alaşağı, ateşkes, kapkaççı, giderayak, bilirkişi, vatansever, hacıyatmaz, cankurtaran, elverişli, rasgele, albeni, çalçene, Sivrihisar, Kırşehir, dedikodu, hanımeli, aslanağzı, keditırnağı, cumartesi, Ulucami…<br /><br /></span><br /><br /><strong>İSME GELEN ÇEKİM EKLERİ:</strong><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">1- Hal Ekleri:</span></strong><br /><br />İsmin beş hali vardır, bunlardan dördünün eki bulunmaktadır. İsmin hallerini gösteren bu eklere ismin hal ekleri adı verilir.<br /><br /><span style="color:#ff0000;">a) –i hali: (-ı-i-u-ü) (Belirtme Hali)<br /></span><br />Ör: Kitabı masaya bırakabilirsiniz.<br />Ör: Evi, okulu, yolu, onu, sınıfı, dolabı, lavaboyu, kafayı…<br /><br /><span style="color:#ff0000;">b) –e hali: (-e -a) (Yönelme Hali)</span><br /><br />Ör: Bunları dolaba koymalısın.<br />Ör: Eve, okula, yola, ona, sınıfa, dolaba, lavaboya, kafaya…<br /><br /><span style="color:#ff0000;">c) –de hali: (-de -da -te -ta) (Bulunma Hali)</span><br /><br />Ör: Onun yazılarının gazetede görmüştüm.<br />Ör: evde, okulda, yolda, onda, sınıfta, dolapta, lavaboda, kafada…<br /><br /><span style="color:#ff0000;">d) –den hali: (-den,-dan, -ten, -tan)(Ayrılma hali)</span><br /><br />Ör: Pazardan aldım bir tane, eve geldim bin tane.<br />Ör: evden, okuldan, yoldan, ondan, sınıftan, dolaptan, lavabodan, kafadan…<br /><br /><span style="color:#ff0000;"><strong>2- Çoğul Eki: (-ler, -lar,)</strong></span><br /><br />evler, arabalar, okullar, sınıflar, hayaller…<br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">3- İyelik ekleri: Sahiplik ekleri</span></strong><br /><br /><span style="color:#ffffff;">.................</span><span style="color:#ff0000;">Tekil</span> <span style="color:#ffffff;">.................</span><span style="color:#ff0000;">Tekil</span><br /><span style="color:#ff0000;">(ben)</span> <span style="color:#ffffff;">....</span>1. yurd<strong>um </strong><span style="color:#ffffff;">..........</span>oda<strong>m</strong><br /><span style="color:#ff0000;">(sen)</span> <span style="color:#ffffff;">....</span>2. yurd<strong>un</strong> <span style="color:#ffffff;">............</span>oda<strong>n</strong><br /><span style="color:#ff0000;">(o)</span> <span style="color:#ffffff;">........</span>3. yur<strong>du</strong> <span style="color:#ffffff;">..............</span>odas<strong>ı</strong><br /><br /><span style="color:#ff0000;"><span style="color:#ffffff;">................</span>Çoğul <span style="color:#ffffff;">...................</span>Çoğul<br /></span><span style="color:#ff0000;">(biz)</span> <span style="color:#ffffff;">....</span>1. yurd<strong>umuz</strong> <span style="color:#ffffff;">........</span>oda<strong>mız<br /></strong><span style="color:#ff0000;">(siz)</span> <span style="color:#ffffff;">....</span>2. yurd<strong>unuz</strong> <span style="color:#ffffff;">..........</span>oda<strong>nız </strong><br /><span style="color:#ff0000;">(onlar)</span><span style="color:#ffffff;">.</span>3. yurt<strong>ları </strong><span style="color:#ffffff;">.............</span>oda<strong>ları<br /></strong><br /><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">4- İlgi eki: (-ın, -in, -(n)ın, -(n)in<br /></span></strong><br />Ev<strong>in </strong>havası<br />Film<strong>in</strong> sonu<br />On<strong>un</strong> isteği<br />Ben<strong>im</strong> kaderim<br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">İSİMLERDE KÜÇÜLTME</span></strong><br /><br />Bir varlığın, bir ismin küçüklüğü genel olarak, başına getirilen <span style="color:#ff6600;">“küçük, mini, ufak”</span> gibi sıfatlarla ifade edilir:<br /><br /><span style="color:#009900;">Ör: Küçük köy, ufak el, mini kasa…<br /></span><br />Bazen bu sıfatların yerini <span style="color:#ff6600;">“-cık, -ceğiz, -ımsı, -ımtırak”</span> ekleri tutar. Bu ekler isimlere küçültme anlamı katar.<br /><br /><strong>Ör:</strong> <span style="color:#3333ff;">Tepecik, kitapcık, evcik, çocukcağız, evceğiz, ekşimsi, yeşilimsi, sarımtırak… </span><br /><br /><strong>Not:</strong> Bu ekler her zaman küçültme anlamı katmayabilir; acıma ve sevgi; zavallılık ve küçümseme anlamları da katabilir:<br /><br />Serçecik daldan dala atlıyor. (acıma)<br />Adamcağız korka korka ayağa kalkar. (acıma)<br />Bebeciğimi çok özledim, diyordu. (sevgi)<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-6777125022241794219?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-52702895793169378492011-11-26T18:48:00.002+02:002011-11-26T19:04:08.899+02:00PARAGRAF (PARÇADA ANLAM)<strong><span style="color:#ff0000;">PARAGRAF NEDİR</span><br /></strong><br />Bir düşünceyi, bir duyguyu, bir olayı tam olarak anlatabilmek için bir araya getirilen cümleler topluluğuna paragraf denir.<br /><br />Paragraf kendi içerisinde bir bütünlük taşır, paragraf tek bir düşünce etrafında oluştuğundan kendi içerisinde bir bütünlük oluşturur.<br /><br /><strong>Paragraf konusunu üç başlık altında işleyebiliriz:</strong><br /><br /><span style="color:#009900;">A) Paragrafın anlam yönü<br />B) Paragrafın yapı yönü<br />C) Paragrafın anlatım yönü</span><br /><br /><em>Bu konuları incelemeden önce, bütün paragraf sorularının çözümünde yararlı olabilecek birkaç hususu bilmek gerekir:<br /></em><br /><span style="color:#3366ff;">1- Önce soru okunur.<br />2- Daha sonra parça (metin) okunur.<br />3- Parça okunurken, önemli yerlerin altı çizilir. (Önemli yer, sorunun cevabı olabilecek olan yerdir)<br />4- Cevap bulunurken, yazıda anlatılanlar dikkate alınmalıdır. Kendi görüş ve düşüncelerimize göre hareket edilmemelidir.<br />5- Doğru seçenek bulunurken yanlış seçenekler elenmelidir.<br /></span><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">A-PARAGRAFIN ANLAM YÖNÜ</span></strong><br /><br />Bu konuda paragrafın konusu, başlığı, ana düşüncesini ve yardımcı düşüncelerini (parçadan çıkarılabilecek ya da çıkarılamayacak sonuçlar) anlatılacaktır.<br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">Paragrafın Konusu: </span></strong><br /><strong><span style="color:#ff0000;"><br /></span>Konu;</strong> yazarın paragrafta üzerinde durduğu, hakkında söz söylediği olay, durum, düşünce ya da sorunlardır. Paragrafta neyden söz ediliyorsa konu da odur.<br /><br />“Parçada (paragrafta) neden söz ediliyor? “ sorusu bize konuyu buldurur.<br />Konu belirlenirken, paragrafın tümünün göz önünde bulundurulması gerekir.<br /><br /><em>Konu ile ilgili sorular, değişik soru kökleri ile karşımıza çıkar:<br /></em><br /><span style="color:#3366ff;">· Paragrafın konusu nedir?<br />· Bu parçada aşağıdakilerden hangisinden söz edilmektedir?<br />· Bu parçada aşağıdaki konulardan hangisi tartışılmaktadır?<br />· Bu parçada aşağıdakilerin hangisi üzerinde durulmuştur?<br /></span><br /><strong><span style="color:#ff0000;">Paragrafın Başlığı:<br /></span></strong><br />Başlık için “konunun en özet biçimi denilebilir.” Paragrafa en uygun başlık hangisi olabilir? gibi bir soruya cevap verebilmek için parçada nelerin anlatıldığını yani konuyu bilmek gerekir. Önce paragrafın konusu belirlenir; sonra da konuyu en iyi yansıtan başlık seçilir. Başlık bir veya birkaç kelimeden oluşabilir.<br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">Paragrafın Ana Düşüncesi:</span></strong><br /><br />Her yazının bir yazılış amacı vardır. Yazar, ne anlatırsa anlatsın sonuçta okuyucusuna vermek istediği temel bir düşünce vardır. Ana düşünce, yazarın okuyucusuna ulaştırmak istediği işte bu mesajdır. Buna yazarın paragrafı yazma amacı da diyebiliriz.<br /><br /><em>Paragrafta ana düşünceyi bulmak için kendimize;</em><br /><span style="color:#3366ff;">· “Yazar bu parçayı hangi amaçla, niçin yazdı?”<br />· “Yazarın bize vermek istediği mesaj nedir?”<br /></span><br />gibi sorular sorabiliriz.<br /><br /><em>Sınavda “ana düşünce” konusu değişik soru biçimleriyle karşımıza çıkabilir.<br /></em><span style="color:#3366ff;">· “Parçanın ana düşüncesi aşağıdakilerden hangisidir?”<br />· “Parçada asıl vurgulanmak istenen nedir?”<br />· “Parçada anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?”<br />· “Parçadan çıkarılabilecek sonuç aşağıdakilerden hangisidir.”<br />· “Şiirde asıl vurgulanmak istenen nedir?”</span><br /><br />Bu soruların tümü ana düşünceye yöneliktir.<br /><br /><em>Ana fikir soruları çözülürken şunlara dikkat edilmelidir:<br /></em><br /><span style="color:#cc33cc;">1- Ana fikir paragrafın tamamını kapsar.<br />2- Bazı paragraflarda ana fikir cümle halinde metnin başında veya sonunda verilebilir. Bazı paragraflarda ise direkt verilmez. Okuyucu “anlam bütünlemesi” yaparak ana fikri bulur.<br />3- Ana fikir bulunurken kendi düşüncelerimiz değil, paragrafta yazılanlar dikkate alınmalıdır.<br />4- Şiirlerin konusu ve ana fikri olmaz. Şiirlerin teması vardır.<br /></span><br /><strong><span style="color:#ff0000;">Paragrafın Yardımcı Düşünceleri</span></strong><br /><br />Ana düşüncenin daha iyi anlaşılmasını sağlayan, onu daha belirgin hale getiren, işlenen konunu sınırlarını çizen düşüncelere paragrafın yardımcı düşünceleri denir.<br /><br />Her paragrafta bir ana düşünce ve o ana düşünceye bağlı birden çok yardımcı düşünce vardır. Bunlar dil ve anlatım yönünden birbirine sıkı sıkıya bağlıdır.<br /><br />Yardımcı düşünce soruları, parçadan çıkarılabilecek ya da çıkarılamayacak sonuçlar şeklinde sorulduğundan kolay sorulardır.<br /><br /><em>Yardımcı düşünce ile ilgili sorular sınavlarda olumsuz biçimde sorulur:</em><br /><br /><span style="color:#3366ff;">· “Parçada aşağıdakilerden hangisinden söz edilmemiştir?”<br />· “Şiirde aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?”<br />· “Paragraftan hangisi çıkarılamaz?”<br />· “Parçada sözü edilen kişi için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?”</span><br /><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">B- PARAGRAFIN YAPI YÖNÜ</span></strong><br /><br />Paragraf bir yazının (makale, deneme vb.) küçük bir örneği olarak kabul edilir. Bu yüzden bir yazıda bulunması gereken düzen, paragrafta da bulunur.<br /><br />Paragrafın yapısı; giriş, gelişme ve sonuç olarak üç bölümden oluşur.<br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">1- Giriş Cümlesi</span></strong><br /><br />Giriş cümlesi bağımsızdır. Diğer cümleler giriş cümlesine biçimce ve anlamca bağlıdır. Kendinden önce geçmiş bir cümle var mı, izlenimi uyandırmamalıdır. Geliştirilmeye, açıklanmaya uygundur.<br /><br />Giriş cümlesi içerisinde; <span style="color:#ffff00;"><span style="color:#cc33cc;">“fakat, oysa, bundan dolayı, bu yüzden, kaldı ki, bunun için…”</span> </span>gibi kelimeler yer almaz.<br /><br /><strong>Ör:</strong> “Yazarlar eserlerinde günlük hayattan yararlanabilirler.” Cümlesi bir giriş cümlesidir.<br /><br /><strong>Ör:</strong> “Bu yazar da eserlerinde günlük hayattan yararlanıyor.” Cümlesi giriş cümlesi değildir, çünkü bu cümleden önce bir şeyler söylendiğini anlıyoruz.<br /><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">2- Gelişme Cümleleri:</span></strong><br /><br />Giriş cümlesinden sonra gelen ve onu açıklayan, girişte belirtilen konunun ayrıntılarıyla ele alındığı bölümdür.<br /><br />Düşüncelerin açıklanması, anlaşılır hale gelmesi, yerine göre ispatlanması için tasvir, öyküleme, örneklendirme, tanık gösterme, karşılaştırma, açıklama gibi değişik tekniklerden yaralanılır.<br /><br />Okuyucuda “Bu konu artık anlaşılmıştır, bununla ilgili başka söylenecek yoktur artık.” Düşüncesi uyandırıldığı yerde bu bölüm bitirilir.<br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">3- Sonuç Cümlesi:</span></strong><br /><br />Gelişme bölümünde anlatılan konunun belli bir sonuca bağlandığı bölümdür. Kimi zaman anlatılanları özetler kimi zaman da ana düşüncenin dile getirilmesiyle oluşan bir ya da iki cümlelik bölümdür.<br /><br />Yazar, “dilinin altındaki baklayı” genellikle bu bölümde çıkarır. Yani yazarın asıl anlatmak istediği burada dile getirilir.<br /><br /><strong></strong><br /><strong>Not:</strong> <span style="color:#009900;">Paragrafın yapısı ile ilgili sorular, doğrudan giriş ve sonuç cümlelerini buldurulması yoluyla olacağı gibi, paragraf oluşturma, paragrafa cümle ekleme, düşüncenin akışını bozan cümle, paragrafın ikiye bölünmesi, cümlelerin yerini değiştirme şeklinde de olabilir. Şimdi kısaca bunlara göz atalım: </span><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">a- Paragraf Oluşturma:</span></strong><br /><br />Bir paragraf oluşturacak cümleler dağınık olarak verilir ve bundan bir paragraf oluşturulması istenir. Bu tip sorularda cümlelerin anlamca ve yapıca birbirine bağlanabilmesi aranmalıdır. Önce giriş cümlesi saptanmalıdır. Diğer cümleler giriş cümlesinden sonra anlam ve yapısına göre sıralanmalıdır.<br /><br />Bu soruların çözümünde seçeneklerden gidilebileceği unutulmamalıdır.<br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">b- Paragrafa Cümle Ekleme:</span></strong><br /><br />Kimi sorularda paragrafın bir bölümü (başında, ortasında ya da sonunda) boş bırakılarak, bu boşluğa uygun cümlenin getirilmesi sorulmaktadır.<br /><br />Bu tür sorulara cevap verebilmek için paragrafta nelerin anlatıldığını belirlemek gerekir. Çünkü paragrafa eklenecek cümlenin anlatılanlarla anlamca uyumlu olması gerekir. Boş bırakılan yere getirilecek cümlenin ayrıca, kip, zaman ve yapı yönünden de diğer cümlelerle uyumlu olması gerekir. Aksi takdirde boş bırakılan yere getirilemez.<br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">c- Düşüncenin Akışını Bozan Cümle:<br /></span></strong><br />Bu tür sorularda cümlelerden biri, paragrafın bütününde anlatılan konu ile ilgili değildir. Biçimce ilgili gibi görünse de anlamca ilgili değildir. Bu cümle düşüncenin akışını bozar.<br /><br />Akışı bozan cümleyi bulmak için sırasıyla cümlelerin birbiriyle alakalı olup olmadığına bakılır. Alakası olmayan cümle saptanmaya çalışılır. Aslında akışı bozan cümle, bir tavuğun etrafında dolaşan beyaz civcivlerin arasındaki siyah civcivdir.<br /><br /><em>Bu konuyla ilgili sorular:</em><br /><span style="color:#3366ff;">· “Numaralanmış cümlelerden hangisi konu bütünlüğünü bozmaktadır?”<br />· “Numaralanmış cümlelerden hangisi anlatım akışını bozmaktadır?<br />· “Paragrafın tatarlılığını bozan cümle hangisidir?” …….biçiminde gelmektedir.</span><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">d- Paragrafın İkiye Bölünmesi</span></strong><br /><br />Paragrafın bir konusu vardır, her paragraf o konuyla ilgili bir düşünceyi dile getirmek için oluşturulur. Bu tip sorularda paragrafın belli bir yerinden sonra farklı bir konuya geçilir. Ya da konuyla ilgili farklı bir düşünceye geçiş yapılır. Paragraf buradan itibaren ikinci bir paragrafa ayrılmalıdır.<br /><br />Konunun değiştiği, farklılaştığı yani yeni konuya geçiş yapılan yerin tespit edilmesi gerekir.<br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">e- Cümlelerin Yerini Değiştirme</span></strong><br /><br />Sınavlarda kimi sorularda bize yerleri değiştirilen cümleleri düzene koymamız istenebilir. Bu tip sorularda iki cümlenin yeri değiştirilir ve bunun nasıl düzeltileceği sorulur. Çözümde paragrafın yapısı ve düşüncenin akışına dikkat etmek gerekir. Paragrafı oluşturan cümlelerin, anlamsal, mantıksal ve yapısal açıdan birbirini takip etmesi gerekir.<br /><br /><br /><span style="color:#ff0000;">C- PARAGRAFIN ANLATIM YÖNÜ</span><br /><br />Paragrafın anlatım yönünde anlatım tekniklerine ve düşünceyi geliştirme yöntemleri anlatılacaktır.<br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">A- ANLATIM TEKNİKLERİ</span></strong><br /><br /><em>Paragraflarda dört anlatım tekniği kullanılır:<br /></em><br /><span style="color:#ff0000;"><strong>1- AÇIKLAMA:</strong></span><br /><br />Bir konu hakkında bilgi ve vermek, okura aydınlatmak için kullanılan anlatım tekniğine “açıklayıcı anlatım” denir.<br /><br />Amaç, okuru bilgilendirmek olduğundan düşünce yazılarında (makale, fıkra,) sıkça kullanılır. Tanımlamalara ve örneklemelere yer verilir. Nesnel yargılar ağırlıktadır.<br /><br /><strong>Örnek:<br /></strong><br /><span style="color:#009900;">“Kimilerine göre, edebiyattaki bilgiler, bilim ortamından edebiyat ortamına bir çeviridir. Edebiyat, bilginlerin daha önce araştırıp bulduğunu halka yayan bir araçtan başka bir şey değildir.”</span><br /><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">2- TARTIŞMA:</span></strong><br /><br />Yazarlar, kendisi gibi düşünmeyen kişi ya da kişileri kendi düşüncelerine çekmek için yazdığı yazılarda “tartışma” tekniğini kullanır. Karşılıklı konuşma havası içerisindeki samimi bir dilin kullanıldığı teknikte yazar, öncelikle benimsemediği, karşı çıktığı düşünceyi belirtir. Sonra da okuru kendi düşüncesine inandırmak için kendi görüşlerini söyler. Okuyucuya benim söylediklerim doğru mesajını iletir.<br /><br /><strong>Örnek:</strong><br /><br /><span style="color:#009900;">“Günümüzde yaygın bir yanlış var: bilimin kesin olduğu inancı; çağdaş yaşayış, çağdaş uygarlığın değişmez temeli olan bilimsel kesinlik. Oysa sürekli bir değişikliktir, bilimi var edip ayakta tutan.”<br /></span><br /><strong><span style="color:#ff0000;">3- BETİMLEME (Tasvir) :</span></strong><br /><br />Yazarların, doğayı, doğadaki varlıkları belirleyici özellikleriyle, göz önünde canlanacak biçimde anlatmasına “betimleme” denir. Yazar dış dünyayı betimlerken gözlemlerden yararlanır. Bu sebeple görsellik ön plandadır. Bazı betimlemelerde duyu organlarına ait ayrıntılardan da yararlanılabilir; benzetme ve kişileştirmeler kullanılabilir.<br /><br />İnsanın niteliklerinin aktarıldığı betimlemelere <strong>“portre”</strong> denir. İnsanın iç özelliklerini anlatan türüne <strong>“Ruhsal Portre”</strong> denir. Dış özelliklerinin anlatıldığı türüne ise <strong>“fiziki portre”</strong> adı verilir.<br /><br /><strong>Örnek:</strong><br /><br /><span style="color:#009900;">“…Fenerin aydınlattığı alnı ter damlalarıyla kaplıydı. Sazının sapı şaşırtıcı bir süratte aşağı yukarı kayan parmaklarının altında canlı gibi titriyordu. Teller vuran sağ eli küçük fakat kendinden emin hareketler yapıyordu…”<br /></span><br /><strong><span style="color:#ff0000;">4- ÖYKÜLEME (Hikâye etme)</span></strong><br /><br />Belirli bir zaman diliminde gerçekleşen olayların anlatımında kullanılan bir tekniktir. Hikâye etme adı da verilen bu teknikte olay, yer, zaman ve kişi öğelerine dayanır. Anlatılanlar bir harekete içerisinde verilir.<br /><br />Örnek:<br /><br /><span style="color:#009900;">“Okuldan çıkınca caddenin karşısındaki kitapçıya uğradı. Uzun süredir aradığı kitabı bulmak için rafları heyecanlı heyecanlı karıştırdı. Bu arada Hülya’nın da kitapçıya geleceğini düşünerek biraz daha oyalandı.”</span><br /><br /><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">B- DÜŞÜNCEYİ GELİŞTİRME YÖNTEMLERİ</span></strong><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">1- TANIMLAMA </span></strong><br /><br />Bir kavram ya da varlığın niteliklerinin belirlenip ne olduğunun açıklandığı cümleler tanım cümleleridir. Tanım cümleleri “Bu nedir?” sorusuna cevap verir. Tanım cümlelerinin kullanıldığı paragraflarda tanımlamaya başvurulmuş demektir.<br /><br /><span style="color:#ff0000;"><strong>2- KARŞILAŞTIRMA<br /></strong></span><br />İki farklı düşünce, kavram ya da durumun benzer veya farklı yönlerinin ortaya konulmasıyla yapılan düşünceyi geliştirme yöntemidir.<br /><br /><span style="color:#ff0000;"><strong>3- ÖRNEKLENDİRME</strong></span><br /><br />Bir konuyu daha anlaşılır kılmak, düşünceye somutluk kazandırmak için düşüncenin örneklerle açıklandığı düşünceyi geliştirme yöntemidir.<br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">4- TANIK GÖSTERME</span></strong><br /><br />Yazar bir konuyu ele alırken düşüncesini inandırıcı kılmak için başkalarının görüşlerinden yararlanır ve kendi görüşünü desteklemek için onların sözlerini kullanır. Paragraf içerisinde başkasından alınan sözlerin tırnak içerisinde bulunduğu düşünceyi geliştirme yöntemine denir.<br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">5- SAYISAL VERİLERDEN YARARLANMA<br /></span></strong><br />Yazar ele aldığı konuyu daha inandırıcı kılmak için, sayısal verilerden, istatistikî bilgilerden, anket sonuçlarından yararlanır. Bu bilgilerin bilimsel ve objektif olması gerekir.<br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">6- BENZETME</span></strong><br /><br />Bir kavram ya da varlığın, başka bir kavram ya da varlığa benzetilerek anlatılmasıdır. Benzetmeye başvurulan yerlerde “gibi” edatı kullanılır.<br /><br /><span style="color:#ff0000;"><strong>7- KİŞİLEŞTİRME</strong></span><br /><br />İnsana ait özelliklerin insan dışındaki varlıklara vererek anlatmaya “kişileştirme” denir. Doğaya ait izlenimlerin aktarıldığı paragraflarda kişileştirmeye sıkça başvurulur.<br /><br /><strong>Not:</strong> Yazar düşüncelerini dile getirirken birden çok anlatım tekniğinden ve düşünceyi geliştirme yolundan yararlanabilir. Dolayısıyla bir paragrafta birden çok anlatım tekniği olabilir. Ancak bunlardan biri ağır basar. Bu yüzden çıkmış sorularda genellikle “………hangisi ağır basmaktadır?” ifadesi kullanılır.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-5270289579316937849?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-42608805879923399082011-10-03T22:13:00.014+03:002011-11-26T18:43:32.858+02:00KELİMENİN YAPISI - EK - KÖK<strong><span style="color:#ff0000;">KELİME:</span></strong><br /><br />Manası veya vazifesi bulunan ses topluluğudur.<br /><br /><strong>Ör:</strong> kitap, ben, elbise, Hasan, Meryem, eyvah, o, ile, gel, bakıyor…<br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">TÜRKÇENİN KELİME YAPISI</span></strong><br /><br />Kelime = Kök + Yapım Ekleri + Çekim Ekleri<br /><br /><strong><span style="font-size:180%;color:#ff0000;">KÖK </span><br /></strong><br />Kelimelerin kendi anlamları ile ilgili en küçük parçalarına kök denir. Kök daha küçük parçalara bölünemez.<br /><br /><strong>Ör:</strong> çiçek, kelebek, ev, gel, çalış…<br /><br />Dilimizde iki çeşit kök vardır:<br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">1- İsim Kök:</span></strong><br /><br />Nesneleri ve kavramları karşılayan köklerdir.<br />-mek, -mak eki getirilerek okunamayan köklerdir.<br /><br /><strong>Ör:</strong> gün, ders, araba, kelebek…<br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">2- Fiil Kök:</span><br /></strong><br />Nesnelerin hareketlerini karşılayan köklerdir.<br />-mek, -mak eki getirilerek okunabilen köklerdir.<br /><br /><strong>Ör:</strong> gel(mek), sus(mak), çalış(mak), say(mak)…<br /><br /><strong></strong><br /><strong></strong><br /><strong>Not:</strong> Görünüş itibariyle hem isim kök hem de fiil kök olabilen kelimeler vardır. Bazı kaynaklar bunlara “ortak kök” der. Aslında ortak kök yoktur. Çünkü her kelimenin cümle içerisindeki anlamı önemlidir.<br /><br /><strong>Ör:</strong> Her yaz bana mektup yaz.<br /><span style="color:#ffffff;">.................</span>1. <span style="color:#ffffff;">..........................</span>2.<br /><br />1. yaz: isim kök: mevsim adı.<br />2. yaz: fiil kök: yazma işi.<br /><br />Boyacı yerleri boyadı.<br />Gül konusun onu güldürdü.<br /><strong></strong><br /><strong><span style="color:#ff0000;"><span style="font-size:180%;">EK</span><br /></span></strong><br />Tek başına manası olmayan ve kullanılmayan, ama köklere gelerek onların anlam, yapısı üzerinde değişiklik yapan ses parçacıklarıdır.<br /><br />Ekler vazifesi bakımından ikiye ayrılır: Yapım Ekleri ve Çekim Ekleri<br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">A- YAPIM EKLERİ<br /></span></strong><br />Kelimenin anlamında değişiklik yapan, bir kelimeden yeni bir kelime türeten eklerdir.<br /><br />Dört çeşit kelime türetme ekleri vardır:<br /><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">1- İsim Kökten İsim Türeten Ekler: </span><br /></strong><br />Göz – lük = gözlük<br />“göz (isim kök) -lük (isimden isim türeten ek) gözlük (türemiş bir isim)”<br /><br />Ör:<br />Çiçekçi (-çi),<br />vatandaş (-daş),<br />odunluk (-luk)<br />Bencil (-cil)<br />Türkçe (-çe),<br />Ankaralı (-lı),<br />Konyalı (-lı)…<br /><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">2- İsim Kökten Fiil Türeten Ekler:</span></strong><br /><br />Su –sa =susa(mak)<br />“su(isim kök) –sa (isimden fiil türeten ek) susa(mak)(türemiş fiil)”<br /><br /><strong>Ör:</strong><br />Başlamak (-la),<br />yaşamak (- a),<br />kanamak(-a),<br />morarmak(-ar),<br />sararmak(-ar),<br />susamak(- sa),<br />gençleşmek (-leş) ,<br />suçlamak(-la),,<br />kısalmak(-l ),<br />iyileşmek(- leş ), …<br /><br /><br /><span style="color:#ff0000;"><strong>3- Fiil Kökten Fiil Türeten Ekler:</strong><br /></span><br />Sor – dur= sordur(mak)<br />“sor (fiil kök) – dur (fiilden fiil yapan ek) sordurmak (türemiş fiil)”<br /><br /><strong>Ör:</strong><br />Sordurmak (- dur),<br />yazdırmak(-dır),<br />okutmak(-t),<br />yürütmek(-t ),<br />gülüşmek(-üş),<br />bakışmak(-ış),<br />kazımak(-ı ),<br />atılmak(-ıl ),<br />soyulmak(-ul ),<br />yıkanmak(-n ),<br />taranmak(-n )…<br /><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">4- Fiil Kökten İsim Türeten Ekler:</span></strong><br /><br />Sev-gi =sevgi<br />“sev (fiil kök) –gi (fiilden isim yapan ek) sevgi (türemiş isim)”<br /><br />Ör:<br />Sevgi (-gi),<br />ölüm(-üm),<br />soluk(-luk),<br />açık(-ık ),<br />bölen(-en),<br />yağış(-ış),<br />okuma(-ma),<br />yazma(-ma),<br />ekmek(-mek),<br />yemek(-mek),<br />yiyecek(-ecek)…<br /><br /><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">B- ÇEKİM EKLERİ</span></strong><br /><br />Kelimelerin cümle içerisinde diğer kelimelerle olan ilişkisini ve bağlantısını düzenleyen eklerdir.<br /><br /><strong>Not:</strong> Çekim ekleri, eklendikleri kelimenin yapısını ve anlamını değiştirmez. (=yani türemiş kelime yapmazlar.)<br /><br />Çekim ekleri olmadan cümle oluşturulamaz:<br /><br />Tiyatro olmayan bir memleket kötülük ve hata sürüp git<br />(Kelimeleri bir cümle özelliği göstermiyor.)<br /><br />Tiyatro<strong>su</strong> olmayan bir memleket<strong>te</strong> kötülük<strong>ler</strong> ve hata<strong>lar</strong> sürüp gid<strong>er.</strong><br />(Kelimeleri çekim ekleri sayesinde bir cümle oluşturdu.)<br /><br />Çekim ekleri, isimlere ve fiillere gelenler olarak ikiye ayrılır: İsim çekim ekleri ve Fiil çekim ekleri.<br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">1- İSİM ÇEKİM EKLERİ</span></strong><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">A- Hal Ekleri:</span><br /></strong><br />İsmin beş hali vardır, bunlardan dördünün eki bulunmaktadır. İsmin hallerini gösteren bu eklere ismin hal ekleri adı verilir.<br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">a) –i hali: (-ı-i-u-ü) (Belirtme Hali)</span></strong><br /><br />Ör: Kitabı masaya bırakabilirsiniz.<br />Ör: Evi, okulu, yolu, onu, sınıfı, dolabı, lavaboyu, kafayı…<br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">b) –e hali: (-e -a) (Yönelme Hali)<br /></span></strong><br />Ör: Bunları dolaba koymalısın.<br />Ör: Eve, okula, yola, ona, sınıfa, dolaba, lavaboya, kafaya…<br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">c) –de hali: (-de -da -te -ta) (Bulunma Hali)</span></strong><br /><br />Ör: Onun yazılarının gazetede görmüştüm.<br />Ör: evde, okulda, yolda, onda, sınıfta, dolapta, lavaboda, kafada…<br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">d) –den hali: (-den,-dan, -ten, -tan)(Ayrılma hali)</span><br /></strong><br />Ör: Pazardan aldım bir tane, eve geldim bin tane.<br />Ör: evden, okuldan, yoldan, ondan, sınıftan, dolaptan, lavabodan, kafadan…<br /><br /><br /><strong></strong><strong>Not:</strong> Hal eklerine benzemekle birlikte yapım eki olarak kullanılan ekler de vardır.<br />Ör: Toptan eşya, candan arkadaş… gibi. (-den eki yapım ekidir.)<br /><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;"></span></strong><strong><span style="color:#ff0000;">Not:</span></strong> Türkçe kelime köklerine ek geldiğinde kökte ses değişikliği meydana gelmez, bunun tek özel durumu yönelme hal ekinde meydana gelir.<br /><br />Ben –e = bana,<br />sen- e = sana<br /><span style="color:#ffffff;">..................</span>şeklinde kökte ses değişikliğine sebep olur.<br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">B) ÇOĞUL EKLERİ</span><br /></strong><br />Dilimizdeki varlık ve kavramların çoğullarını -ler, -lar, ekleri ile gösteririz.<br /><br /><strong>Ör:</strong> kalem – kalemler, kitap – kitaplar, düşünce – düşünceler, sevinç – sevinçler, ev – evler,<br />sıra – sıralar…<br /><br /><strong>Not:</strong> -ler, -lar ekleri isimlerde çoğulluğun dışında anlamlar da katar<br /><br />Gökte yıldızlar kadar köyümüz var. (abartma)<br />Müdür Beyler sizi görmek isterler. (saygı)<br />Daha nice Fatih’ler yetiştireceğiz. (Benzerlik)<br /><br /><span style="color:#ff0000;"><strong>C) İYELİK EKLERİ</strong><br /></span><br />İyelik ekleri, sahiplik eki demektir. Eklendiği ismin (varlığın) kime ait olduğunu gösterir.<br /><br /><span style="color:#009900;">1. tip İyelik Ekleri</span><br /><br />Tekil<br />1. Yurd<strong>-um</strong><br />2. Yurd<strong>-un<br /></strong>3. Yurd<strong>-u</strong><br /><br />Çoğul<br />1.Yurd<strong>-umuz</strong><br />2.Yurd<strong>-unuz</strong><br />3.Yurt<strong>-ları</strong><br /><br /><span style="color:#009900;">2. tip İyelik Ekleri</span><br /><br />Tekil<br />1. Oda<strong>-m</strong><br />2. Oda<strong>-n</strong><br />3. Oda-(s)<strong>ı </strong><br /><br />Çoğul<br />1.Oda<strong>-mız</strong><br />2.Oda<strong>-nız</strong><br />3. Oda<strong>-ları</strong><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">Not:</span></strong><br />Bir kelimede iyelik eki varsa, o kelimenin “Kimin?” sorusuna cevap vermesi gerekir.<br /><br />Arabası arızalarındı. (kimin arabası?) Onun arabası arızalandı. –i iyelik ekidir.<br />Arabayı tamir ettiler. (kimin arabayı?) onun arabayı/olmuyor. –i hal ekidir.<br />Kitabı kaybolmuş. (kimin kitabı?) onun kitabı kaybolmuş. –i iyelik ekidir.<br />Kitabı bitirmiş. (kimin kitabı?) onun kitabı bitirmişler/olmuyor: -i hal ekidir.<br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">D) İLGİ EKİ</span></strong><br /><br />İsim tamlamalarında kullanılan, tamlayanı tamlanan kısmına bağlayan eklerdir.<br /><br />Ev-<strong>in</strong> havası<br />Okul-<strong>un</strong> yolu<br />Ben<strong>im</strong> kaderim<br />o-n-<strong>un</strong> isteği<br /><br /><strong>Not:</strong> İlgi ve iyelik eklerine tamlama (tamlayan ve tamlanan) eki de denir.<br /><br />Kitab - <strong>ın</strong> son - <strong>u<br /></strong><span style="color:#ffffff;">......</span>İlgi eki<span style="color:#ffffff;"> ...</span>İyelik eki<br /><br /><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">2- FİİL ÇEKİM EKLERİ</span><br /></strong><br />Fiillere gelen kip ve şahıs eklerinden oluşur.<br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">FİLLERDE KİP:</span></strong><br /><br />Fiillerin aldığı zaman ve dilek eklerine kip denir.<br /><br /><br /><a href="http://3.bp.blogspot.com/-0viMYpXbC1c/TtENZKR7SnI/AAAAAAAABwY/3WT_cls0Lbs/s1600/Yeni%2BBit%2BE%25C5%259Flem%2BResmi.bmp"><img style="TEXT-ALIGN: center; MARGIN: 0px auto 10px; WIDTH: 301px; DISPLAY: block; HEIGHT: 120px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5679335330998340210" border="0" alt="" src="http://3.bp.blogspot.com/-0viMYpXbC1c/TtENZKR7SnI/AAAAAAAABwY/3WT_cls0Lbs/s400/Yeni%2BBit%2BE%25C5%259Flem%2BResmi.bmp" /></a><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">ŞAHIS EKLERİ:</span><br /></strong><br />Fiildeki hareketi gerçekleştiren ya da o hareketin içinde bulunan varlığa fiildeki kişi denir. Şahıs ekleri fiillere, zaman ve dilek kip eklerinden sonra gelir.<br /><br /><br /><br /><img style="TEXT-ALIGN: center; MARGIN: 0px auto 10px; WIDTH: 463px; DISPLAY: block; HEIGHT: 151px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5679331800377724274" border="0" alt="" src="http://2.bp.blogspot.com/-06757LvZd5U/TtEKLpsYDXI/AAAAAAAABwM/YhNXwLjjjQo/s400/Yeni%2BBit%2BE%25C5%259Flem%2BResmi.bmp" /><br /><br />Yukarıdaki tabloya dikkat edilecek olursa bazı şahıs eklerinin birkaç şekilde kullanılabildiği görülecektir.<br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">Örnek:</span></strong><br /><br />Gel-di-<strong>m<br /></strong>Gel-di-<strong>n </strong><br />Gel-di<br />Gel-di<strong>-k<br /></strong>Gel-di-<strong>niz<br /></strong>Gel-di-<strong>ler<br /></strong><br /><br />yaz-mış-ım<br />yaz-mış-sın<br />yaz-mış-<br />yaz-mış-ız<br />yaz-mış-sınız<br />yaz-mış-lar<br /><br /><br />gel-e-(y)im<br />gel-e-sin<br />gel-e-<br />gel-e-lim<br />gel-e-siniz<br />gel-e-ler<br /><br /><strong>Not:</strong> Bir kelimede hem çekim eki hem yapım eki yer alabilir, yapım eki önce ardından çekim eki gelir.<br /><br /><strong>Ör:</strong> kitap –çı –lar –dan<br /><span style="color:#ffffff;">..................</span>YE<span style="color:#ffffff;">...</span> ÇE<span style="color:#ffffff;">..</span> ÇE<br /><br /><strong>Not:</strong> Fiillere gelen “şahıs ekleri” ile isimlere gelen “iyelik ekleri” karıştırılmamalıdır.<br /><br /><br />Gel – di –m (şahıs eki);<br />araba-m (iyelik eki);<br />Biri isme diğeri ise fiile gelmiştir.<br /><br /><br /><br /><br /><strong><span style="font-size:180%;color:#ff0000;">YAPISINA GÖRE KELİMELER<br /></span></strong><br />Bir kelimenin oluşum özellikleri, kelimelerin yapısına göre çeşitlerini ortaya koyar.<br /><br />Kelimeler yapı yönünden üçe ayrılır: Basit, Türemiş ve Birleşik Kelimeler.<br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">a) BASİT YAPILI KELİMELER</span></strong><br /><br />Yapım eki almamış kelimelerdir. Bu kelimeler kök halde ya da çekim eki almış şekilde bulunur. Bir kelimenin çekim eki alması onu türemiş yapmaz. Kısaca: Basit bir kelime yapım eki alamaz.<br /><br /><strong>Ör:</strong> kitap, yol, insan, hakikat, dostlar, evden, arabam…<br /><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">b) TÜREMİŞ YAPILI KELİMELER</span><br /></strong><br />İsim ya da fiil köklerine en az bir tane “yapım eki” getirilerek elde edilen kelimelerdir. Türemiş kelime olabilmek için mutlaka yapım eki almak gerekir.<br /><br /><strong>Ör:</strong> yol-cu, çiçek-çi, kız-gın, kır-ıcı, kira-lık, bil-gi, sil-gi…<br /><br /><strong>Not:</strong><br />Yapım eki alan kelimelerden sonra çekim ekleri gelebilir, bu kelimelerde yapı olarak “Türemiş” yapılı kelimelerdir.<br /><br /><strong>Ör:</strong> yolcular, çiçekçiden, bilgiler…<br /><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">c) BİRLEŞİK YAPILI KELİMELER</span></strong><br /><br />İki ya da daha çok kelimenin yan yana gelerek (çoğu kez kendi anlamlarını da yitirerek) kaynaşmasından oluşan yeni anlamlı kelimelerdir.<br /><br />Çeşitli şekillerde birleşik kelime yapılabilir:<br /><br /><strong>→İsim Tamlaması Şeklinde:</strong><br /><br />aslan + ağız = aslanağzı /<br />danaburnu,<br />balıksırtı,<br />vezirparmağı,<br />Samanyolu…<br /><strong></strong><br /><strong>→ Sıfat Tamlaması şeklinde:</strong><br /><br />sarı + yer = Sarıyer /<br />Yeşilköy,<br />Büyükada,<br />Küçükçekmece…<br /><br /><strong></strong><strong>→ Bir isimle bir fiil, fiilimsi şeklinde:</strong><br /><br />gece + kondu = gecekondu /<br />cankurtaran,<br />imambayıldı...<br /><br /><strong></strong><strong>→ İki çekimli fiil şeklinde:</strong><br /><br />biçer +döver = biçerdöver /<br />çekyat,<br />uyurgezer,<br />okuryazar,<br />yapboz…<br /><br /><strong></strong><strong>→ Kurallı birleşik fiiller şeklinde:</strong><br /><br />yap + abilmek = yapabilmek,<br />bakıvermek,<br />çalışadurmak,<br />öleyazmak,<br />zennetmek,<br />kahrolmak,<br />hapsetmek...<br /><br /><strong>Ve:</strong><br />Başöğretmen,<br />binbaşı,<br />başbakan,<br />Beyşehir,<br />Uludağ,<br />Acıpayam,<br />Atatürk,<br />Çanakkale,<br />cumartesi,<br />pazartesi,<br />kahvaltı...<br /><br /><strong>Ayrı Yazılan Birleşik Kelimeler:</strong><br /><br />Yardım etmek,<br />fark etmek,<br />hasta olmak,<br />köpek balığı,<br />şeker pancarı,<br />yer çekimi,<br />meyve suyu,<br />İç Anadolu,<br />yasa dışı,<br />yer altı,<br />yol üstü,<br />göz atmak,<br />söz almak,<br />diline dolanmak...<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-4260880587992339908?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-64108347424749700042011-09-10T13:25:00.002+03:002011-09-10T13:30:14.197+03:002011-2012 TÜRKÇE DERSİ ÜNİTELENDİRİLMİŞ YILLIK PLANLARI2011-2012 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 6. SINIF <strong>EVREN YAYINLARI</strong> TÜRKÇE DERSİ ÜNİTELENDİRİLMİŞ YILLIK PLANI<br /><br />2011-2012 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 7. SINIF <strong>KOZA YAYINLARI</strong> TÜRKÇE DERSİ ÜNİTELENDİRİLMİŞ YILLIK PLANI<br /><br />2011-2012 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 8. SINIF <strong>TAV YAYINLARI</strong> TÜRKÇE DERSİ ÜNİTELENDİRİLMİŞ YILLIK PLANI<br /><br /><span style="color:#ff0000;">KONYA EREĞLİ - EREĞLİ KİTAP KIRTASİYEDEN ÇIKTILARINIZI ALABİLİRSİNİZ!<br /></span><br />ADRES: SABAH DERSANESİ ALTI, ŞEHİT KAMİL ATALAY İLKÖĞRETİM OKULU KARŞISI.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-6410834742474970004?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-20888692167354220062010-09-14T21:14:00.001+03:002010-09-14T21:23:30.037+03:00Yaratıcı Yazarlık Egzersiz Çalışması<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="http://1.bp.blogspot.com/_gSopzeukgcE/TI-7YinJX8I/AAAAAAAABkU/_ivSeByFuDs/s1600/56.jpg" imageanchor="1" style="clear: left; cssfloat: left; float: left; margin-bottom: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" height="182" qx="true" src="http://1.bp.blogspot.com/_gSopzeukgcE/TI-7YinJX8I/AAAAAAAABkU/_ivSeByFuDs/s200/56.jpg" width="200" /></a></div>Haftada 2 gün 4 saat olmak üzere hazırlanmış 2010-2011 egzersiz çalışma planını <span style="color: red; font-size: large;"><a href="http://www.turkceciyiz.net/v/4941352/EGZERS_Z.doc.html"><strong>buradan</strong></a></span> indirebilirsiniz...<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-2088869216735422006?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-59619465703385638662010-01-04T22:11:00.003+02:002010-01-05T11:30:57.033+02:00Fiillerde Çatı<span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">Fiillerde Çatı</span><br /><br />Fiillerin <span style="font-weight: bold;">özneye</span> ve <span style="font-weight: bold;">nesneye</span> göre aldıkları durumlara ve gösterdikleri özelliklere <span style="color: rgb(255, 0, 0); font-weight: bold;">ÇATI</span> denir.<br /><br /><span style="font-weight: bold;">Not:</span> <span style="font-style: italic;">Çatı konusu fiillerle ilgilidir. Yüklemi isim olan cümlelerde çatı aranmaz. </span><br /><span style="font-weight: bold;"><br />A- Nesnesine Göre Çatılar: </span><br /><br />1- Geçişli Fiiller <br />2- Geçişsiz Filer <br />3- Oldurgan Fiiller<br />4- Ettirger Fiiller <br /><span style="font-weight: bold;"><br />B- Öznesine Göre Çatılar<br /></span>1- Etken<br />2- Edilgen<br />3- Dönüşlü<br />4- İşteş<br /><span style="font-weight: bold;"><br /><br /></span><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">A- Nesnesine Göre Çatılar:</span><br /><br /><span style="font-weight: bold;">1- Geçişli Fiiller: </span><br /><br />Nesne alabilen fiillere <span style="color: rgb(255, 0, 0);">“Geçişli Fiiller”</span> denir. Yüklem <span style="color: rgb(51, 102, 255);">“ne, neyi, kimi”</span> sorularına cevap verir.<br /><br />Aramak <span style="color: rgb(204, 102, 204);">(Onu aramak, olur)</span><br />Biçmek<br />Bulmak<br />Sormak<br />Anlatmamak<br />Oyalamak<br /><br />Bütün şiirlerini bu kitapta toplamış.<br />Artık bu konuyu düşünmek istemiyorum.<br />Anneme onu çok sevdiğimi söyledim.<br /><br /><span style="font-weight: bold;">2- Geçişsiz Fiiller: </span><br /><br />Nesne almaya fiiller <span style="color: rgb(255, 0, 0);">“Geçişsiz Fiiller”</span><span style="color: rgb(255, 0, 0);"> </span>denir. Yüklem <span style="font-style: italic; color: rgb(51, 102, 255);">“ne, neyi kimi”</span> sorularına cevap vermez.<br /><br />uyumak <span style="color: rgb(204, 102, 204);">(onu uyumak, olmaz)</span><br />acımak<br />kalmak<br />yetişmek<br />susmak<br />yatmak<br /><br />Haberi alınca çok üzüldük.<br />İki saat kadar dinlendiler.<br />Bütün gün yattı, artık kalksın.<br /><br /><span style="font-weight: bold;">3- Oldurgan Fiiller:</span><br /><br />Geçişsiz fiillerin <span style="color: rgb(255, 0, 0);">“-r, -t, -dır”</span> ekleriyle geçişli duruma getirilmesidir.<br /><br /><span style="color: rgb(0, 153, 0);">Geçişsiz / Geçişli (Oldurgan)</span><br />Durmak- durdurmak<br />Susmak- susturmak<br />Uçmak- uçurmak<br />Uyumak- uyutmak<br /><br />Anlattığı fıkralara herkes güldü. (Geçişsiz)<br />Anlattığı fıkra ile herkesi güldürdü. (Oldurgan)<br /><br /><span style="font-weight: bold;">4- Ettirgen Fiiller</span><br /><br />Geçişli bir fiil <span style="color: rgb(255, 0, 0);">“-r, -t, -dır” </span>eklerinden birini alarak geçişlilik derecesinin artırılmasıdır. Bu fiillerde işi başkasına yaptırma anlamı vardır.<br /><br />Son gün çocuklara şiir okuttu.<br />Yeni gelen gruba çevreyi gezdirdi.<br />Okula gitmeden önce çocuğa şurup içireceksin.<br /><br /><span style="font-weight: bold;">Uyarı: </span>Ettirgen ve Oldurgan fiilleri birbirinden ayırırken aldıkları <span style="color: rgb(255, 0, 0);">“-r, -t, -dır”</span> ekleri çıkarılır ve geride kalan kısmın geçişli olup olmadığına bakılır.<br /><br /><br /><br /><br /><span style="font-weight: bold;">Alıştırmalar</span><br /><br /><br /><span style="font-style: italic;">Aşağıdaki cümlelerin hangilerinde çatı özelliği aranmayacağını söyleyiniz. Çatı özelliği arananlarında nesnelerine göre aldıkları durumu söyleyiniz.</span><br /><br />• Evde beni bekleyen bir yığın iş var……………………………………………<br />• Toplumsal sorunlara karşı çok duyarlıdır. ……………………………………<br />• Çoktandır size gelmek istiyorduk. ……………………………………………<br />• Bu işin sonu nereye varacak diye merak ediyoruz. …………………………..<br />• Ben okurlarımdan sık sık mektup alırım. …………………………………….<br />• Defterlerin hepsini şu kağıtla kaplat. …………………………………………<br />• İnsan, aslında her yerde aynıdır. ……………………………………………..<br />• Gözlerindeki gri dumanın içindeki ışıklar belirdi. …………………………..<br />• Tek hayali öğretmen olmakmış. ……………………………………………..<br />• Sayılı gün çabuk geçer. ………………………………………………………<br />• Hakem göz göre göre penaltıyı vermedi. …………………………………….<br />• Geçmiş günler hep aklımda. ………………………………………………….<br />• Evleri altıncı kattaydı. ………………………………………………………..<br />• Anlatılmaz sende bulduklarımın ektisi. ………………………………………<br />• Gülmeyi unuttuğu gün ağlamaya başlar insan. ……………………………….<br />• Beni dinleyip derdime derman olan yok. …………………………………….<br /><br /><br /><span style="font-style: italic;">Aşağıdaki eylemleri nesne-yüklem ilişkisi bakımından inceleyelim.</span><br /><br />• Ben de onunla gideceğim. ………………………………………..<br />• Şehrin çöpleri ilerideki dereye atılmıştı. ………………………….<br />• Lütfen bu iş yerini hemen terk ediniz. …………………………….<br />• Yahya kemal, hayatı boyunca roman yazmamış. …………………<br />• Sınıftaki öğrenciler birer öykü yazacak. …………………………..<br />• Koliyi ablasına aldırdı. …………………………………………….<br />• Böyle şeyler olacağını sana söylemiştik……………………………<br />• Camdan baktığında kar yağıyordu. ………………………………..<br />• Hava güzel olursa yarın pikniğe gideriz. …………………………..<br />• Kar gibi kürürüm kendi gölgemi. ………………………………….<br />• Çocuğu iki saatte zor uyuttu. ………………………………………<br />• Bütün gece bize film izlettirdi. …………………………………….<br />• Yaşamı boyunca hiç durmadan uğraştı. ……………………………<br />• Onu havaalanında babası ile karşıladı. ……………………………..<br />• Tertemiz elbisesini çarçabuk kirletti. ………………………………<br />• Parayı zamanında ödeyiniz. ………………………………………..<br />• Kent günden güne gelişiyordu. …………………………………….<br />• Biz de arama çalışmalarına katılalım. ……………………………..<br />• Hemen hemen her gün bir kaset çıkıyor. …………………………..<br />• Bütün köylüler yola dökülmüş. …………………………………….<br /><br /><br /><br /><br /><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">B- Öznesine Göre Çatılar:</span><br /><br /><span style="font-weight: bold;">1- Etken Fiiller:</span><br /><br />Öznesi <span style="color: rgb(51, 102, 255);">“gerçek özne”</span> olan fiiller etken fiillerdir.<br /><br />Ahu sabaha kadar uyumadı.<br />Serkan programı hazırlamış.<br />Soruyu sana soracağını bilemezdim. (gizli özne de gerçek öznedir)<br /><br /><span style="font-weight: bold;">2- Edilgen Fiiller:</span><br /><br />Öznesi <span style="color: rgb(51, 102, 255);">“sözde özne” </span>olan fiiller edilgen fiillerdir. Edilgen fiillerin yüklemi her zaman <span style="color: rgb(255, 0, 0);">–n ve –l </span>eklerini almalıdır.<br /><br />gidilmek<br />taşınmak<br />yazılmak<br />okunmak<br /><br />Biberler kurutulmak için ipe dizildi.<br />Bozulan yemekler çöpe atıldı.<br /><br /><span style="font-weight: bold;">3- Dönüşlü Fiiller:</span><br /><br />Yüklemde bildirilen işi yapan özne aynı zamanda yapılan işten etkileniyorsa bu durumdaki fiil dönüşlü çatılıdır. Dönüşlü fiillerin hem öznesi hem de nesnesi olduğu için etken – geçişli fiillerdir.<br /><br />Fiil kök ve gövdesine getirilen <span style="color: rgb(255, 0, 0);">–n ve –l</span> ekleriyle dönüşlü çatılı fiiller yapılır.<br /><br />Üzülmek<br />eğilmek<br />kırılmak<br />sevinmek<br /><br />Teyzem düğün için günlerce hazırlandı.<br />Söylenenlere çok kırıldı.<br />İki sene önce Cihangir’e taşındı.<br /><br /><span style="font-weight: bold;">Not:</span> Dönüşlü fiillerin öznesi gerçek öznedir, edilgen fiillerin ise sözde öznedir.<br /><br /><span style="font-weight: bold;">4- İşteş Fiiller: </span><br /><br />Fiil tabanına <span style="color: rgb(51, 204, 0);"><span style="color: rgb(255, 0, 0);">“–ş, -ış, -iş, -uş, -üş,”</span> </span>eklerinin getirilmesiyle oluşturulur. İşteş fiillerde bir işin birden çok özne tarafından birlikte ya da karşılıklı olarak yapıldıkları anlamı vardır.<br /><br />Kuşlar uçuşuyor.<br />Çocuklar pastanın karşısına üşüştüler.<br />Yıllardır haberleşmedik.<br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><span style="font-weight: bold;">Alıştırmalar:</span><br /><br /><span style="font-style: italic;">Aşağıdaki cümleleri özne – yüklem ilişkisine göre inceleyiniz. </span><br /><br />• Öğretmenleri bekleme odasına almışlar.<br />• Evi köşe bucak temizledi.<br />• Köşede bir otomobil durdu.<br />• Yazının bir sureti de Yozgat’a gönderildi.<br />• Belli ki birini bekliyordu.<br />• Yapraklar erkenden sarardı.<br />• Siz de bizimle gelseniz.<br />• Doğum günü için pasta ısmarlandı.<br />• Çocuğa iyi bakılmıştı.<br />• İki kardeş simidi bölüştü.<br />• Öğrendiği konuyu pekiştirdi.<br />• Maçta iki büyük takım yenişemedi.<br />• Kuşları yeni yuvalarına alıştırdı.<br />• Elbise için yeni bir model uyguladı.<br />• Test sonucunda, yapılan yanlışlar saptandı.<br />• Telefonun sesi çocuğu uyandırdı.<br />• Saatin çok geç olduğunu fark etti.<br />• Yeni okulunda çocuklar hemen kaynaşıverdi.<br />• Sempatik davranışları onu bize yaklaştırmıştı.<br />• Bürosunu elden geçirmiş, boyatmıştı.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-5961946570338563866?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-46923271583800982552009-10-11T14:42:00.014+03:002009-10-11T15:13:04.461+03:00FİİLİMSİLER (Eylemsiler)<div style="color: red;">FİİLİMSİLER (Eylemsiler)<br /></div><br />Fiilimsi, fiilin -kendi görevi dışında- cümle içinde <span style="color: lime;">“isim”,“sıfat”, “zarf”</span> gibi görevler üstlenmiş şekline fiilimsi denir.<br /><br />Okuyordum: oku-yor-du-m (çekimli fiil)<br />Oku<span style="background-color: lime;">mak</span>: oku-mak (isim-fiil)<br />Okuy<span style="background-color: lime;">an</span> adam: oku-an (sıfat-fiil)<br />Oku<span style="background-color: lime;">dukça</span> zenginleşir: oku-dukça (zarf-fiil)<br /><br /><br /><br /><br /><br /><div style="color: red;">1-İSİM-FİLLER (Mastar)<br /></div><br />Fillerinde ismi vardır, buna isim-fiil denir.<br /><br />Fiile gelen;<br /><div style="color: blue;">-ış<br /></div><div style="color: blue;">-ma<br /></div><div style="color: blue;">-mek<br /></div>ekleriyle yapılır.<br /><br />Her şey bir tüken<span style="background-color: yellow;">iş</span>, her ol<span style="background-color: yellow;">uş</span> bir bit<span style="background-color: yellow;">iş</span>.<br />Gül<span style="background-color: yellow;">mek</span> sana yakışıyor.<br />Uzun zamandır gül<span style="background-color: yellow;">me</span>yi unuttuk.<br />Havuza su dol<span style="background-color: yellow;">ma</span>ya başladı.<br />Benimde alın yazımmış yok<span style="background-color: yellow;">uş</span>larda susamak.<br /><br /><span style="color: yellow;"><span style="color: red;">Dikkat</span>:</span><span style="color: red;"> </span>İsim-fiiller bir yönüyle isim oldukları için isim çekim eklerini alırlar.<br />Okumayı, Okumaya, Okumada, Okumaktan<br />Gelmem, gelmen, gelme(s)i <br />çalışmalar, bakışlar<br /><div style="color: red;"><br /></div><span style="color: yellow;"><span style="color: black;">Dikkat:</span>:</span><span style="color: red;"> </span>İsim-fiil ekleri “-ış, -ma, -mek” alan bazı sözcükler eylem özelliğini kaybederek bir nesne veya kavramın kalıcı adı olur. Fiilimsi olmaz.<br /><br />Bu pastayı <span style="color: lime;">yemek</span> istiyorum. (fiil özelliğini koruyor)<br /> <span style="color: lime;">Fiilimsi</span><br /><span style="color: lime;">Yemekler</span> oldukça güzel olmuş.(Fiil özelliğini kaybetti.)<br /> <span style="color: lime;">İsim</span><br />Babama <i>çakmak </i>aldım.<br />Bu d<i>olma</i>lar harika olmuş.<br />Gözlerine <i>sürme </i>çekmiş.<br /><i>Görüş</i>lerini açıklamaktan çekinmemelisin<br /><br /><div style="color: red;">Örnek Soru:<br /></div><div style="color: orange;">1. Çocuklarımıza önce sevmeyi öğretmeliyiz.<br /></div><div style="color: orange;">2. Mekiğin fırlatılışı son anda ertelendi.<br /></div><div style="color: orange;">3. Devamlı aynı şeyi yapmaktan bıktım.<br /></div><div style="color: orange;">4. Koluna yaptırdığı dövme alerjiye sebep oldu.<br /></div><div style="color: orange;">5. Ağlama artık, sil gözyaşlarını.<br /></div><div style="color: orange;">Yukarıdakilerden hangilerinde isim-fiil kullanılmamıştır.<br /></div><div style="color: orange;">a) 1-2 b) 2-3 c) 3- 5 <span style="color: red;"> d) 4-5 </span><br /></div><br /><br /><br /><br /><div style="color: red;">2- SIFAT-FİİL (Ortaç) <br /></div><br />Bazı eklerle, fiillerden sıfat olan kelimeler türetiriz. Bu kelimelere Sıfat-fiil denir.<br />Fiil = <span style="color: blue;">an –ası –mez -()r –dik –ecek –miş </span><br />ekleriyle yapılır.<br /><br />Gez<span style="background-color: yellow;">en</span> tilki yat<span style="background-color: yellow;">an</span> aslandan iyidir.<br />Ağlamay<span style="background-color: yellow;">an</span> çocuğa meme vermezler<br />Yıkıl<span style="background-color: yellow;">ası</span> duvarlar var şimdi aramızda<br />Kör ol<span style="background-color: yellow;">ası</span> adam nasıl kıydın ona.<br />Allah, görün<span style="background-color: yellow;">mez</span> kazadan korusun.<br />Değer bil<span style="background-color: yellow;">ir</span> insan bulmak zor.<br />Çözülme<span style="background-color: yellow;">dik</span> soru kalmasın.<br />Gel<span style="background-color: yellow;">ecek</span> yıl liseye başlayacak.<br />O, gör<span style="background-color: yellow;">müş</span> geçir<span style="background-color: yellow;">miş</span> bir insandı.<br /><br /><span style="color: yellow;"><span style="color: red;">Dikkat:</span> </span>Sıfat-fiil olan kelimenin nitelediği isim düşerse kelime sıfat-fiil olma özelliğini kaybeder ve isim olur.<br />Çalışan insan başarılı olur. Çalışan, başarılı olur.<br />Fiilimsi isim (adlaşmış sıfat)<br /><br /><span style="color: lime;">Çözemediğin</span> soruları bana sor. <br /> <span style="color: lime;">fiilimsi</span><br /><span style="color: lime;">Çözemediklerini</span> bana sor.<br /> <span style="color: lime;">İsim(adlaşmış sıfat)</span><br /><br /><span style="color: red;"> </span><span style="color: red;">Dikkat: </span>Sıfat-fiil ekleri(-mez, -()r –ecek –miş )nin aynı zamanda çekimli fiilin kip eki olabildikleri unutulmamalıdır.<br /><br />Yapıl<span style="background-color: yellow;">acak</span> işler bizi bekliyor.<br />Bütün bu işler yapıl<span style="background-color: yellow;">acak</span>.<br /><br />Geç<span style="background-color: yellow;">miş</span> günleri andık.<br />Yıllar ne çabuk geç<span style="background-color: yellow;">miş</span>.<br /><br /><br /><br /><br /><div style="color: red;">3. ZARF-FİİL (Bağ-fiil = ulaç)<br /></div><br />Cümlede fiile sorulan nasıl ve ne zaman sorularının cevabı fiililimsi ise bu <span style="color: red;">zarf-fiil </span>olarak adlandırılır.<br /><br /><div style="color: blue;">“-ıp, -ip, -arak, -erek, -ken, -a, -e, -maden, -madan, -alı, -eli, -ınca, -ince, -maksızın, -meksizin, -casına, - dıkça, -dikçe, -dığında, -düğünde, -mez”…<br /></div><br />Gecesini gündüzüne kat<span style="background-color: yellow;">ıp</span> okulunu bitirdi. Nasıl?<br />Koş<span style="background-color: yellow;">arak</span> annesinin yanına gitti. Nasıl?<br />Zamanı gel<span style="background-color: yellow;">ince</span> her şeyi anlatacağım. Ne zaman?<br />Konuşur<span style="background-color: yellow;">ken</span> gözlerinin içi gülerdi. Ne zaman?<br />Seni gör<span style="background-color: yellow;">dükçe</span> onu hatırlıyorum. Ne zaman?<br />O, buraya gel<span style="background-color: yellow;">diğinde</span> biz çoktan gitmiştik. Ne zaman?<br />Bağır<span style="background-color: yellow;">a</span> bağır<span style="background-color: yellow;">a</span> bir şeyler anlatıyordu. Nasıl?<br />Soruları cevapla<span style="background-color: yellow;">madan</span> okumayınız. Ne zaman?<br />Kendimi bildim bil<span style="background-color: yellow;">eli</span> o hep buradaydı. Ne zaman?<br />Onu gör<span style="background-color: yellow;">ür</span> gör<span style="background-color: yellow;">mez</span> tanıdım. Ne zaman?<br /><br /><span style="color: yellow;"><span style="color: red;">Dikkat:</span> </span>Fiilden türeyen her kelime fiilimsi değildir. Kelimenin fiilimsi olabilmesi için özünde fiil anlamının devam etmesi gerekir.<br /><span style="color: red;">Bilen</span> kişi <span style="color: lime;">bilmemek</span> değil… <span style="color: red;">bilince </span>zıpladı.<br /><span style="color: red;">Sıfat-fiil </span> <span style="color: lime;">isim-fiil </span> <span style="color: red;">zarf-fiil</span><br /><br />Bilgi bilim bilgin<br />Fiilimsi değil fiilimsi değil fiilimsi değil<br /><br /><span style="color: black;">Dikkat: </span>Fiilimsilerinde olumsuzları yapılır. Bu sayede diğer kelimelerden ayırabiliriz.<br /><br />Bilen-bilmeyen<br />bilince-bilmeyince<br />bilmek-bilmemek<br /><br />Bilgi- x<br />bilim- x<br />bilgin- x<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-4692327158380098255?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-14928513472686951652009-05-15T19:50:00.001+03:002009-05-15T20:20:47.482+03:00İSİM (AD)Varlıkları karşılayan, onları tanıtan kelimelere <span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">isim (ad) </span>denir.<br /><br /><ul style="color: rgb(255, 0, 0);"><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2009/05/isim-ad.html">İsim (Ad)</a></li></ul><br /><ul><li style="color: rgb(255, 0, 0);"><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2009/05/varliklara-verilisine-gore-isimler.html">Verilişine Göre İsimler</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2009/05/varliklara-verilisine-gore-isimler.html">Cins İsim</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2009/05/varliklara-verilisine-gore-isimler.html">Özel İsim</a></li></ul><br /><ul><li style="color: rgb(255, 0, 0);"><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2009/05/b-maddelerine-gore-isimler.html">Maddelerine Göre İsimler</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2009/05/b-maddelerine-gore-isimler.html">Somut İsim</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2009/05/b-maddelerine-gore-isimler.html">Soyut İsim</a></li></ul><br /><ul><li style="color: rgb(255, 0, 0);"><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2009/05/c-varliklarin-sayilarina-gore-isimler.html">Sayılarına Göre İsimler</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2009/05/c-varliklarin-sayilarina-gore-isimler.html">Tekil İsim</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2009/05/c-varliklarin-sayilarina-gore-isimler.html">Çoğul İsim</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2009/05/c-varliklarin-sayilarina-gore-isimler.html">Topluluk İsmi</a></li></ul><br /><ul><li style="color: rgb(255, 0, 0);"><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2009/05/d-yapilarina-gore-isimler.html">Yapılarına Göre İsimler</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2009/05/d-yapilarina-gore-isimler.html">Basit Yapılı İsimler</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2009/05/d-yapilarina-gore-isimler.html">Türemiş Yapılı İsimler</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2009/05/d-yapilarina-gore-isimler.html">Birleşik Yapılı İsimler</a></li></ul><br /><ul style="color: rgb(255, 0, 0);"><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2009/05/isimlerde-kucultme-bir-varlgn-bir-ismin.html">İsimlerde Küçültme</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2009/05/ismin-halleri.html">İsmin Halleri</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2009/05/isme-gelen-cekim-ekleri.html">İsim Çekim Ekleri</a></li></ul><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-1492851347268695165?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-52643114388572822092009-05-15T19:48:00.003+03:002009-05-15T19:58:43.141+03:00A- VARLIKLARA VERİLİŞİNE GÖRE İSİMLER:<span style="color: rgb(255, 0, 0); font-weight: bold;">A- VARLIKLARA VERİLİŞİNE GÖRE İSİMLER:</span><br /><br />İsimler ait oldukları varlığın veya kavramın eşi benzeri olup olmamasına göre ikiye ayrılır: Varlık veya kavram özelse (eşsiz, benzersiz) onun ismi de özel isim; cins ise (aynısından birden fazla) onun ismi de cins ismidir.<br /><br /><span style="color: rgb(255, 0, 0); font-weight: bold;">1. Özel İsim</span><br /><br />Kâinatta tek olan, tam bir benzeri bulunmayan varlıkları karşılayan kelimelere denir.<br /><br />Bu varlıklar zaten özel oldukları için adlarına da “özel” denir. “Mehmet” kelimesi milyonlarca insana ait olabilir, ama bütün “Mehmet”ler tek tek özel oldukları için adları da özeldir.<br /><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">Ör: </span>Yavuz, Hasan, Kayseri, Acıpayam, Akdeniz, Alanya, Ulu Cami, Sultan Selim, Hatice, Küçük Ağa, Türkçe, Türk Dil Kurumu…<br /><br /><span style="color: rgb(255, 0, 0); font-weight: bold;">2. Cins İsmi</span><br /><br />Aynı cinsten olan varlıkların ortak isimleridir. Dilin temel kavramları cins (tür) isimleridir.<br /><br /><span style="color: rgb(255, 0, 0); font-weight: bold;">ÖR:</span> taş, yol, ağaç, ırmak, kitap, dergi, yaprak, ev, çocuk, su, sıra, hayal, düşünce, sıla, özlem, taraf, ceza…<br /><br /><span style="color: rgb(0, 153, 0);">NOT: </span>Bazı cins isimlerin özel isim olarak kullanıldığı görülür:<br /><br />tırmık: bir ziraat aleti.<br />Tırmık: bir kedinin özel adı<br /><br />ozan: şair<br />Ozan: erkek ismi<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-5264311438857282209?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-19608916642094766252009-05-15T19:46:00.000+03:002009-05-15T19:59:06.201+03:00B. MADDELERİNE GÖRE İSİMLER<span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">B. MADDELERİNE GÖRE İSİMLER</span><br /><br />İsimler, karşıladıkları varlıkların beş duyu organından herhangi biriyle algılanıp algılanamamasına göre ikiye ayrılırlar.<br /><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">1. Somut İsim</span><br /><br />Beş duyudan herhangi biriyle algılayabildiğimiz, kavrayabildiğimiz varlık ve kavramların isimleridir. Yani somut varlıkları karşılayan isimlere somut isimler denir. Bu isimler, herkes tarafından görülen, bilinen, hissedilen, cismi olan, varlığı kişiden kişiye değişmeyen varlıkları karşılarlar.<br /><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">Ör:</span> su, toprak, ağaç, ses, televizyon, rüzgâr, sarı, mavi, duman, koku…<br /><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">2. Soyut İsim</span><br /><br />Beş duyudan herhangi biriyle algılanamayan, madde hâlinde bulunmayan ve zihnimizle kavradığımız veya var olduğuna (akla, ruha, sezgiye, inanca bağlı olarak) inandığımız varlıkların isimleridir.<br /><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">ÖR:</span> sevinç, şüphe, tezat, Allah, cesaret, keder, korku, aşk, melek, ruh, şeytan…<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-1960891664209476625?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-18952529712376170342009-05-15T19:44:00.000+03:002009-05-15T19:59:23.732+03:00C. VARLIKLARIN SAYILARINA GÖRE İSİMLER<span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">C. VARLIKLARIN SAYILARINA GÖRE İSİMLER</span><br /><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">1. Tekil isim</span><br /><br />Tek varlığı belirten ve karşılayan, yapıca tekil olan (topluluk isimleri hariç) kelimelerdir. Çoğul eki almamış isimler tekildir.<br /><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">ÖR:</span> Ali, kendi, ben, çocuk, kalem, defter…<br /><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">2. Çoğul isim</span><br /><br />Yapısında, anlamında birden çok varlığı barındıran, çokluk eki almış isimlerdir.<br /><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">ÖR: </span>onlar, evler, fikirler, merkezler, dünyalar, kuşlar, böcekler, kelebekler, arılar…<br /><br /><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">3. Topluluk İsmi</span><br /><br />Yapıca tekil, ancak anlam bakımından çoğul olan; aynı türe dahil birden çok varlığı anlatan isimlerdir. Teklerden oluşan topluluğu, çokluğu bildiren kelimelere denir.<br /><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">ÖR:</span> ordu, sürü, orman, sınıf, okul, millet…<br /><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(0, 153, 0);"><br />Not:</span> Topluluk isimleri de çokluk eki alabilir. Bu durumda aynı topluluktan birden fazla olduğu ifade edilmiş olur.<br /><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">Ör: </span>Ordular, ormanlar, sürüler.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-1895252971237617034?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com2tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-1440342389636389482009-05-15T19:42:00.000+03:002009-05-15T20:00:46.221+03:00D- YAPILARINA GÖRE İSİMLER:<span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">D- YAPILARINA GÖRE İSİMLER:</span><br /><br />İsimler kaç kelimeden oluştuklarına ve yapım eki alıp almadıklarına göre de sınıflandırılırlar.<br /><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);"><br />1. Basit İsim</span><br /><br />Herhangi bir yapım eki almamış, kök hâlindeki isimlere denir. Çekim eki almış hâlde kullanılabilirler…<br /><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">ÖR:</span> İnsan, kelebek, gölge, yaprak(lar), kağıt(ta), kuş(u), çiçek(ler), dağ(dan), bir(de)…<br /><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);"><br />2. Türemiş isim</span><br /><br />İsim veya fiil kök ve gövdeleriyle yansıma kelimelere bir yapım ekinin getirilmesiyle oluşturulmuş, şekil ve anlam olarak yeni isimlere denir.<br /><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">Ör: </span>kömürlük, kitaplık, tuzluk, başlık, kulaklık, gecelik, Türkçe, Almanca, Arapça, Farsça,<br />sanatçı, kiracı, inşaatçı, yolcu, çaycı, şakacı, Ankaralı, Konyalı, köylü, kentli, vatandaş, yurttaş, geceleyin, akşamleyin, birinci, üçüncü, , dörder, altışar…<br /><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);"><br />3. Birleşik İsim</span><br /><br />Birleşik isimler, birden fazla kelimenin bir araya gelip yeni bir varlığı veya kavramı karşılayacak şekilde kalıplaşarak oluşturdukları, anlam ve şekil bakımından yeni isimlerdir.<br /><br /><span style="color: rgb(255, 0, 0); font-weight: bold;">ÖR: </span>Hanımeli, aslanağzı, katırtırnağı, devetabanı, suçiçeği, demirbaş, denizaltı, kuşpalaz, Adamotu, yayınbalığı, incehastalık, Akçaağaç, akçakavak, akciğer, karabiber, alageyik,<br />Başbakan, başyazar, başhekim, cumartesi, pazartesi, kahvaltı, çörekotu, peki, örtbas, sıkboğaz, alaşağı, ateşkes, kapkaççı, giderayak, bilirkişi, vatansever, hacıyatmaz, cankurtaran, elverişli, rasgele, albeni, çalçene, Sivrihisar, Kırşehir, dedikodu, hanımeli, aslanağzı, keditırnağı, cumartesi, Ulucami…<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-144034238963638948?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-11406344156596270732009-05-15T19:40:00.002+03:002009-05-15T20:01:27.214+03:00İsimlerde Küçültme<span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">İsimlerde Küçültme</span><br /><br />Bir varlığın, bir ismin küçüklüğü genel olarak, başına getirilen <span style="color: rgb(0, 153, 0);">“küçük, mini, ufak”</span> gibi sıfatlarla ifade edilir:<br /><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">Ör: </span>Küçük köy, ufak el, mini kasa…<br /><br />Bazen bu sıfatların yerini <span style="color: rgb(0, 153, 0);">“-cık, -ceğiz, -ımsı, -ımtırak”</span> ekleri tutar. Bu ekler isimlere küçültme anlamı katar.<br /><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">Ör: </span>Tepecik, kitapcık, evcik, çocukcağız, evceğiz, ekşimsi, yeşilimsi, sarımtırak…<br /><br /><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(0, 153, 0);">Not:</span> Bu ekler her zaman küçültme anlamı katmayabilir; acıma ve sevgi; zavallılık ve küçümseme anlamları da katabilir:<br /><br /><span style="color: rgb(0, 153, 0);">Serçecik daldan dala atlıyor. (acıma)</span><br /><span style="color: rgb(0, 153, 0);">Adamcağız korka korka ayağa kalkar. (acıma)</span><br /><span style="color: rgb(0, 153, 0);">Bebeciğimi çok özledim, diyordu. (sevgi)</span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-1140634415659627073?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-25658558300206126092009-05-15T19:38:00.000+03:002009-05-15T20:01:57.029+03:00İsmin Halleri<span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">İsmin Halleri</span><br /><br />İsimleri isimlere, fiillere, edatlara bağlayan, diğer kelimelerle ilişki kurarak isimlerin cümlede görev kazanmasını sağlayan eklere isim hâl ekleri denir. İsimlerin bu ekleri alarak yüklendikleri görevlere ismin hâlleri denir.<br /><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">1. Yalın Hâl </span><br /><br /><span style="color: rgb(0, 153, 0);">Eki yoktur.</span><br /><br />İsimlerin hiçbir hâl eki almamış hâlleridir. Çoğul, iyelik ve bildirme eki almış olabilir. Bu durumda da yalın hâlde sayılırlar.<br /><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">Ör:</span> ev, okul, yol, çocuk, fikir, baba(sı), defter(ler), çalışkan(dır)…<br /><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">2. Belirtme (Yükleme) Hâli</span><br /><br /><span style="color: rgb(0, 153, 0);">“-i” ekiyle yapılır.</span><br /><br />İsmin, fiildeki işten, hareketten, eylemden doğrudan etkilenme ve onunla ilgili olma hâlidir.<br /><br />Bu eki alan isimler cümlede belirtili nesne görevinde bulunur.<br /><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">Ör: </span>ev-i gördüm, kapı-y-ı açtım, okul-u boyadılar, gül-ü koparmayın…<br /><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">3. Yönelme Hâli</span><br /><br /><span style="color: rgb(0, 153, 0);">“-e” ekiyle yapılır.</span><br /><br />Yüklemin yöneldiği yeri, nesneyi ya da kavramı gösterir.<br /><br />Yönelme hâlinde, ismin belirttiği kavrama yöneliş, dönme, yaklaşma, ulaşma söz konusudur. Yönelme hâlindeki kelimeler cümlede dolaylı tümleç ve yüklem olabilir.<br /><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">Ör: </span>eve, okula, yola, çocuğa…<br /><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">4. Bulunma Hâli</span><br /><br /><span style="color: rgb(0, 153, 0);">“-de” ekiyle yapılır.</span><br /><br />Eylemin yapıldığı yeri, nesneyi ya da soyut kavramı bildirir.<br /><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">Ör: </span>ev-de oturma, okul-da öğren, yurt-ta kaldı, devlet-te bulunuyor…<br /><br />Bulunma hâlindeki bir isim, cümlede dolaylı tümleç, zarf tümleci veya yüklem olabilir.<br /><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">5. Ayrılma (Uzaklaşma, Çıkma) Hâli</span><br /><br /><span style="color: rgb(0, 153, 0);">“-den” ekiyle yapılır.</span><br /><br />Eklendiği kelimeyi dolaylı tümleç yapar; “çıkma, ayrılma, uzaklaşma” bildirir. İsmin ayrılma hâli, yani dolaylı tümleç, yükleme sorulan “nereden, kimden, neden” sorularının cevabıdır.<br /><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">Ör: </span>okul-dan çıktı, ev-den ayrıldı, yurt-tan geliyor, devlet-ten istedi…<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-2565855830020612609?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com8tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-72982024153648140892009-05-15T19:36:00.003+03:002009-05-15T21:20:08.338+03:00İsme Gelen Çekim Ekleri:<span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">İsme Gelen Çekim Ekleri:</span><br /><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">1- Çoğul Eki: (-ler, -lar,)</span><br /><br />evler, arabalar, okullar, sınıflar, hayaller…<br /><br /><span style="color: rgb(255, 0, 0); font-weight: bold;">2- Hal ekleri: (-i, -e, -de, -den)</span><br /><br />ev, evi, eve, evde, evden, araba, arabayı, arabaya, arabada, arabadan…<br /><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">3- İyelik ekleri: Sahiplik ekleri</span><br /><br /><span style="color: rgb(51, 51, 255);">1. Tip</span><br /> <span style="color: rgb(255, 0, 0);">Tekil </span> <br />(benim) 1. yurd<span style="color: rgb(0, 153, 0);">-um </span> <br />(senin) 2. yurd-<span style="color: rgb(0, 153, 0);">un </span> <br />(onun) 3. yurd-<span style="color: rgb(0, 153, 0);">u</span> <br /> <span style="color: rgb(255, 0, 0);">Çoğul </span> <br />(bizim) 1. yurd<span style="color: rgb(0, 153, 0);">-umuz</span> <br />(sizin ) 2. yurd-<span style="color: rgb(0, 153, 0);">unuz</span> <br />(onların) 3. yurt<span style="color: rgb(0, 153, 0);">-ları</span><br /><br /><span style="color: rgb(51, 102, 255);">2. Tip</span><br /> <span style="color: rgb(255, 0, 0);">Tekil</span><br />(benim) 1.oda-<span style="color: rgb(0, 153, 0);">m</span><br />(senin) 2.oda-<span style="color: rgb(0, 153, 0);">n</span><br />(onun) 3.oda-<span style="color: rgb(0, 153, 0);">sı</span><br /> <span style="color: rgb(255, 0, 0);"> Çoğul</span><br />(bizim) 1. oda<span style="color: rgb(0, 153, 0);">-mız</span><br />(sizin ) 2. oda-<span style="color: rgb(0, 153, 0);">nız</span><br />(onların) 3. oda-<span style="color: rgb(0, 153, 0);">ları</span><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);"><br /><br />4- İlgi eki: (-ın, -in, -(n)ın, -(n)in</span><br /><br />Ev<span style="color: rgb(0, 153, 0);">in</span> havası<br />Film<span style="color: rgb(0, 153, 0);">in</span> sonu<br />On<span style="color: rgb(0, 153, 0);">un</span> isteği<br />Ben<span style="color: rgb(0, 153, 0);">im</span> kaderim<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-7298202415364814089?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-84871006617950197352009-05-09T16:49:00.000+03:002009-05-09T17:27:35.679+03:00FİİL NEDİR?<span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">Fiil Nedir?</span><br /><br />Varlıkların yaptıkları veya etkilendikleri işleri, hareketleri, oluşları, kılışları, durumları zamana ve kişiye bağlı olarak anlatmada kullanılan kelimelere<span style="color: rgb(255, 0, 0);"> fiil</span> denir.<br /><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">Mastar Nedir?</span><br /><br />Mastar, fiil kök veya gövdesinin “<span style="color: rgb(0, 153, 0);">-mek, -mak</span>” eklerini almış hâlidir<br /><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">Ör:</span> gelmek, bakmak, yazmak, toplamak, tamamlamak<br /><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">Çekimli Fiil Nedir?</span><br /><br />Fiil kök ve gövdelerinin, kısaca fiillerin zaman ve şahıs ekleri alarak yargı bildirecek hâle getirilmesine de <span style="color: rgb(255, 0, 0);">fiil çekimi</span> denir.<br /><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">Ör:</span> Geliyorum. Bakacağız. Yazmışlar. Toplasanız. Tamamlamalıyız.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-8487100661795019735?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-80121441509695651702009-05-09T16:48:00.000+03:002009-05-09T17:26:46.604+03:00FİİLLERİN ANLAM ÖZELLİKLERİ<span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">Fiillerin Anlam Özellikleri</span><br /><br /><span style="color: rgb(0, 153, 0);">Fiiller anlam özelliklerine göre iş, oluş ve durum bildirirler.</span><br /><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">1- İş (Kılış) Fiilleri</span><br /><br />Öznenin iradesiyle, bir nesne üzerinde gerçekleşen, öznenin nesneyi etkilediğini ve o nesnenin de etkilendiğini gösteren fiillerdir.<br /><br /><span style="color: rgb(255, 0, 0);">Ör:</span> Bilgisayarı çocuklar bozdu.<br /><br />Fiil “bozdu”dur. “Kim bozdu?” dersek “çocuklar” cevabını alırız, “Neyi bozdu?” sorusuna da “bilgisayarı” cevabını alırız. Yapılan iş bilgisayar nesnesi üzerinden gerçekleşmiştir.<br /><br />İş fiilleri “<span style="color: rgb(0, 153, 0);">kimi</span>” ve “<span style="color: rgb(0, 153, 0);">neyi</span>” sorularına cevap verir.<br /><br /><span style="color: rgb(255, 0, 0);">Ör:</span> taşıyor, yazdık, açmalıyız, anlatsak, görelim, bilmişler, siliyordu...<br /><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">2- Durum (Hareket) Fiilleri</span><br /><br />Eylemde nesnenin etkilenmediği fiillerdir. Durum fiilleri “kimi” ve “neyi” sorularına cevap vermezler. Öznenin süreklilik gösteren bir durumunu anlatan fiillerdir.<br /><br /><span style="color: rgb(255, 0, 0);">Ör:</span> Sınıfın ortasında durmuş. Fiil “durmuş”tur. “<span style="color: rgb(0, 153, 0);">kimi</span>” ve “<span style="color: rgb(0, 153, 0);">neyi</span>” sorularına cevap alamayız. “Durma” belli bir süre devam etmektedir.<br /><br /><span style="color: rgb(255, 0, 0);">Ör:</span> Uyumak, uyanmak, ölmek, susmak, oturmak, yatmak, uzanmak...<br /><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">3- Oluş Fiilleri:</span><br /><br />Bunlar da bir nitelik değişikliği, yani bir durumdan başka bir duruma geçildiğini veya geçilmekte olduğunu bildirirler.Gerçekleşmelerinde öznenin doğrudan etkisi yoktur.<br />Daha çok “<span style="color: rgb(0, 153, 0);">kendiliğinden olma</span>” söz konusudur.<br /><br /><span style="color: rgb(255, 0, 0);">Ör:</span> Bahçedeki ağaçlar yeşermiş. “yeşerme” ağacın bir etkisi yoktur. Yeşerme kendiliğinden olur.<br /><br /><span style="color: rgb(255, 0, 0);">Ör:</span> Solmak, büyümek, bayatlamak, yeşermek, uzamak...<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-8012144150969565170?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com25tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-50199486687626466742009-05-09T16:47:00.001+03:002009-05-09T18:41:53.008+03:00FİLLERDE KİP<span style="color: rgb(255, 0, 0);">FİLLERDE KİP</span><br /><br />Fiillerin aldığı zaman ve<a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://1.bp.blogspot.com/_gSopzeukgcE/SgWjugDfchI/AAAAAAAAA_w/lOQzgTfXxs0/s1600-h/K%C4%B0P+EKLER%C4%B0.JPG"><img style="margin: 0pt 10px 10px 0pt; float: left; cursor: pointer; width: 356px; height: 166px;" src="http://1.bp.blogspot.com/_gSopzeukgcE/SgWjugDfchI/AAAAAAAAA_w/lOQzgTfXxs0/s400/K%C4%B0P+EKLER%C4%B0.JPG" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5333849352964108818" border="0" /></a> dilek eklerine <span style="color: rgb(255, 0, 0);">kip</span> denir.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-5019948668762646674?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-25012749736561931192009-05-09T16:47:00.000+03:002009-05-09T18:38:21.971+03:00A- HABER (BİLDİRME) KİPLERİ<span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">A- Haber (Bildirme) Kipleri</span><br /><br />Fiilin zamanını bildiren kiplere haber kipleri denir.<br /><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);"><br />1- Görünen (Bilinen) Geçmiş Zaman: (-di, -dı, -du, -dü, -tı, -ti, -tu, -tü)</span><br /><br />Öznenin bizzat gördüğü veya yaşadığı fiilleri bildirir.<br /><br />Gel-di-m,<br />Gel-di-n,<br />Gel-di,<br /><br />Gel-di-k<br />Gel-di-niz<br />Gel-di-ler<br /><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">2- Duyulan (Öğrenilen) Geçmiş zaman: (-mış, -miş, -muş, -müş)</span><br /><br />Öznenin görmediği, yaşamadığı, ancak başkasından duyarak anlattığı fiilleri bildirir.<br /><br />Gel-miş-im<br />Gel-miş-sin<br />Gel-miş<br /><br />Gel-miş-iz<br />Gel-miş-siniz<br />Gel-miş-ler<br /><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">3- Şimdiki Zaman: (-( )yor)</span><br /><br />İçinde bulunulan zamandır. Fiilin, içinde bulunulan zamanda gerçekleştiğini ya da gerçekleştirildiğini anlatır.<br /><br />Gel-i-yor-um<br />Gel-i-yor-sun<br />Gel-i-yor<br /><br />Gel-i-yor-uz<br />Gel-i-yor-sunuz<br />Gel-i-yor-lar<br /><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">4- Gelecek Zaman: (-ecek, -acak)</span><br /><br />Fiilin, içinde yaşanılan zamandan sonra gerçekleşeceğini, şimdilik tasarı hâlinde olduğunu bildirir.<br /><br />Gel-eceğ-im<br />Gel-ecek-sin<br />Gel-ecek<br /><br />Gel-eceğ-iz<br />Gel-ecek-siniz<br />Gel-ecek-ler<br /><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">5- Geniş Zaman: ( -()r)</span><br /><br />Eylemin her zaman yapıldığını bildiren kiptir.<br /><br />Gel-i-r-im<br />Gel-i-r-sin<br />Gel-i-r<br /><br />Gel-i-r-iz<br />Gel-i-r-siniz<br />Gel-i-r-ler<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-2501274973656193119?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-74986110552583401132009-05-09T16:46:00.000+03:002009-05-09T17:24:57.276+03:00B- DİLEK KİPLERİ<span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">B- Dilek Kipleri: </span><br /><br />Dilek kipleri, fiillere dilek anlamı katan kiplerdir.<br /><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">1- Gereklilik Kipi: (-meli, -malı)</span><br /><br />Belirtilen işin yapılması gerektiğini bildirir.<br /><br />Gel-meli-y-im<br />Gel-meli-sin<br />Gel-meli<br /><br />Gel-meli-y-iz<br />Gel-meli-siniz<br />Gel-meli-ler<br /><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">2- İstek Kipi: (-e, -a)</span><br /><br />Fiile istek anlamı kazandıran kiptir.<br /><br />Gel-e-y-im<br />Gel-e-sin<br />Gel-e<br /><br />Gel-e-lim<br />Gel-e-siniz<br />Gel-e-ler<br /><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">3- Şart Kipi: (-se, -sa)</span><br /><br />Eyleme şart anlamı veren kiptir.<br /><br />Gel-se-m<br />Gel-se-n<br />Gel-se<br /><br />Gel-se-k<br />Gel-se-niz<br />Gel-se-ler<br /><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">4- Emir Kipi: (Eki yoktur) </span><br /><br />Eyleme “emretme” anlamı veren kiptir. Emir anlamı şahıs ekleriyle cümlenin anlamından çıkarılır. 1. şahısların çekimi yoktur.<br /><br />--<br />Gel<br />Gel-sin<br /><br />--<br />Gel-in(iz)<br />Gel-sin-ler<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-7498611055258340113?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com15tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-88927361099978220092009-05-09T16:45:00.000+03:002009-05-09T18:43:44.440+03:00ŞAHIS EKLERİ<span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">ŞAHIS EKLERİ</span><br /><br />Fiildeki hareketi gerçekleştiren ya da o hareketin içinde bulunan varlığa <span style="color: rgb(255, 0, 0);">fiildeki kişi</span> denir.<br /><br />Şahıs ekleri fiillere, zaman ve dilek kip eklerinden sonra gelir.<br /><br /><a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://1.bp.blogspot.com/_gSopzeukgcE/SgWkiwkWbLI/AAAAAAAAA_4/oNMubtls90o/s1600-h/%C5%9EAHIS+EKLER%C4%B0.JPG"><img style="margin: 0pt 10px 10px 0pt; float: left; cursor: pointer; width: 400px; height: 144px;" src="http://1.bp.blogspot.com/_gSopzeukgcE/SgWkiwkWbLI/AAAAAAAAA_4/oNMubtls90o/s400/%C5%9EAHIS+EKLER%C4%B0.JPG" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5333850250750094514" border="0" /></a><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br />Yukarıdaki tabloya dikkat edilecek olursa bazı şahıs eklerinin birkaç şekilde kullanılabildiği görülecektir.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-8892736109997822009?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com2tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-49565974574363589732009-05-09T16:44:00.000+03:002009-05-09T17:23:49.436+03:00FİİLLERDE OLUMSUZLUK ANLAMI<span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">FİİLLERDE OLUMSUZLUK ANLAMI</span><br /><br />Fiilde bildirilen iş oluş ve hareketim gerçekleşmediği ve gerçekleşmeyeceğini bildiren fiiller olumsuz fiillerdir. Olumsuz fiiller <span style="color: rgb(255, 0, 0);">“-me,-ma”</span><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);"> </span>ekleriyle yapılır.<br /><br />Ancak geniş zamanın 2. ve 3. kişilerinde <span style="color: rgb(255, 0, 0);">“-mez, -maz”</span> ekleriyle olumsuzluk sağlanır.<br /><br /><span style="color: rgb(255, 0, 0);">Ör:</span><br />Onlar da bu çalışmaya katılacaklar. <span style="color: rgb(0, 153, 0);">(Olumlu Fiil)</span><br /> Onlar da bu çalışmaya katılmayacaklar. <span style="color: rgb(0, 153, 0);">(Olumsuz Fiil)</span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-4956597457436358973?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-64379619873634303042009-05-09T16:43:00.000+03:002009-05-09T17:23:25.543+03:00FİİLLERİN SORU ANLAMI<span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">FİİLLERİN SORU ANLAMI</span><br /><br />Fiil çekiminde soru anlamı<span style="color: rgb(255, 0, 0);"> “mı, mi, mu, mü”</span> soru ekleri ile sağlanır. Soru eki, şahıs ekinden önce ya da sonra gelir.<br /><br /><span style="color: rgb(255, 0, 0);">Ör: </span><br /><br />Hiç ders çalıştınız mı?<br /> Bana masal anlatmayacak mısın?<br /> Arkadaşım eve gelmiş mi?<br /> Konuyu bugün anlatıyor muyuz?<br /><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">Fiilde Olumlu –Soru, Olumsuz - Soru </span><br /><br />Arkadaşına haber verdin mi? <span style="color: rgb(0, 153, 0);">(olumlu soru)</span><br />Arkadaşına haber vermedin mi? <span style="color: rgb(0, 153, 0);">(olumsuz soru)</span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-6437961987363430304?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-3962250090010514422009-05-09T16:42:00.000+03:002009-05-09T17:23:07.856+03:00FİİLLERDE ANLAM KAYMASI<span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">FİİLLERDE ANLAM KAYMASI</span><br /><br />Cümle içinde bir fiil kipinin kendi anlamı dışında başka bir fiil kipinin yerine kullanılmasına <span style="color: rgb(255, 0, 0);">zaman (anlam) kayması</span> denir.<br /><br />Yarın ailecek İstanbul’a geliyoruz.<br /><br />(Bu cümlede gelecek zamanda yapılacak bir eylem, şimdiki zamanda yapılıyormuş gibi söylenmiştir.) (geliyoruz değil, geleceğiz olmalıydı.)<br /><br /><span style="color: rgb(255, 0, 0);">Örnekler: </span><br />Başarmak için azimli davranır ve sonunda başarır. <span style="color: rgb(0, 153, 0);">(davrandı/başardı)</span><br />Hoca bir gün pazara iner. <span style="color: rgb(0, 153, 0);">(inmiş)</span><br />Ben onun ne istediğini bilirim. <span style="color: rgb(0, 153, 0);">(biliyorum)</span><br />Başkan Bey, evrakı isterler. <span style="color: rgb(0, 153, 0);">(istiyor)</span><br />Babam bu habere çok sevinir. <span style="color: rgb(0, 153, 0);">(Sevinecek)</span><br />Sabah erkenden kalkar, çantanı hazırlarsın. <span style="color: rgb(0, 153, 0);">(kalk, hazırla)</span><br />Duyar duymaz olay yerine koşuyorum.<span style="color: rgb(0, 153, 0);"> (koştum)</span><br />Birkaç gün sonra Ankara’ya gidiyorum. <span style="color: rgb(0, 153, 0);">(gideceğim)</span><br />Her zaman buraya uğruyor. <span style="color: rgb(0, 153, 0);">(uğrar)</span><br />Bu kitabı bir haftada okuyacaksın! <span style="color: rgb(0, 153, 0);">(oku)</span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-396225009001051442?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-71466880756094812402009-05-09T16:41:00.000+03:002009-05-09T18:49:07.461+03:00FİİLLERDE YAPI<span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">FİİLLERDE YAPI</span><br /><br />Fiiller yapı bakımından üçe ayrılır:<span style="color: rgb(255, 0, 0);"> Basit – Türemiş – Birleşik </span><br /><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">1- Basit Fiil:</span><br /><br />Yapım eki almamış, başka bir kelimeyle de birleşmemiş olan (sadece çekim eki alan) fiillere <span style="color: rgb(255, 0, 0);">Basit Fiil</span> denir.<br /><br />Öğretmene bunu sordum.<br />Sor-du-m <span style="color: rgb(0, 153, 0);">( kip ve kişi ekleri çıkartıldıktan sonra geriye kalan kısım kök haldeyse ve yapım eki almadıysa fiil basittir)</span><br /><br />Öğretmene bunu sordurdum.<br />Sor-dur-du-m <span style="color: rgb(0, 153, 0);">(kip ve kişi eki çıkartıldıktan sonra geriye “sordur(mak)” fiili kalır. Ancak fiilin kökü “sor(mak) fiilidir, “-dur” yapım ekini almıştır. Bu sebeple fiilimiz türemiştir.)</span><br /><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">Ör: </span>Geldim, yazacaksın, okumalılar, sevmeyeceğim, kıvırdı, çeviriyor, kavuşursun...<br /><br />(bu örneklerde kip ve kişi eklerini çıkardıktan sonra kök halinde basit fiiller kalır.<br /><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">2- Türemiş Fiil: </span><br /><br />Fiil yada isim soylu kelimelere yapım eki getirilerek yapılan fiillerdir. Kip ve kişi eki atıldıktan sonra yapım eki almış bir gövde geriye kalır.<br /><br />Okula gelince çok rahatladım.<br />Rahat-la-dı-m <span style="color: rgb(0, 153, 0);">(rahat, isim köküdür. “–la” yapım ekini alarak fiil olmuştur.)</span><br /><br /><a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://3.bp.blogspot.com/_gSopzeukgcE/SgWlW_ogVEI/AAAAAAAABAI/z5AdCvbDToI/s1600-h/T%C3%9CREM%C4%B0%C5%9E+F%C4%B0%C4%B0LLER.JPG"><img style="margin: 0pt 10px 10px 0pt; float: left; cursor: pointer; width: 400px; height: 102px;" src="http://3.bp.blogspot.com/_gSopzeukgcE/SgWlW_ogVEI/AAAAAAAABAI/z5AdCvbDToI/s400/T%C3%9CREM%C4%B0%C5%9E+F%C4%B0%C4%B0LLER.JPG" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5333851148147250242" border="0" /></a><br /><br /><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);"><br /><br /><br /><br /><br />3- Birleşik Fiil:</span><br /><br />En az iki kelimenin birleşmesiyle oluşan fiillerdir. Üç ayrı şekilde birleşik fiil oluşturulur.<br /><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">A- Yardımcı Fiille Oluşan Birleşik Fiil</span><br /><br />Bir isim ve bir fiilin birleşmesiyle oluşur. İsmi fiil durumuna getiren fiile yardımcı fiil denir.<br />Yardımcı fiiller <span style="color: rgb(255, 0, 0);">“etmek, olmak, eylemek, kılmak”</span> fiilleridir.<br /><br /><a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://3.bp.blogspot.com/_gSopzeukgcE/SgWlobhu8qI/AAAAAAAABAQ/hzTrXJhj1TU/s1600-h/YARDIMCI+F%C4%B0%C4%B0LLER.JPG"><img style="margin: 0pt 10px 10px 0pt; float: left; cursor: pointer; width: 400px; height: 74px;" src="http://3.bp.blogspot.com/_gSopzeukgcE/SgWlobhu8qI/AAAAAAAABAQ/hzTrXJhj1TU/s400/YARDIMCI+F%C4%B0%C4%B0LLER.JPG" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5333851447692817058" border="0" /></a><br /><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);"><span style="font-weight: bold;"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><br /><br /></span></span><br /><br />Örnek: </span><br />Derslerimize <span style="color: rgb(0, 153, 0);">dikkat etmeliyiz. </span><br />Bu güne kadar çok<span style="color: rgb(0, 153, 0);"> sabretti.</span><br />Hayat bize <span style="color: rgb(0, 153, 0);">zehir oldu.</span><br />Son maçı da<span style="color: rgb(0, 153, 0);"> kaybettik</span>.<br /><br /><span style="color: rgb(255, 0, 0);">Not:</span> Olmak ve etmek yardımcı fiilleri, asıl fiil olarak da kullanılabilir.<br /><br />Bu yıl kirazlar erken <span style="color: rgb(0, 153, 0);">oldu</span>. (asıl fiil) <br />İşler yetişince herkes <span style="color: rgb(0, 153, 0);">memnun oldu</span>. (Yrd. Fiil)<br /><br />Bu ev bu kadar <span style="color: rgb(0, 153, 0);">eder</span> mi? (asıl fiil)<br />Adam yapacağı işleri <span style="color: rgb(0, 153, 0);">tarif etti</span>. (Yrd. Fiil)<br /><br /><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">B- Kuralı Birleşik Fiiller</span><br /><br />İki fiilin birleşmesiyle oluşan fiillerdir. Dörde ayrılır.<br /><br /><span style="color: rgb(0, 153, 0);">1- Yeterlilik Fiili, </span><br /><span style="color: rgb(0, 153, 0);">2- Tezlik Fiili, </span><br /><span style="color: rgb(0, 153, 0);">3- Sürerlik Fiili, </span><br /><span style="color: rgb(0, 153, 0);">4- Yaklaşma Fiili</span><br /><br /><br /><br /><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">1- Yeterlilik Fiili </span><br /><br />Bir fiile <span style="color: rgb(255, 0, 0);">“(a)bil, (e)bil”</span> fiilinin getirilmesiyle oluşur. Fiile yeterlilik anlamı kazandırır.<br /><br />Sana her şeyi anlat<span style="color: rgb(255, 0, 0);">abil</span>irim.<br />Beni birazcık olsun dinley<span style="color: rgb(255, 0, 0);">ebil</span>irisin.<br /><br /><span style="color: rgb(0, 153, 0);">“(a)bil, (e)bil” cümleye yeterlilik anlamı dışında olasılık, ihtimal anlamı da katabilir. </span><br /><br />Yarın burada olmay<span style="color: rgb(255, 0, 0);">abil</span>irim.<br />Sınavda zor sorular çık<span style="color: rgb(255, 0, 0);">abil</span>ir.<br /><br /><span style="color: rgb(0, 153, 0);">Yeterlilik fiilinin olumsuzunda, “(a)bil, (e)bil” fiilinin “bil-“ kısmı düşer, (a) kalır. </span><br /><br />Yap<span style="color: rgb(255, 0, 0);">abil</span>irim(Olumlu- yeterlilik)<br />Yap<span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">a</span>mam. (olumsuz – yeterlilik)<br /><br />tut<span style="color: rgb(255, 0, 0);">abil</span>irim (olumlu- yeterlilik)<br />tut<span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">a</span>mam (olumsuz –yeterlilik)<br /><br /><span style="color: rgb(0, 153, 0);">Yeterlilik fiilinin olumsuzu da birleşik fiildir. </span><br /><br /><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">2- Tezlik Fiili </span><br /><br />Bir fiile <span style="color: rgb(255, 0, 0);">“(i-ı-u-ü)ver-”</span> fiilinin getirilmesiyle oluşturulur. Bahsedilen eylemin çabucak gerçekleştirildiği anlamını taşır.<br /><br />Bak<span style="color: rgb(255, 0, 0);">-(ı)ver</span>-di<br />dal<span style="color: rgb(255, 0, 0);">ıver</span>iyoruz<br />at<span style="color: rgb(255, 0, 0);">ıver</span>miş<br />kaç<span style="color: rgb(255, 0, 0);">ıver</span>iyorlar<br /><br />Testteki tüm soruları çöz<span style="color: rgb(255, 0, 0);">üver</span>di.<br />Ne olur sanki yarın tatile çık<span style="color: rgb(255, 0, 0);">ıver</span>sek.<br /><br /><span style="color: rgb(51, 204, 0);">Olumsuzu:</span> söyleyiverin- söyleyivermeyin / söylemeyiverin<br /><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">3- Sürerlik Fiili</span><br /><br />Bir fiile <span style="color: rgb(255, 0, 0);">“-(e)gel, -(e)kal, -(e)dur”</span> fiillerinin getirilmesiyle oluşur. Cümleye süreklilik ve devam etme anlamı katarlar.<br /><br />Ol<span style="color: rgb(255, 0, 0);">-agel</span>-mek<br />gid<span style="color: rgb(255, 0, 0);">edur</span>mak<br />şaş<span style="color: rgb(255, 0, 0);">akal</span>mak<br /><br />Bu türkü böyle söylen<span style="color: rgb(255, 0, 0);">egel</span>ir.<br />Arkadaşları gidince tek başına kal<span style="color: rgb(255, 0, 0);">akal</span>dı.<br /><br /><span style="color: rgb(0, 153, 0);">Sürerlik fiilinin olumsuzu yapılamaz. </span><br /><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);">4- Yaklaşma Fiili</span><br /><br />Fiile getirilen <span style="color: rgb(255, 0, 0);">“-(e)yaz-”</span> fiili ile yapılır. Bahsedilen fiilin gerçekleşmediği ama gerçekleşmeye çok az kaldığı anlamına gelir.<br /><br />Düş-<span style="color: rgb(255, 0, 0);">eyaz-</span>dı-m<br />kırıl<span style="color: rgb(255, 0, 0);">ayaz</span>dı<br /><br />Küçük kız korkudan öl<span style="color: rgb(255, 0, 0);">eyaz</span>mış.<br />Burada soğuktan don<span style="color: rgb(255, 0, 0);">ayaz</span>dık.<br /><br /><br /><span style="color: rgb(0, 153, 0);">Yaklaşma fiilinin olumsuzu yapılamaz.</span><br /><br /><span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 0, 0);"><br /><br />C- Kaynaşıp Kalıplaşmış Birleşik Fiiller</span><br /><br />Birden fazla kelimenin anlamca kaynaşarak, kalıplaşarak oluşturduğu, genellikle deyim halinde olan birleşik fiillerdir.<br /><br />Bu şekilde davranarak <span style="color: rgb(0, 153, 0);">ateşle oynuyorsun.</span><br />Çok ilginç fikirler <span style="color: rgb(0, 153, 0);">ileri sürüyor</span>.<br />Annesi onu <span style="color: rgb(0, 153, 0);">dört gözle bekliyordu</span>.<br />Kimi zaman <span style="color: rgb(0, 153, 0);">hayallere dalardı</span>.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-7146688075609481240?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com27tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-75785544753712979702009-05-09T16:40:00.001+03:002010-12-16T17:46:09.575+02:00EK FİİL (EK EYLEM)<span style="COLOR: rgb(255,0,0); FONT-WEIGHT: bold">EK FİİL (EK EYLEM)</span><br /><br />İsim soylu sözcüklere eklenerek onları cümle içinde yüklem yapan; basit zamanlı fiillere gelerek de onları birleşik zamanlı olmasını sağlayan <span style="COLOR: rgb(255,0,0)">“-i (mek)”</span> fiiline denir.<br /><br /><span style="COLOR: rgb(255,0,0); FONT-WEIGHT: bold">Ek fiilin iki görevi vardır. </span><br /><br /><span style="COLOR: rgb(255,0,0); FONT-WEIGHT: bold">1- İsim Soylu Kelimeleri Yüklem Yapar</span><br /><br /><a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://2.bp.blogspot.com/_gSopzeukgcE/SgWmaTnRcKI/AAAAAAAABAY/Eu82OQ3lYA8/s1600-h/EK+F%C4%B0%C4%B0L+--.JPG"><img style="MARGIN: 0pt 10px 10px 0pt; WIDTH: 313px; FLOAT: left; HEIGHT: 118px; CURSOR: pointer" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5333852304562024610" border="0" alt="" src="http://2.bp.blogspot.com/_gSopzeukgcE/SgWmaTnRcKI/AAAAAAAABAY/Eu82OQ3lYA8/s400/EK+F%C4%B0%C4%B0L+--.JPG" /></a><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br />Güzel -dir (ek-fiilin geniş zamanı)<br />Güzel-di (ek fiilin görülen geçmiş zamanı)<br />Güzel-miş (ek fiilin duyulan geçmiş zamanı)<br /><br /><span style="COLOR: rgb(255,0,0); FONT-WEIGHT: bold">a- Ek Fiilin Görülen Geçmiş Zamanı (-i di)</span><br /><br />Bahsedilen duruma tanık olma anlamı vardır.<br /><br /><br /><br />Dün çok hastaydım Eskiden burası bir park<span style="COLOR: rgb(255,0,0)">tı</span>.<br />Az önce sizi arayan kimdi. O en sevdiğim kitap<span style="COLOR: rgb(255,0,0)">tı</span>.<br />O gün onlar sınavdaydılar. Siz hafta sonu pikniktey<span style="COLOR: rgb(255,0,0)">di</span>niz.<br /><br /><span style="COLOR: rgb(255,0,0); FONT-WEIGHT: bold">b- Ek Filin Duyulan Geçmiş Zamanı (-i miş)</span><br /><br />Bahsedilen duyma, öğrenme, sonradan fark etme anlamı vardır.<br /><br /><br /><br />Dediklerine göre iyi bir futbolcuy<span style="COLOR: rgb(255,0,0)">muş</span>sun.<br />O gün biz çok yorgun<span style="COLOR: rgb(255,0,0)">muş</span>uz.<br />Eskidende çok güzel<span style="COLOR: rgb(255,0,0)">miş</span>siniz.<br />Burada Ayşe Hanım diye biri var<span style="COLOR: rgb(255,0,0)">mış</span>.<br />Bir var<span style="COLOR: rgb(255,0,0)">mış</span>, bir yok<span style="COLOR: rgb(255,0,0)">muş</span>, Allah’ın kulu çok<span style="COLOR: rgb(255,0,0)">muş</span>.<br /><br /><span style="COLOR: rgb(255,0,0); FONT-WEIGHT: bold">c- Ek Fiilin Geniş Zamanı (-dir)</span><br /><br />Bahsedilen durumun her zaman gerçekleştiği anlamı vardır.<br />Çoğunlukla <span style="COLOR: rgb(255,0,0)">“dir”</span> <span style="COLOR: rgb(0,153,0)">geniş zaman eki 3.tekil şahıs dışında kullanılmaz,</span> isim soylu kelimenin yüklem olmasından kullanıldığını anlarız.<br /><br /><br /><br />Ben öğrenciyim. Biz öğrenciyiz.<br />Sen öğrencisin. Siz öğrencisiniz.<br />O öğrenci<span style="COLOR: rgb(255,0,0)">dir</span>. Onlar öğrenciler.<br /><br />Dikkat ederseniz <span style="COLOR: rgb(255,0,0)">“dir”</span> ek fiilini sadece 3. tekil şahısta görüyoruz. Gerek 3. tekil şahısta da kullanılmayabilir. Yüklemi isim olan cümlelerde ek fiil mutlaka vardır; ama düşmüştür.<br /><br />Bu çocuğun sesi güzel. <span style="COLOR: rgb(51,204,0)">(güzeldir) </span><br />O bugün çok mutlu. <span style="COLOR: rgb(0,153,0)">(mutludur)</span><br /><br /><span style="COLOR: rgb(255,0,0); FONT-WEIGHT: bold">4- Ek Fiilin Şartı (-se, -sa) </span><br /><br />Ek fiilin şartı, isim ve isim soylu kelimelere eklendiğinde onları yüklem yapmaz; sadece cümleye şart anlamı katar.<br /><br /><br /><br />Hastay<span style="COLOR: rgb(255,0,0)">sa</span>nız doktora gidiniz. (doktora gitmenin şartı hasta olması.)<br />Baban zengin<span style="COLOR: rgb(255,0,0)">se</span> bize de yardım eder.<br />Hüzünlüy<span style="COLOR: rgb(255,0,0)">se</span> mutlaka şiir okumuştur.<br />İyi bir adam<span style="COLOR: rgb(255,0,0)">sa</span>n sözlerine dikkat etmelisin.<br />Hava güzel<span style="COLOR: rgb(255,0,0)">se</span> yürüyüşe çıkalım.<br /><br /><br /><span style="COLOR: rgb(255,0,0); FONT-WEIGHT: bold">2- Birleşik Zamanlı Filler</span><br /><br />Ek fiilin ikinci görevi, basit zamanlı fiillere ikinci bir kip gibi gelerek onları birleşik zamanlı yapmaktır.<br /><br />Basit zamanlı fiillere <span style="COLOR: rgb(255,0,0)">“-di, -miş, -se”</span> ek fiilleri getirilerek, fiillerin <span style="COLOR: rgb(255,0,0)">“hikaye, rivayet ve şart”</span> olmak üzere üç birleşik zamanı yapılır.<br /><br /><a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://3.bp.blogspot.com/_gSopzeukgcE/SgWmi3U0xtI/AAAAAAAABAg/CNwe2QLln8k/s1600-h/EK+F%C4%B0%C4%B0L+--+B%C4%B0RLE%C5%9E%C4%B0K+ZAMAN.JPG"><img style="MARGIN: 0pt 10px 10px 0pt; WIDTH: 369px; FLOAT: left; HEIGHT: 239px; CURSOR: pointer" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5333852451587278546" border="0" alt="" src="http://3.bp.blogspot.com/_gSopzeukgcE/SgWmi3U0xtI/AAAAAAAABAg/CNwe2QLln8k/s400/EK+F%C4%B0%C4%B0L+--+B%C4%B0RLE%C5%9E%C4%B0K+ZAMAN.JPG" /></a><br /><br /><br /><br /><span style="COLOR: rgb(255,0,0); FONT-WEIGHT: bold"><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br />Ek fiilin Hikayesi (i-di) </span><br /><br />Yaptıy-dım (görülen geçmiş zamanın hikayesi)<br />Yapmış-tım (duyulan geçmiş zamanın hikayesi)<br />Yapıyor-dum (şimdiki zamanın hikayesi)<br />Yapacak-tım (gelecek zamanın hikayesi)<br />Yapar-dım (geniş zamanın hikayesi)<br />Yapmalı-y-dım (gereklilik kipinin hikayesi)<br />Yapa-y-dım (istek kipinin hikayesi)<br />Yapsa-y-dım (şart kipinin hikayesi)<br /><br /><span style="COLOR: rgb(0,153,0)">Not : Ek fiilin emir kipi çekimi yoktur. </span><br /><br /><br /><span style="COLOR: rgb(255,0,0); FONT-WEIGHT: bold">Ek Fiilin Rivayeti (i-miş)</span><br /><br />Hazırlamış-mış (duyulan geçmiş zamanın rivayeti)<br />Hazırlıyor-muş (şimdiki zamanın rivayeti)<br />Hazırlayacak-mış (gelecek zamanın rivayeti)<br />Hazırlar-mış (geniş zamanın rivayeti)<br />Hazırlamalı-y-mış (gereklilik kipinin rivayeti)<br />Hazırlaya-y-mış (istek kipinin rivayeti)<br />Hazırlasa-y-mış (şart kipinin rivayeti)<br /><br /><span style="COLOR: rgb(0,153,0)">Not: Görülen geçmiş zamanın rivayeti yoktur. </span><br /><br /><span style="COLOR: rgb(255,0,0); FONT-WEIGHT: bold">Ek fiilin Şartı (-se, -sa)</span><br /><br />Güldü-y-se-k (görülen geçmiş zamanın şartı)<br />Gülmüş-se-k (duyulan geçmiş zamanın şartı)<br />Gülecek-se-k (gelecek zamanın şartı)<br />Gülüyor-sa-k (şimdiki zamanın şartı)<br />Güler-se-k (geniş zamanın şartı)<br />Gülmeli-y-se-k (gereklilik kipinin şartı)<br /><br /><span style="COLOR: rgb(0,153,0)">Not: İstek ve şart kipinin birleşik zaman çekimi yoktur. </span><br /><br /><span style="COLOR: rgb(0,153,0)">Not: Birleşik zamanlı fiiller ile birleşik yapılı fiilleri karıştırmamalıyız. </span><br /><br />Söylüyordum (Birleşik zamanlı fiil)<br />Söyleyebilirim (Birleşik yapılı fiil)<br /><br /><span style="COLOR: rgb(255,0,0); FONT-WEIGHT: bold">Ek Fiilin Cümleye Kattığı Anlamlar</span><br /><br />Ek fiil cümleye “şart, küçümseme, gereklilik, terk edilmiş bir alışkanlık, kesinlik, başkasından duyma, ihtimal, gerçekleşmemiş niyet…” anlamları katar.<br /><br />Kar yağarsa yollar kapanır. (şart)<br />Sınava çok çalışmışmış. (küçümseme)<br />Sabah erkenden yola çıkmalıydık. (gereklilik)<br />Eskiden çok çay içerdim. (terk edilmiş alışkanlık)<br />Uygarlık yazının bulunmasıyla başlamıştır.(kesinlik)<br />Bakışları insanı çok etkilermiş (başkasından duyma)<br />Şimdi çoktan uyumuştur. (ihtimal)<br />Hani bayramda bize gelecektiniz. (gerçekleşmemiş niyet)<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-7578554475371297970?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com3tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-63248612913452047982009-05-09T16:39:00.000+03:002009-05-09T19:01:03.346+03:00FİİL ÇEKİM TABLOSU<a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://3.bp.blogspot.com/_gSopzeukgcE/SgWoVPCfgVI/AAAAAAAABAo/Fq2TciMxom4/s1600-h/fiil+%C3%A7ekim+tablosu.JPG"><img style="margin: 0pt 10px 10px 0pt; float: left; cursor: pointer; width: 400px; height: 231px;" src="http://3.bp.blogspot.com/_gSopzeukgcE/SgWoVPCfgVI/AAAAAAAABAo/Fq2TciMxom4/s400/fiil+%C3%A7ekim+tablosu.JPG" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5333854416457924946" border="0" /></a><br /><span style="color: rgb(255, 0, 0);">Tablonun üzerine tıklayın.</span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-6324861291345204798?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com2tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-13363490921166671082008-11-25T22:10:00.000+02:002009-05-10T17:37:30.127+03:00EDEBİYAT BİLGİLERİ<span style="color: rgb(255, 0, 0); font-weight: bold;">EDEBİYAT BİLGİLERİ</span><br /><ul style="color: rgb(255, 0, 0);"><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/iir-bilgisi.html">Şiir Bilgisi</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/l-vezin.html">Ölçü</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/redif.html">Redif</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/kafiye-uyak.html">Kafiye (Uyak)</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/kafiye-emas.html">Kafiye Şeması</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/iir-trleri.html">Şiir Türleri</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/sz-sanatlar.html">Edebi Sanatlar</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/">Yazı Türleri</a></li></ul><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-1336349092116667108?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-72442777128818063702008-11-25T22:04:00.000+02:002009-05-10T17:33:57.973+03:00Şiir Bilgisi<strong><span style="color: rgb(255, 0, 0);">Şiir:1</span></strong><br /><br />Duygu, hayal ve düşüncelerin bir düzene bağlı olarak, çekici bir dil ve ahenkli mısralar içinde aktarılmasıdır.<br /><br /><span style="color: rgb(255, 0, 0);"><strong>Şiir:2</strong><br /></span><br />Duygu, düşünce ve hayallerimizin uyumlu, ölçülü, ve sanatlı bir şekilde anlatılmasına <span style="color: rgb(255, 0, 0);">şiir </span>denir.<br /><br /><span style="color: rgb(255, 0, 0);">Şair:</span><br /><br />Şiir yazan kişiye <span style="color: rgb(255, 0, 0);">şair</span> denir.<br /><span style="color: rgb(255, 0, 0);"></span><br /><span style="color: rgb(255, 0, 0);">Dize (Mısra):<br /></span><br />Şiirde her bir satıra <span style="color: rgb(255, 0, 0);">dize (mısra)</span> denir.<br /><br /><span style="color: rgb(255, 0, 0);">Dörtlük (Kıta):<br /></span><br />Dört dizelik kümelere <span style="color: rgb(255, 0, 0);">kıta (dörtlük)</span> denir. İki dizeden oluşan kümelere de <span style="color: rgb(255, 0, 0);">beyit</span> denir.<br /><br /><span style="color: rgb(255, 0, 0);">Nakarat:</span><br /><br />Bir şiirde her kıtadan sonra tekrarlanan dize ya da bölümlere <span style="color: rgb(255, 0, 0);">nakarat </span>denir?<br /><br /><span style="color: rgb(255, 0, 0);">Şiir Bilgisi</span><br /><br /><span style="color: rgb(0, 153, 0);">Şiir<br />Şair<br />Dize<br />Dörtlük<br />Marş<br />Nakarat</span><br /><br /><span style="color: rgb(255, 0, 0);">Ölçü</span><br /><span style="color: rgb(0, 153, 0);">Hece ölçüsü</span><br /><span style="color: rgb(0, 153, 0);">Aruz ölçüsü<br />Serbest şiir</span><br /><br /><span style="color: rgb(255, 0, 0);">Redif<br /></span><span style="color: rgb(255, 0, 0);">Kafiye<br />Kafiye türleri</span><br /><span style="color: rgb(0, 153, 0);">Yarım kafiye<br />Tam kafiye<br />Zengin kafiye<br />Cinaslı kafiye<br /></span><br /><span style="color: rgb(255, 0, 0);">Kafiye şeması</span><br /><span style="color: rgb(0, 153, 0);">Düz kafiye<br />Çapraz kafiye<br />Sarma kafiye<br /></span><br /><span style="color: rgb(255, 0, 0);">Şiir türleri<br /></span><span style="color: rgb(0, 153, 0);">Lirik şiir<br />Epik şiir<br />Didaktik şiir<br />Pastoral<br />Satirik şiir<br /></span><br /><span style="color: rgb(255, 0, 0);">Söz sanatları<br /></span><span style="color: rgb(51, 204, 0);">Kişileştirme<br />Benzetme<br />Abartma<br /></span><br /><br /><ul style="color: rgb(255, 0, 0);"><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/iir-bilgisi.html">Şiir Bilgisi</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/l-vezin.html">Ölçü</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/redif.html">Redif</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/kafiye-uyak.html">Kafiye (Uyak)</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/kafiye-emas.html">Kafiye Şeması</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/iir-trleri.html">Şiir Türleri</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/sz-sanatlar.html">Edebi Sanatlar</a></li></ul><span style="color: rgb(51, 204, 0);"><a href="http://der-kenar.blogspot.com/2008/11/sz-sanatlar.html"><span style="color: rgb(255, 0, 0);"></span></a><br /></span><span style="color: rgb(51, 204, 0);"></span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-7244277712881806370?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-38184646777159619492008-11-25T22:02:00.000+02:002008-11-25T22:04:22.968+02:00Ölçü (Vezin)<strong><span style="color:#ff0000;">ÖLÇÜ (VEZİN):</span></strong><br /><br />Şiirde dizelerin hece sayısına veya hecelerin ses değerine göre bir uyum içinde olmasıdır.<br /><br /><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">Hece Ölçüsü:</span></strong><br /><br />Şiirde dizeleri oluşturan sözcüklerin hece sayılarının eşitliğine dayanan ölçüdür. Hece ölçüsüyle yazılmış dizeler okunurken belli yerlerde durulur.Durulan bu yerlere "durak" denir. Durak sözcüğün sonunda yer alır.<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Örnek:</span><br /><br />Bir düşünsen, yarıyı geçti ömrüm 11’li hece ölçüsü<br />Gençlik böyledir işte, gelir gider; 11<br />Ve kırılır sonra kolun kanadın; 11<br />Koşarsın pencereden pencereye 11<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Örnek:</span><br /><br />Giderim-/yolum yaya 3+4=7’li hece ölçüsü<br />Cemâlin-/benzer aya<br />Eridim-/hayal oldum<br />Günleri-/saya saya<br /><br /><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">Aruz Ölçüsü:</span></strong><br /><br />Dizelerdeki hecelerin uzunluk ve kısalığına göre, açık ya da kapalı oluşuna göre düzenlenmesidir.Kısa heceler nokta(.) uzun heceler çizgi (-) ile gösterilir.<br /><span style="color:#3366ff;">İmale:</span> Aruz kalıbına uydurmak için kısa hecenin uzun sayılmasıdır.<br /><span style="color:#3366ff;">Zihaf:</span> Uzun heceleri kısa okumaktır.<br /><br /><br /><br /><br /><span style="color:#ff0000;"><strong>Serbest Ölçü:</strong></span><br /><br />Bu ölçüde hecelerin sayısı ya da uzunluğu kısalığı dikkate alınmaz.<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Örnek:<br /></span><br />Tabutunuz<br />Pırıl pırıl çivileri ve talaş kokuyor<br />Demek taze ölülerdensiniz hemşehrim<br /><br />Kan akıtılmadan<br />Kesildi damarlarınızın sıcaklığı<br />Söyleyin kim yokladı<br />Bir ateş salmaya içinizi<br /><br />Şimdi doya doya seyredin gövdenizi<br />Kalabalıklardan eli mızraklılardan<br />Otomobillerden nüfus patlamasından<br />Ve o koca denizlerin kirlenip ağrımasından<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-3818464677715961949?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-79786746139858502622008-11-25T22:00:00.000+02:002008-11-25T22:02:13.696+02:00Redif<strong><span style="color:#ff0000;">REDİF <br /></span></strong><br />Mısra sonlarında yazılışları, okunuşları, anlamları ve görevleri aynı olan eklerin, kelime ve kelime gruplarının tekrar edilmesine <span style="color:#ff0000;">"redif"</span> denir.<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Örnek-1</span><br /><br />Bizim elde bahar olur, yaz <span style="color:#3366ff;">olur.</span><br />Göller dolu ördek olur, kaz <span style="color:#3333ff;">olur.<br /></span>Sevgi arasında yüz bin naz <span style="color:#3333ff;">olur.<br /></span>Suçumu bağışla, ben sana kurban.<br /><br />(Ercişli Emrah)<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Örnek-2</span><br /><br />Bu ıslıkla uzayan, dönen, kıvrılan yol<span style="color:#3333ff;">lar,</span><br />Uykuya varmış gibi görünen yılan yol<span style="color:#3333ff;">lar<br /></span>Başını kaldırarak boşluğu dinli<span style="color:#3333ff;">yordu</span>.<br />Gökler bulutlanıyor, rüzgar serinli<span style="color:#3366ff;">yordu.</span><br /><br />(F. Nafiz Çamlıbel)<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-7978674613985850262?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-71993328093335530712008-11-25T21:53:00.000+02:002008-11-25T22:00:24.438+02:00Kafiye (Uyak)<strong><span style="color:#ff0000;">KAFİYE (UYAK)</span></strong><br /><br />Mısra sonlarındaki yazılışları ve okunuşları aynı, anlamları ve görevleri farklı kelimelerin, eklerin benzerliğine kafiye denir.<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Örnek:</span><br /><br />Yanıp tutuşmadan aylarca yummadım gözü<span style="color:#ff0000;">mü</span>,<br />Nücuma sor ki, bu kirpikler uyku görmüş <span style="color:#ff0000;">mü</span>?<br /><br />(M. Akif ERSOY)<br /><br /><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">KAFİYE ÇEŞİTLERİ</span></strong><br /><br /><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">1)Yarım Kafiye:</span></strong><br /> <br />Tek ses benzerliğine dayanan kafiyedir.<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Örnek-1</span><br /><br />Ben çektiğim kimler çe<span style="color:#ff0000;">k</span>er<br />Gözlerim kanlı yaş dö<span style="color:#ff0000;">k</span>er<br />Bulanık bulanık a<span style="color:#ff0000;">k</span>ar<br />Dağlarım seliyim şimdi (Kul Mustafa)<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Örnek-2</span><br /><br />İstedim kendimi bu göle <span style="color:#ff0000;"><span style="color:#000000;">a</span>t</span>am<br />Elimi uzatıp yavruyu tu<span style="color:#ff0000;">t</span>am<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Örnek-3</span><br /><br />Üstümüzden gelen boran <span style="color:#000000;">kı</span><span style="color:#ff0000;">ş</span> gibi<br />Şahin pençesinde yavru k<span style="color:#ff0000;"><span style="color:#000000;">u</span>ş</span> gibi<br />Seher sabahında rüya d<span style="color:#ff0000;"><span style="color:#000000;">ü</span>ş</span> gibi<br />Çağıta bağırta aldı dert beni<br /><br /><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">2)Tam Kafiye:</span></strong><br /><br />İki ses benzerliğine dayanan kafiye türüdür.<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Örnek-1</span><br /><br />Yollarda kalan gözlerimin nurunu y<span style="color:#ff0000;">or</span>dum,<br />Kimdir o, nasıldır diye rüzgarlara s<span style="color:#ff0000;">or</span>dum,<br />Hulyamı tutan bir büyü var onda diy<span style="color:#ff0000;">or</span>dum<br /><br />(Y. Kemal Beyatlı)<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Örnek-2</span><br /><br />Sen miydin o afet ki dedim, bezm-i ez<span style="color:#ff0000;">el</span>de<br />Bir kanlı gül ağzında ve mey kasesi <span style="color:#ff0000;">el</span>de,<br />Bir sofrada içtik, ikimiz aynı em<span style="color:#ff0000;">el</span>de,<br />Karşımda uyanmış gibi bir baktı sarardı. <br /><br />(Y. Kemal Beyatlı)<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Örnek-3</span><br /><br />On atlıya karar verdim y<span style="color:#ff0000;">aş</span><span style="color:#3366ff;">ını </span><br />Yenice sevdaya salmış b<span style="color:#ff0000;">aş</span><span style="color:#3366ff;">ını</span><br />El yanında yakar gider k<span style="color:#ff0000;">aş</span><span style="color:#3366ff;">ını</span><br />Tenhalarda gülüşünü sevdiğim.<br /><br /><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">3)Zengin Kafiye:</span></strong><br /><br />Üç ya da daha çok ses benzerliğine dayanan kafiye türüdür.<br /><br /><br /><span style="color:#ff0000;">Örnek-1<br /></span><br />Ertesi gün başladı gün doğmadan yolcu<span style="color:#ff0000;">luk</span>,<br />Soğuk bir mart sabahı.. Buz tutuyor her so<span style="color:#ff0000;">luk</span> <br /><br />(F. Nafiz Çamlıbel)<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Örnek-2<br /></span><br />Baygın bir ihtizaz ile bi-huş akar d<span style="color:#ff0000;">ere</span>,<br />Sahillerinde çocuklar uzanmış çemenl<span style="color:#ff0000;">ere</span>… <br /><br />(Orhan Seyfi Orhon)<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Örnek-3</span><br /><br />Miskin Yunus biç<span style="color:#ff0000;">are</span><span style="color:#3366ff;">yim </span><br />Baştan ayağa y<span style="color:#ff0000;">are</span><span style="color:#3333ff;">yim </span><br />Dost ilinden av<span style="color:#ff0000;">are</span><span style="color:#3366ff;">yim<br /></span>Gel gör beni aşk neyledi<br /><br /><br /><br /><span style="color:#ff0000;"><strong>4)Cinaslı Kafiye:<br /></strong></span> <br />Anlamları ayrı, fakat yazılış ve okunuşları aynı olan kelime ve kelime gruplarının mısra sonunda tekrarı ile oluşan kafiyedir.<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Örnek-1</span><br /><br />Niçin kondun a bülbül<br />Kapımdaki <span style="color:#ff0000;">asmaya<br /></span>Ben yarimden vazgeçmem<br />Götürseler <span style="color:#ff0000;">asmaya</span><br /><br /><span style="color:#ff0000;">Örnek-2</span><br /><span style="color:#ff0000;"></span><br />Bilmem ki yaz mı gelmiş<br />Niçin açmış <span style="color:#ff0000;">gül erken</span><br />Aklımı kayıp ettim<br />Nazlı yarim <span style="color:#ff0000;">gülerken</span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-7199332809333553071?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-91035306959678293932008-11-25T21:38:00.000+02:002008-11-25T21:53:31.168+02:00Kafiye Şeması<strong><span style="color:#ff0000;">KAFİYE ŞEMASI<br /></span></strong><br />Mısraların son seslerine bakılarak bir dörtlüğün kafiye düzeni çıkarılır. Kafiye düzenlerinin, mısralarının son seslerindeki düzene göre çeşitleri vardır.<br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">1.Düz Kafiye Şeması: <br /></span></strong><br /><span style="color:#3366ff;">a----------</span><br /><span style="color:#3366ff;">a---------- </span><br /><span style="color:#3366ff;">a----------</span><br /><span style="color:#3366ff;">b---------- </span><br /><span style="color:#3366ff;"></span><br /><span style="color:#3366ff;">b---------</span><br /><span style="color:#3366ff;">b---------</span><br /><span style="color:#3366ff;">b---------</span><br /><span style="color:#3366ff;">c---------</span><br /><br />c---------<br />c--------- <br /><br /><span style="color:#999900;">a--------- </span><br /><span style="color:#999900;">a--------- </span><br /><span style="color:#999900;">b--------- </span><br /><span style="color:#999900;">b---------</span> olmalı.<br /><br />İftardan önce gittim Atik-Valde semt<strong><span style="color:#ff0000;">ine</span></strong>-------a<br />Kaç defa geçtiğim bu sokaklar, bugün y<span style="color:#ff0000;"><strong>ine</strong></span>,----a<br />Sessizdiler, Fakat Ramazan maneviyy<strong><span style="color:#ff0000;">et</span><span style="color:#3366ff;">i</span></strong>-------b<br />Bir tatlı intizara çevirmiş sükun<span style="color:#ff0000;">et</span><strong><span style="color:#3366ff;">i</span></strong>-------------b<br /><br /><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">2.Çapraz Kafiye Şeması:</span></strong><br /><br /><span style="color:#3366ff;">a------- </span><br /><span style="color:#3366ff;">b------- </span><br /><span style="color:#3366ff;">a------- </span><br /><span style="color:#3366ff;">b------- </span><br /><span style="color:#3366ff;"></span><br /><span style="color:#3366ff;">c-------</span><br /><span style="color:#3366ff;">d-------</span><br /><span style="color:#3366ff;">c-------</span><br /><span style="color:#3366ff;">d------- olmalı.</span><br /><br />Hayran olarak bakars<strong><span style="color:#ff0000;">ınız da</span></strong>----------a <br />Hülyanızı fetheder bu h<strong><span style="color:#ff0000;">al</span><span style="color:#3366ff;">i</span></strong>-------------b<br />Beş yüz sene sonra karş<strong><span style="color:#ff0000;">ınızda</span></strong>--------a<br />İstanbul fethinin hay<strong><span style="color:#ff0000;">al</span><span style="color:#3366ff;">i</span></strong>--------------- b<br /><br /><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">3.Sarma Kafiye Şeması:</span></strong><br /><br /><span style="color:#3366ff;">a--------- </span><br /><span style="color:#3366ff;">b--------- </span><br /><span style="color:#3366ff;">b--------- </span><br /><span style="color:#3366ff;">a--------- </span><br /><span style="color:#3366ff;"></span><br /><span style="color:#3366ff;">c---------</span><br /><span style="color:#3366ff;">d---------</span><br /><span style="color:#3366ff;">c---------</span><br /><span style="color:#3366ff;">d--------</span> olmalı.<br /><br />İhtiyar, elini bağrına s<strong><span style="color:#ff0000;">ok</span><span style="color:#3366ff;">tu</span></strong>,------a<br />Dedi ki: “İstanbul muhas<strong><span style="color:#ff0000;">ara</span><span style="color:#3366ff;">sı</span></strong>---b<br />Başlarken aldığım gaza y<strong><span style="color:#ff0000;">ara</span><span style="color:#3366ff;">sı</span></strong>---b<br />İçinden çektiğim bu <strong><span style="color:#ff0000;">ok</span><span style="color:#3366ff;">tu</span></strong>.-------a<br /><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">4- Mani Tipi Kafiye Şeması</span></strong><br /><strong><span style="color:#ff0000;"></span></strong><br /><span style="color:#3366ff;">a-------</span><br /><span style="color:#3366ff;">a-------</span><br /><span style="color:#3366ff;">b-------</span><br /><span style="color:#3366ff;">a-------</span><br /><span style="color:#3366ff;"></span><br /><span style="color:#000000;">Tren gelir öterek----------a </span><br /><span style="color:#000000;">Kömürünü dökerek-------a</span><br /><span style="color:#000000;">Ben anamdan ayrıldım-----b</span><br /><span style="color:#000000;">Gözüm yaşım dökerek-----a</span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-9103530695967829393?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com4tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-1682913505038777972008-11-25T21:35:00.000+02:002008-11-25T21:38:29.617+02:00Şiir Türleri<strong><span style="color:#ff0000;">ŞİİR TÜRLERİ</span></strong><br /><br /><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">Lirik Şiir<br /></span></strong><br />Aşk, ayrılık, hasret, özlem konularını işleyen duygusal şiirlerdir. Okurun duygularına, kalbine seslenir. Eskiden Yunanlılarda “lir” denen sazlarla söylendiğinden bu adı almıştır.<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Örnek-1</span><br /><br />Ne zaman seni düşünsem<br />Bir ceylan su içmeye iner<br />Çayırları büyürken görürüm<br />Her akşam seninle<br />Yeşil bir zeytin tanesi<br />Bir parça mavi deniz<br />Alır beni<br />Seni düşündükçe<br />Gül dikiyorum elimin değdiği yere<br />Atlara su veriyorum<br />Daha bir seviyorum dağları<br />( İlhan BERK)<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Örnek-2</span><br /><br />Kara dutum, çatal karam ,çingenem<br />Nar tanem , nur tanem , bir tanem,<br />Ağaç isem dalımsın salkım saçak<br />Petek isem balımsın oğulum<br />Günahımsın vebalimsin .<br />Dili mercan , dizi mercan, dişi mercan<br />Yoluna bir can koyduğum,<br />Gökte ararken yerde bulduğum<br />Karadutum ,çatal karam çingenem<br />Daha nem olacaktın bir tanem? (B.RAHMİ EYÜBOĞLU)<br /><br /><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">Epik Şiir</span></strong><br /><br />Destansı özellikler gösteren şiirlerdir. Kahramanlık, savaş, yiğitlik konuları işlenir. Okuyanda coşku, yiğitlik duygusu, savaşma arzusu uyandırır. Daha çok, uzun olarak söylenir. Tarihimizde birçok şanlı zaferler yaşadığımızdan, epik şiir yönüyle bir hayli zengin bir edebiyatımız vardır.<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Örnek-1</span><br /><br />Durduk , süngü takmış kafir ayakta<br />Bizde süngü yok<br />Bir hayret kızıllığı akardı üstümüzden<br />Dehşetten daha çok<br />Durduk , süngüsü düşmanın pırıl pırıl ,<br />Önümüze çıktı bir gündüz,bir gece<br />Korku değil haşa<br />Bir büyük düşünce . ( F.Hüsnü DAĞLARCA)<br /><br /><br /><span style="color:#ff0000;">Örnek-2<br /></span><br />Kalktı göç eyledi Avşar elleri,<br />Ağır ağır giden eller bizimdir.<br />Arap atlar yakın eder ırağı,<br />Yüce dağdan aşan yollar bizimdir.<br />Belimizde kılıcımız Kirmani,<br />Taşı deler mızrağımın temreni.<br />Hakkımızda devlet etmiş fermanı,<br />Ferman padişahın,dağlar bizimdir.<br />Dadaloğlu'm birgün kavga kurulur,<br />Öter tüfek davlumbazlar vurulur.<br />Nice koçyiğitler yere serilir,<br />Ölen ölür, kalan sağlar bizimdir. (DADALOĞLU)<br /><br /><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">Didaktik Şiir<br /></span></strong><br />Belli bir düşünceyi aşılamak ya da belli bir konuda öğüt, bilgi vermek, ahlaki bir ders çıkarmak amacıyla öğretici nitelikte yazılan, duygu yönü zayıf şiir türüdür. Manzum hikâyeler ve fabllar da bu gruba girer.<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Örnek-1</span><br /><br />KARGA İLE TİLKİ<br />Bir dala konmuştu karga cenapları;<br />Ağzında bir parça peynir vardı.<br />Sayın tilki kokuyu almış olmalı;<br />Ona nağme yapmaya başladı:<br />"Ooooo! Karga cenapları, merhaba!<br />"Ne kadar güzelsiniz; ne kadar şirinsiniz<br />"Gözüm kör olsun yalanım varsa<br />"Tüyleriniz gibiyse sesiniz<br />"Sultanı sayılırsınız bütün bu ormanın."<br />Keyfinden aklı başından gitti bay karganın;<br />Göstermek için güzel sesini<br />Açınca ağzını düşürdü nevâlesini.<br />Tilki kapıp onu dedi ki: "Efendiciğim,<br />Size küçük bir ders vereceğim;<br />Alıklar olmasa iş kalmaz açık gözlere;<br />Böyle bir ders de değer sanırım bir peynire"<br />Karga şaşkın, mahcup biraz da geç ama,<br />Yemin etti gayrı faka basmayacağına. (Çev: Orhan Veli)<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Örnek-2</span><br /><br />Şunlar ki çoktur malları<br />Gör nice oldu halleri<br />Sonucu bir gömlek imiş<br />Anında yoktur yenleri ( Yunus EMRE )<br /><br /><br /><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">Pastoral Şiir</span></strong><br /><br />Doğa şiirlerini, çobanların doğadaki yaşayışlarını anlatan şiirlerdir. Doğaya karşı bir sevgi, bir imrenme söz konusudur.<br /><br />Örnek-1<br /><br />Avludan geçtiğini gördü gelinin<br />Suya gidiyordu öğle güneşinde<br />Ardında bebesi yalınayak<br />Geride Karabaş<br />Tozlu yoldan<br /><br />Söğütlerin oradaki çeşmeye<br />Yalağında bulutlar yıkanan çeşmeye<br />(Oktay RIFAT)<br /><br />Örnek-2<br /><br />Gümüş bir dumanla kapandı her yer<br />Yer ve gök bu akşam yayla dumanı<br />Sürüler , çeşmeler , sarı çiçekler<br />Beyaz kar, yeşil çam, yayla dumanı ( Ömer Bedrettin UŞAKLI)<br /><br /><br /><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">Satirik Şiir</span></strong><br /><br />Eleştirici bir anlatımı olan şiirlerdir. Bir kişi, olay, durum, iğneleyici sözlerle, alaylı ifadelerle eleştirilir. Bu tür şiirlere Divan edebiyatında hiciv, Halk edebiyatında taşlama, yeni edebiyatımızda ise yergi verilir.<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Örnek- 1</span><br /><br />Elin kapısında karavaş olan<br />Burnu sümüklü, gözü yaş olan<br />Bayramdan bayrama traş olan<br />Berbere gelir de dükkan beğenmez.<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Örnek-2</span><br /><br />Benim bu gidişe aklım ermiyor<br />Fukara halini kimse sormuyor<br />Padişah sikkesi selam vermiyor<br />Kefensiz kalacak ölümüz bizim<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-168291350503877797?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-88807644905611664692008-11-25T21:26:00.000+02:002008-11-25T21:34:48.765+02:00Söz Sanatları<span style="color:#ff0000;"><strong>SÖZ SANATLARI</strong><br /></span><br /><strong><span style="color:#ff0000;">Teşbih (Benzetme) :<br /></span></strong><br />Anlatımı güçlendirmek amacıyla,aralarında ortak nitelik bulunan iki varlık ya da kavramdan, ortak nitelik yönünden güçlü olandan zayıf olana benzetilmesidir. <br /><br /><span style="color:#ff0000;">Benzetmenin dört öğesi vardır :</span><br /><br /><strong>1.</strong> Benzeyen <span style="color:#009900;">( B ) :</span> Özellikçe zayıf olan<br /><strong>2.</strong> Kendisine Benzetilen <span style="color:#33cc00;">( KB )</span> : Özellikçe güçlü olan<br /><strong>3.</strong> Benzetme Yönü <span style="color:#33cc00;">( BY )</span> : Aktarılan özellik<br /><strong>4.</strong> Benzetme Edatı <span style="color:#009900;">( BE )</span> : gibi,kadar,sanki...<br /><br />Bunlardan ilk ikisi benzetmenin <span style="color:#3366ff;">asıl öğeleridir</span>.<br />Benzetme yönü ve benzetme edatı <span style="color:#3366ff;">yardımcı öğelerdir</span>.Yardımcı öğeler kullanılmadan da benzetme gerçekleştirilebilir.<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Örnekler</span><br /><span style="color:#ff0000;"></span><br />Cennet /gibi / güzel / vatan = <span style="color:#009900;">KB /BE /BY /B<br /><br /></span><span style="color:#009900;"></span>Bir benzetmede bu dört öğe her zaman bir arada bulunmayabilir.<br /><br />Cennet vatan = <span style="color:#009900;">KB B</span><br /><br />Teyzem melek gibi iyiydi.<br /><br />Babam aslan kadar güçlüydü.<br /><br />Yılan gibi kıvrılan yollar.<br /><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;"><br />Teşhis (Kişileştirme)<br /></span></strong><br />İnsana ait özelliklerin insan dışı varlıklara mal edilmesiyle gerçekleştirilen edebi sanattır.<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Örnekler</span><br /><span style="color:#ff0000;"></span><br />Besbelli her saat artar kederi<br />Belki de yüreği yara dağların.<br /><br /><span style="color:#009900;"> İnsana ait 'yüreği yaralı' ve 'kederli' olmak dağlara verilmiştir.<br /></span><br />*Bir yağmur başlar ya inceden ince<br />Bak o zaman topraktaki sevince.<br /><br /><span style="color:#33cc00;">'sevinmek' özelliği toprağa verilmiştir.<br /></span><br />*Renkler başkalaştı gün ortasında<br />Koyu bir karanlık öptü denizi.<br /><br /><span style="color:#009900;">'öpmek' özelliği karanlığa mal edilmiştir.</span><br /><br />* "Bir bulut gezer yayla yayla Anadolu'yu<br />Bir baştan başa selâm götürür.<br /><br /><span style="color:#009900;">'selâm götürmek' özelliği buluta verilmiştir.<br /></span><br />* Aynalar, bakmayın yüzüme dik dik<br />İşte yakalandık,kelepçelendik.<br /><br /><span style="color:#009900;">Şair,kendisine dik dik baktıklarını söyleyerek 'aynaları' kişileştirmiştir.</span><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">Mübalağa (Abartma) :<br /></span></strong><br />Bir özelliğin ya da durumun olduğundan daha çok gösterilmesidir.<br />Abartmanın oluşması için, söz konusu özelliğin, mantığın sınırlarını zorlayacak biçimde büyütülmesi gerekir. Böylece mecaz da oluşur.<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Örnekler</span><br /><br />*<br />Ey bu topraklar için toprağa düşmüş asker<br />Gökten ecdâd inerek öpse o pâk alnı değer"<br /><br /><span style="color:#3366ff;">Bu dizelerde "atalarının gökten inerek, şehit olan askerlerin alnını öpmesi " istenmektedir. Şair bunun gerçekleşmesinin olanaksız ol duğunu bildiği halde sözün etkisini artırmak için abartmaya gitmiştir.<br /></span><br />*<br />Bir gün doludizgin boşanan atlarımızla<br />Yerden yedi kat Arş'a kanatlandık o hızla<br /><br /><span style="color:#3366ff;">Akıncıların atları öyle hızlı koşmaktadır ki hızlarını alamazlar ve binicileriyle yerden yedi kat Arş'a yükselirler.Burada olmayacak bir durumun anlatımı vardır.</span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-8880764490561166469?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-67396884898854393412008-11-25T20:50:00.000+02:002008-11-25T15:05:12.138+02:00ZarfFiillerin, sıfatların ve kendi türünden kelimelerin anlamlarını çeşitli yönlerden tamamlayan kelimelere <strong><span style="color:#ff0000;">zarf </span></strong>denir.<br /><br /><strong>Ör:</strong><br /><em><span style="color:#000099;">Mavi</span> kelimeler fiil , <span style="color:#ff0000;">Kırmızı</span> yazılmış kelimeler zarftır. </em><br /><br />Bu günü <span style="color:#ff0000;">sabırla</span> <span style="color:#000099;">bekledim</span>.<br /><br />Seninle <span style="color:#ff0000;">yarın </span><span style="color:#3333ff;">görüşürüz</span>.<br /><br />Kazanmak için <span style="color:#ff0000;">çok</span> <span style="color:#3333ff;">çalışmalısın</span>.<br /><br />Herkes çabuk <span style="color:#ff0000;">dışarı</span> <span style="color:#000099;">çıksın.</span><br /><br /><span style="color:#ff0000;">Niçin</span> bu kadar <span style="color:#000099;">üzgünsün?</span><br /><br /><br /><span style="color:#ff0000;">Zarflar çeşitleri bakımından 5’e ayrılır.<br /></span><br /><a href="http://der-kenar.blogspot.com/2008/11/durum-zarflar.html"><span style="color:#ff0000;">Durum Zarfları</span></a><span style="color:#ff0000;"><br /></span><a href="http://der-kenar.blogspot.com/"><span style="color:#ff0000;">Zaman Zarfları</span></a><span style="color:#ff0000;"><br /></span><a href="http://der-kenar.blogspot.com/"><span style="color:#ff0000;">Yer-Yön zarfları</span></a><span style="color:#ff0000;"><br /></span><a href="http://der-kenar.blogspot.com/"><span style="color:#ff0000;">Miktar Zarfları</span></a><span style="color:#ff0000;"><br /></span><a href="http://der-kenar.blogspot.com/"><span style="color:#ff0000;">Soru Zarfları</span></a><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-6739688489885439341?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-33517728325265959962008-11-25T20:49:00.000+02:002008-11-25T14:57:30.601+02:00Durum Zarfları<strong><span style="color:#ff0000;">1- DURUM (HAL) ZARFLARI<br /></span></strong><br />Fiillerin <span style="color:#ff0000;">nasıl</span> yapıldığını bildiren kelimelerdir. Fiile sorulan <span style="color:#ff0000;">"nasıl"</span> sorusunun cevabı <span style="color:#ff0000;">durum zarfıdır.<br /></span><br />Seyirciler konseri <strong>hayranlıkla</strong> <span style="color:#000099;">izlediler</span>. <span style="color:#009900;">(Nasıl izlediler? Hayranlıkla= Zarf)<br /></span><br />Öğrenciler bütün soruları <strong>doğru</strong> <span style="color:#000099;">cevapladı</span>. <span style="color:#009900;">(Nasıl cevapladı? Doğru = zarf)</span><br /><br /><strong>Ör:</strong><br /><br /><strong>Ağır ağır</strong> <span style="color:#3333ff;">çıkacaksın</span> bu merdivenlerden.<br /><br />O her zaman <strong>dikkatli</strong> <span style="color:#000099;">konuşur</span>.<br /><br />Küçük kız <strong>güzelce </strong><span style="color:#3333ff;">süsülendi.</span><br /><br />Bize çok <strong>nazik</strong> <span style="color:#3333ff;">davrandılar</span>.<br /><br /><strong>Eğri</strong> <span style="color:#3333ff;">oturalım</span> <strong>doğru</strong> <span style="color:#3333ff;">konuşalım</span>.<br /><br />Bu ötekilerden daha <strong>iyi</strong> <span style="color:#3333ff;">olmuş</span>.<br /><br />Kara haber <strong>tez</strong> <span style="color:#000099;">duyulur</span>.<br /><br />Akşamları <strong>erkenden</strong> <span style="color:#000099;">yatarım.</span><br /><br /><strong>Böyle</strong> <span style="color:#000099;">gelmiş</span>, <strong>böyle </strong><span style="color:#000099;">gidecek</span>.<br /><br />Düşüncelerini <strong>açıkça</strong> <span style="color:#000099;">söyleyebilmelisin</span>.<br /><br />Ülkeden <strong>gizlice</strong> <span style="color:#000099;">kaçmış</span>.<br /><br />Her hafta <strong>ailece</strong> pikniğe <span style="color:#000099;">gidiyoruz.</span><br /><br />Etrafı <strong>iyice</strong> <span style="color:#000099;">temizlediniz </span>mi?<br /><br />Çocukça seviniyor <strong>delice</strong> <span style="color:#3333ff;">gülüyordu</span>.<br /><br />Anlatılanlara <strong>kahkahalarla</strong> <span style="color:#000099;">güldüler</span>.<br /><br />Babasına <strong>yaşlı gözlerle</strong> el <span style="color:#000099;">salladı</span>.<br /><br />Oradan <strong>hızla </strong><span style="color:#000099;">uzaklaştık</span>.<br /><br />Sorunlarımızı <strong>konuşarak</strong> <span style="color:#000099;">halledelim</span>.<br /><br /><strong>Kanadı kırılmış bir kuş gibi</strong> <span style="color:#000099;">duruyordu.</span><br /><br />Minik kardeşim <strong>mışıl mışıl</strong> <span style="color:#000099;">uyuyor</span>.<br /><br /><br /><strong>Not:</strong><br /><br /><span style="color:#009900;">Durum zarflarıyla</span> <span style="color:#996633;">niteleme sıfatlarını</span> karıştırmayalım.<br /><br />Durum zarflarında <strong>“nasıl”</strong> sorusunu <strong>“fiile”;</strong> niteleme sıfatlarında <strong>“nasıl”</strong> sorusu <strong>“isme”</strong> sorulur.<br /><br /><strong>Güzel</strong> <span style="color:#009900;">kız</span>. (nasıl kız? güzel=<span style="color:#009900;">sıfat)</span><br /><strong>Güzel</strong> <span style="color:#ff0000;">anlattı</span>. (nasıl anlattı? Güzel=<span style="color:#ff0000;">zarf</span>)<br /><br /><strong>Sessiz</strong> bir <span style="color:#009900;">insan</span> kimseye zararı dokunmuyor. <span style="color:#009900;">(sıfat)</span><br />Koridorda <strong>sessiz</strong> <span style="color:#ff0000;">olun</span>. <span style="color:#ff0000;">(zarf)</span><br /><br /><strong>Boş boş</strong> <span style="color:#009900;">odalar</span> sessizliği artırıyordu<span style="color:#009900;">.(sıfat)</span><br />Sınıfta <strong>ileri geri</strong> <span style="color:#ff0000;">konuştu.</span> <span style="color:#ff0000;">(zarf)<br /></span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-3351772832526595996?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-28397154761188372922008-11-25T20:48:00.001+02:002008-11-25T14:58:39.762+02:00Zaman Zarfları<span style="color:#ff0000;"><strong>2- ZAMAN ZARFLARI</strong></span><br /><br />Fiilin bildirdiği işin ne zaman yapıldığını bildiren kelimeler <span style="color:#ff0000;">zaman zarfı</span>dır.<br /><span style="color:#ff0000;">“Ne zaman?”</span> sorusunun cevabı <span style="color:#ff0000;">zaman zarfı</span>dır.<br /><br /><strong>Yarın</strong> balığa <span style="color:#3366ff;">gideceğiz.</span><br /><br />Seninle <strong>akşamleyin</strong> <span style="color:#3366ff;">buluşuruz.</span><br /><br /><strong>Bayramda</strong> tüm kırgınlıklar <span style="color:#3366ff;">unutulur.</span><br /><br />Uçak <strong>az önce</strong> hava alanına <span style="color:#3366ff;">indi.</span><br /><br /><strong>Biraz sonra</strong> yola <span style="color:#3366ff;">çıkacağız.</span><br /><br />Hani işler <strong>dün</strong> <span style="color:#3366ff;">bitecekti.</span><br /><br />Biz <strong>gelmeden</strong> <span style="color:#3366ff;">gitmeyin.</span><br /><br /><strong>Hemen şimdi</strong> <span style="color:#3366ff;">geliyorum.</span><br /><br /><strong>Henüz</strong> hazırlıklar <span style="color:#3366ff;">bitmedi.</span><br /><br /><strong>Dün gece</strong> hep seni <span style="color:#3366ff;">düşündüm.</span><br /><br /><strong>Sabahtan beri</strong> seni <span style="color:#3366ff;">bekliyorum.</span><br /><br />Leylekler <strong>yazın</strong> <span style="color:#3366ff;">gelir</span> <strong>kış gelmeden</strong> <span style="color:#3366ff;">gider.</span><br /><br /><strong>Akşama doğru</strong> köye <span style="color:#3366ff;">varırız.</span><br /><br /><strong>Önceden</strong> ceylanlar <span style="color:#3366ff;">gezerdi</span> bu vadide.<br /><br /><strong>Kandillerde</strong> <span style="color:#3366ff;"><span style="color:#000000;">el öpmek</span> adettir.</span><br /><br /><strong>Güneş batınca</strong> içimi bir ürperti <span style="color:#3366ff;">sarar.</span><br /><br /><strong>Yaşadıklarını anlatırken</strong> gözleri <span style="color:#3366ff;">yaşardı.</span><br /><br /><strong>Şimdi</strong> <span style="color:#3366ff;">git</span>, <strong>iki gün sonra</strong> <span style="color:#3366ff;">gel.</span><br /><br /><strong>İstanbul’da çalıştığım günlerde</strong> burayı <span style="color:#3366ff;">ziyaret ederdim.</span><br /><br /><strong>Yarın</strong> matematik sınavı <span style="color:#3366ff;">olacak.</span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-2839715476118837292?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-32868015677045363302008-11-25T20:46:00.000+02:002008-11-25T15:00:03.871+02:00Yer-Yön Zarfları<span style="color:#ff0000;"><strong>4- YER-YÖN ZARFLARI</strong></span><br /><br />Fiilin yerini, yönünü belirtmek için kullanılan kelimeler <span style="color:#ff0000;">yer-yön zarfı</span>dır. Fiile sorulan <span style="color:#ff0000;">“nereye”</span> sorusu yer-yön zarfını verir.<br /><br /><span style="color:#ff0000;">“İçeri, dışarı, aşağı, yukarı, ileri geri, öte, beri…”</span> gibi kelimeler yer-yön zarfı olur.<br /><br /><strong>Beri</strong> <span style="color:#3366ff;">gel </span>barışalım.<br /><br />Bu yoldan <strong>geri</strong> <span style="color:#3366ff;">dönülmez</span>.<br /><br />Öfkeyle <strong>dışarı</strong> <span style="color:#3366ff;">çıktı</span>.<br /><br />Telaşla <strong>içeri</strong> <span style="color:#3366ff;">girdi</span>, bir göz atıp <strong>dışarı</strong> <span style="color:#3366ff;">çıktı.</span><br /><br /><strong>Yukarı</strong> <span style="color:#3366ff;">çıkma,</span> <strong>aşağı</strong> <span style="color:#3366ff;">in.</span><br /><br />Ne olur <strong>geri</strong> <span style="color:#3366ff;">dön</span>.<br /><br />Bir adım <strong>ileri </strong><span style="color:#3366ff;">çıksın</span>.<br /><br />Burası çok dar <strong>öte</strong> <span style="color:#3366ff;">git.</span><br /><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">Not:</span></strong> Yer-yön zarfları <span style="color:#009900;">yalın halde</span> bulunmalıdır, çekim eki alırlarsa <span style="color:#3333ff;">zarf olmaz</span>, <span style="color:#009900;">isim olurlar</span>.<br /><br />Başını <span style="color:#ff0000;">yukarıya</span> kaldırdı. <span style="color:#009900;">(isim)</span><br />Başını <span style="color:#ff0000;">yukarı</span> kaldırdı. <span style="color:#009900;">(zarf)</span><br /><br />Birden balkondan <span style="color:#ff0000;">içeriye</span> girdi. <span style="color:#009900;">(isim)</span><br />Birden balkondan <span style="color:#ff0000;">içeri</span> girdi. <span style="color:#009900;">(Zarf)</span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-3286801567704536330?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com2tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-32002384509504754442008-11-25T20:45:00.000+02:002008-11-25T15:00:28.620+02:00Miktar (Azlık- Çokluk) Zarfları<span style="color:#ff0000;"><strong>3- MİKTAR (AZLIK-ÇOKLUK) ZARFLARI</strong></span><br /><br />Fiillerin miktarını bildiren kelimeler <span style="color:#ff0000;">miktar zarfı</span>dır. Fiile sorulan <span style="color:#ff0000;">“ne kadar?”</span> sorusunun cevabı miktar zarfıdır.<br /><br />Kazanmak için <strong>çok</strong> <span style="color:#3366ff;">çalışmalısın</span>.<br /><br />Düne göre <strong>epeyce</strong> <span style="color:#3366ff;">iyileşmişsin</span>.<br /><br /><strong>Az</strong> <span style="color:#3366ff;">yiyen</span>, <strong>çok</strong> <span style="color:#3366ff;">yaşar</span>.<br /><br /><strong>Fazla</strong> <span style="color:#3366ff;">üzülmeyin</span> dünyanın sonu değil.<br /><br /><strong>Biraz</strong> <span style="color:#3366ff;">konuşabilir miyiz?</span><br /><br />Buralara <strong>pek</strong> <span style="color:#3366ff;">uğramaz</span>.<br /><br /><strong>Azıcık</strong> bana <span style="color:#3366ff;">verir misin?</span><br /><br /><strong>Biraz</strong> <span style="color:#3366ff;">gayret etsen</span> <span style="color:#000000;">başaracaksın.</span><br /><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">Not:</span></strong> <span style="color:#009900;">“Daha”</span> sözcüğü zaman zarfı da olabilir, miktar zarfı da. <span style="color:#009900;">“henüz”</span> anlamına geldiğinde zaman zarfıdır. Diğer durumlarda miktar zarfıdır.<br /><br />Öğretmen <strong>daha</strong> sınıfa <span style="color:#3366ff;">girmedi</span>. (zaman zarfı)<br />Bu aralar <strong>daha</strong> kötü <span style="color:#3366ff;">görünüyorsun</span>. (miktar Zarfı)<br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;"><br />Not:</span></strong> Miktar zarfları diğer zarflardan farklı olarak <span style="color:#ff0000;">sıfatları ve zarfları</span> da <strong><span style="color:#ff0000;">derecelendirebilir.<br /></span></strong><br /><span style="color:#ff0000;"><strong>Daha <span style="color:#000000;">çok</span></strong></span> <span style="color:#000000;">çalışmalısın.</span> <strong>(<span style="color:#ff0000;">zarf</span>+zarf)</strong><br /><br />Beni <strong><span style="color:#ff0000;">çok</span> iyi</strong> <span style="color:#000000;">dinleyin.</span> <strong>(<span style="color:#ff0000;">zarf</span>+zarf)</strong><br /><br />Aranızda <strong><span style="color:#ff0000;">en</span> çok</strong> okuyan kim. <strong>(<span style="color:#ff0000;">zarf</span>+zarf)</strong><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">En</span> büyük</strong> asker bizim asker. <strong>(<span style="color:#ff0000;">zarf</span>+sıfat)</strong><br /><br />Bana <strong><span style="color:#ff0000;">daha</span> uzun</strong> bir tahta lazım. <strong>(<span style="color:#ff0000;">zarf</span>+sıfat)</strong><br /><br />O, <strong><span style="color:#ff0000;">çok</span> iyi</strong> biridir. <strong>(<span style="color:#ff0000;">zarf</span>+sıfat)</strong><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">Ne</span> iyi</strong> insanlar bular. <strong>(<span style="color:#ff0000;">zarf</span>+sıfat)</strong><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-3200238450950475444?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-1909386468613137652008-11-25T20:44:00.000+02:002008-11-25T15:00:48.360+02:00Soru Zarfaları<span style="color:#ff0000;">5- SORU ZARFLARI</span><br /><br />Fiilin durumunu, zamanını, miktarını öğrenmek amacıyla kullanılan kelimeler <span style="color:#ff0000;">soru zarfı</span>dır. Cevabı zarf olan kelimeler <span style="color:#ff0000;">soru zarfı</span>dır.<br /><br />Kazanmak için <strong>nasıl</strong> <span style="color:#3366ff;">çalışmalıyız</span>.<br /><br /><strong>Ne zaman</strong> <span style="color:#3366ff;">bitecek</span> bu <span style="color:#000000;">dertler</span>.<br /><br />Daha <strong>ne kadar</strong> <span style="color:#3366ff;">bekleyeceğiz</span>.<br /><br />Saza <strong>niye</strong> <span style="color:#3366ff;">gelmedin</span>, söze <strong>niye</strong> <span style="color:#3366ff;">gelmedin.</span><br /><br />Kendini <strong>nasıl</strong> <span style="color:#3366ff;">hissediyorsun</span>.<br /><br /><strong>Ne</strong> <span style="color:#3366ff;">ağlarsın</span> benim zülfü siyahım.<br /><br />Bu saatte <strong>ne</strong> <span style="color:#3366ff;">gezip</span> duruyorsun.<br /><br />Bana <strong>niçin</strong> <span style="color:#3366ff;">haber vermediniz</span>.<br /><br /><strong>Neden</strong> beni <span style="color:#3333ff;">üzüp duruyorsun</span>.<br /><br /><strong>Ne zaman</strong> <span style="color:#3366ff;">kavuşacağız</span> canım kardeşim.<br /><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">Not:</span></strong> <span style="color:#009900;">Soru zarfları, soru zamiri ve soru sıfatıyla karıştırılabilir.<br /></span><br /><strong>Ne</strong> <span style="color:#3366ff;">ağlıyorsun</span>. (soru zarfı)<br /><strong>Ne</strong> <span style="color:#009900;">gün</span> gelecekler. (soru sıfatı)<br />Bana <strong>ne</strong> aldın. (soru zamiri)<br /><br />Bu soruyu <strong>nasıl </strong><span style="color:#3366ff;">çözeceğiz</span>. (soru zarfı)<br /><strong>Nasıl</strong><span style="color:#009900;"> soru</span> bu böyle. (soru sıfatı)<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-190938646861313765?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-65142938279452634512008-11-25T19:50:00.000+02:002009-05-10T16:53:09.611+03:00Noktalama İşaretleri<strong><span style="color: rgb(255, 0, 0);">NOKTALAMA İŞARETLERİ</span></strong><br /><br />Yazıda karışıklıkların önüne geçmek, yanlış okumayı önlemek, okumayı ve anlamayı kolaylaştırmak, cümlenin yapısını ve duraklama yerlerini belirlemek, sözün vurgu ve ton gibi özelliklerini belirtmek için kullanılan işaretlere <span style="color: rgb(255, 0, 0);">noktalana işaretleri</span> denir.<br /><br /><span style="color: rgb(255, 0, 0);">Yazıdaki trafik işaretleri olarak da tanımlayabileceğimiz noktalama işaretleri şunlardır:</span><br /><br /><ul style="color: rgb(255, 0, 0);"><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/noktalama-iaretleri_25.html">Noktalama İşaretleri</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/nokta_25.html">1- Nokta</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/virgl.html">2- Virgül</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/noktal-virgl.html">3- Noktalı Virgül</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/iki-nokta.html">4- İki Nokta</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/nokta.html">5- Üç Nokta</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/soru-iareti.html">6- Soru İşareti</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/nlem-iareti.html">7- Ünlem işareti</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/kesme-iareti.html">8- Kesme işareti</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/trnak-iareti.html">9- Tırnak işareti</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/tek-trnak-iareti.html">10-Tek tırnak işareti</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/yay-ayra.html">11- Yay ayraç</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/keli-ayra.html">12- Köşeli ayraç</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/uzun-izgi.html">13- Uzun çizgi</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/ksa-izgi.html">14- Kısa çizgi</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/eik-izgi.html">15- Eğik çizgi</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/noktalama-iaretleri.html">16- Denden işareti</a></li></ul><a href="http://der-kenar.blogspot.com/2008/11/noktalama-iaretleri_25.html"><br /></a><a href="http://der-kenar.blogspot.com/2008/11/noktalama-iaretleri.html"><span style="color: rgb(255, 0, 0);"></span></a><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-6514293827945263451?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-58189431835924657702008-11-25T19:47:00.000+02:002008-11-25T19:50:20.323+02:00Nokta<strong><span style="color:#ff0000;">1. NOKTA ( . )</span></strong><br /><br /><br /><span style="color:#ff0000;">Hüküm, yargı bildiren, tamamlanmış cümlelerin sonuna konur:</span><br /><br />Türk’üm. <br />Okul açıldı. <br /><br /><span style="color:#ff0000;">Bazı kısaltmaların sonuna konur:</span><br /><br />Prof., Doç., Dr., İst., s., vb., Cad., Sok., Alm., Ar., Far., Fr., İng.<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Nokta kullanılmayan kısaltmalar:<br /></span><br />TBMM, TDK, D, B, K, G, KB, GB, KD, GD (sekizi de yön),<br /><br />m, cm, g, kg, l, C, Fe<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Sayılardan sonra sıra belirtmek için “–nci” ekinin yerine kullanılır:</span><br /><br />50. yıl kutlamaları, Cumhuriyet’in 75. yılı, yılın 365. günü IV., II. Mehmet, XV. yüzyıl<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Üçlü gruplara ayrılan sayılar arasına konur:<br /></span><br />12.584.000, 325.355.254<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Tarihlerde gün, ay ve yıl rakamlarının arasına konur: <br /></span><br />05.02.1972,<br /><br />19.12.1996,<br /><br />29.X.1923<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Ay adları harfle yazılırsa nokta kullanılmaz:</span><br /><br />29 Ekim 1923<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Saat bildiren sayılarda saat ile dakika arasına konur:</span><br /><br />08.30,<br /><br />14.40,<br /><br />23.58,<br /><br />00.20<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Bir yazının maddelerini gösteren rakam ve harflerden sonra konur:<br /></span><br />I. II. <br /><br />A. B. <br /><br />1. 2. <br /><br />a. b. <br /><br />i. ii.<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Bibliyografyada her künyenin sonuna konur:</span><br /><br />Agâh Sırrı Levent, Türk Dilinde Gelişme ve Sadeleşme Evreleri, Ankara 1960.<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Matematikte çarpı işareti yerine konur:</span><br /><br />4.5=20<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-5818943183592465770?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-8283391629567537042008-11-25T19:44:00.000+02:002008-11-25T19:47:29.519+02:00Virgül<strong><span style="color:#ff0000;">2. VİRGÜL ( , )</span></strong><br /><br /><br /><span style="color:#ff0000;">Cümlede birbiri ardınca sıralanan, eş görevdeki kelime ve kelime grupları arasına konur:<br /></span><br />Uzun boylu, sarışın, gözlüklü ve sevimli bir çocuktu. (sıfatlar arasına)<br /><br />Kalemini, defterini, çantasını ve hırkasını alıp gitti. (nesneler arasına)<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Aralarında biçimce ve anlamca ilgi bulunan (sıralı) cümlelerin arasına konur:</span><br /><br />Umduk, bekledik, düşündük.<br /><br />Cemal Bey çantasını kapattı, yerinden kalktı, mahcup bir şekilde oradan ayrıldı.<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Cümlede özel olarak vurgulanması gereken öğelerden sonra konur:<br /><br /></span><span style="color:#ff0000;"></span>Binaenaleyh, biz her vasıtadan, yalnız ve ancak, bir noktainazardan istifade ederiz. (Atatürk)<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Uzun cümlelerde yüklemden uzak düşmüş olan özneyi belirtmek için (özne ile yüklen arasına başka öğeler girmişse) özneden sonra kullanılır:</span><br /><br />Çocuk, soğuk bir kış günü ayrıldığı ve uzun zaman haberini dahi alamadığı köyünü artık unutmuştu.<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Cümlede isim olarak kullanılan adlaşmış sıfatlar, kendinden sonra gelen kelimenin sıfatı şeklinde anlaşılacaksa bu kelimelerden sonra virgül konur. Yani bir kelimenin kendinden sonraki kelimeyle ilgisi olmadığını göstermek için kullanılır:</span><br /><br />Bu, tek gözlü, genç fakat ihtiyar görünen bir adamcağızdır.<br /><br />İhtiyar, bekçiye müdür beyin içeride olup olmadığını sordu.<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Anlama güç kazandırmak için tekrarlanan kelimeler arasına konur:</span><br /><br />Akşam, yine akşam, yine akşam,<br />Göllerde bu den bir kamış olsam. (AH)<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Kendisinden sonraki cümleye bağlı olan “hayır, yok, yoo, evet, peki, pekâlâ, tamam, olur, hayhay, baş üstüne, öyle, haydi, elbette” gibi kelimelerden sonra konur:</span><br /><br />Evet, kırk seneden beri Türkçe merhale merhale Türkçeleşiyor.<br />─Yoo, güvercinlerime dokunmayın, dedi.<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Hitaplardan sonra kullanılır:</span><br /><br />Muhterem Hocam,<br />Arkadaşlar, bu sorular yarına kadar çözülmeli!<br />Efendiler, bilirsiniz ki, hayat demek, mücadele, müsademe demektir.<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Arasözlerin ve ara cümlelerin (içe içe birleşik cümlelerde iç cümlenin) başında ve sonunda kullanılır:<br /><br /></span><span style="color:#ff0000;"></span>Cihan yıkılsa, emin ol, bu cephe sarsılmaz.<br /><br />Bu söz, ister inanın ister inanmayın, doğrudur.<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Başkalarının sözlerinden yapılan veya yazanın kendine ait başka sözlerinden yaptığı alıntılar tırnak içine alınmamışsa iki virgül arasında verilir, cümle alıntı bir sözle başlıyorsa bu alıntı cümlesinden sonra virgül konur:<br /><br /></span><span style="color:#ff0000;"></span>Hepinizi çok iyi tanıyorum, dedi.<br /><br />Onlar da, eğitimi en yüksek seviyeye çıkaracağız, demişlerdi.<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Yazışmalarda, başvurulan makamın adından sonra konur:</span><br /><br />Türk Tarih Kurumu Başkanlığına,<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Yazıların sonuna düşülen notlarda yer adıyla tarih arasına konur:</span><br /><br />Kuşadası, 7 Şubat<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Sayıların yazımında ondalık bölümleri ayırmak için kullanılır. Nokta kullanılmaz:</span><br /><br />22,4 2,5 125,255<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Bibliyografik künyelerde yazar adı, eser adı, basım evi vb. maddelerin arasına konur. Basım yeri ile tarihi arasına virgül konmaz:<br /><br /></span><span style="color:#ff0000;"></span>Falih Rıfkı Atay, Tuna Kıyıları, Remzi Kitap Evi, İstanbul 1938.<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Cümle içinde “ve, veya, yahut” bağlaçlarından önce ve sonra virgül kullanılmaz; başka noktalama işaretleri de kullanılmaz.</span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-828339162956753704?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-21519125280715405232008-11-25T19:42:00.000+02:002008-11-25T19:44:00.239+02:00Noktalı Virgül<strong><span style="color:#ff0000;">3. NOKTALI VİRGÜL ( ; )</span></strong><br /><br /><br /><span style="color:#ff0000;">Aralarında şekil ve anlamca ilişki bulunan, birbirine bağlaçsız bağlanan ve aralarındaki duraklama kısa olan cümlelerin arasına konur:<br /></span><br />At ölür, meydan kalır; yiğit ölür şan kalır.<br /><br />Gitmemiz gerekiyor; bekleyenler var. (çünkü)<br /><br />Okumuş bir kadın değil, ama anlayışlı; çok genç değil, ama güzel... (bununla birlikte)<br /><br /><span style="color:#ff0000;">İki cümleyi birbirine bağlayan “ama, fakat, lâkin, yalnız, ancak, ne var ki, ne yazık ki, çünkü, yoksa, bundan dolayı, binaenaleyh, sonuç olarak, bununla birlikte, bununla birlikte” gibi bağlaçlardan önce konur:</span><br /><br />Halis bir şiir fena okunabilir; lâkin sahte bir şiir iyi okunamaz. (YKB)<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Sıralı cümleler arasına giren bu bağlaçlardan önce nokta, virgül ya da noktalı virgül koyup koymamak yazara göre değişebilen bir üslûp meselesidir.</span><br /><br /><span style="color:#ff0000;">Virgüllerle ayrılmış tür veya takımları, farkı bölümleri ve örnekleri birbirinden ayırmada kullanılır:</span><br /><br />Murat, Yavuz ve Kâzım bir grup; Ahmet, Metin ve Mehmet de bir grup olsunlar.<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Virgülle ayrılmış örnekleri farklı örneklerden ayırmak için kullanılır:</span><br /><br />kavun, karpuz, kelek; lâhana, pırasa, ıspanak; bisküvi, kraker, çikolata...<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Öğeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için bu sıralı cümleler konur</span>.<br />Sevinçten, heyecandan içim içime sığmıyor; bağırmak, kahkahalar atmak, ağlamak istiyorum.<br /><br /><span style="color:#ff0000;">İçerisinde birden fazla virgül kullanılmış cümlelerde öznenin kendinden hemen sonra gelen öğelere karışmamasını sağlamak için kullanılır:<br /></span><br />Faruk; Kenan, Hulusi ve Mustafa ile yaşıt sayılır.<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Cümle içerisindeki açıklamalardan önce kullanılır:</span><br /><br />Akşama dek hiç durmaksızın çalışmıştı; çok yorgundu.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-2151912528071540523?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-44115536179173815952008-11-25T19:39:00.000+02:002008-11-25T19:41:48.931+02:00İki Nokta<strong><span style="color:#ff0000;">4. İKİ NOKTA ( : )</span></strong><br /><br /><br /><span style="color:#ff0000;">Açıklama yapılacak yerlerde kullanılır:<br /></span><br />Bestesiz: Bestesi olmayan.<br />Sıfat: İsimlerden önce gelerek onların nitelik ve niceliklerini bildiren kelimeler.<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Bir cümleden sonra alıntı bir cümle geliyorsa veya bir söz naklediliyorsa iki nokta kullanılır:</span><br /><br />Çocuk merakla sordu: “Bana ne getirdin?”<br /><br />O, başarının sırrını tek kelimeyle açıklar: Azim<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Kendisinden sonra örnek verilecek cümlelerin sonuna konur:</span><br /><br />Millî Edebiyat akımının temsilcilerinden bazıları şunlardır: Ömer Seyfettin, Halide Edip Adıvar, Ziya Gökalp, Mehmet Emin Yurdakul, Ali Canip Yöntem...<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Karşılıklı konuşmalarda kimin konuşacağı belirtildikten sonra iki nokta konur:</span><br /><br />Buğdayla arpadan başka ne biter bu topraklarda?<br />Ziraatçi sayar:<br />Yulaf, pancar, nohut, mercimek...<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Kütüphanecilikte yazar ve eser adı arasına konur:</span><br /><br />Yahya Kemal Beyatlı: Kendi Gök Kubbemiz<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Matematikte bölme işareti yerine kullanılır:</span><br /><br />45:3=15<br /><br /><span style="color:#ff0000;">İki noktadan sonra bağımsız bir cümle geliyorsa bu cümle büyük harfle başlar; art arda örnekler sıralanıyorsa ilk örnek küçük harfle başlar:</span><br /><br />Tam kapıdan çıkmak üzereyken sordu: Akşam erken gelecek misin?<br /><br />İnsan üç şeye benzer: ağaca, suya ve rüzgâra<br /><br /><span style="color:#ff0000;">İki nokta kullanılmış cümleler bazen aynı kelimeler kullanılarak ama iki nokta kullanılmadan da kurulabilir:<br /></span><br />Çocuk merakla sordu: “Bana ne getirdin?”→Çocuk merakla, bana ne getirdin, diye sordu. vb.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-4411553617917381595?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-67270709866975388622008-11-25T19:36:00.000+02:002008-11-25T19:39:11.198+02:00Üç Nokta5. ÜÇ NOKTA ( ... )<br /><br /><br /><span style="color:#ff0000;">Art arda örneklerin sıralandığı cümlelerde benzer örneklerin sürdürülebileceğini ifade etmek için cümle sonunda kullanılır. Bu amaçla cümle sonunda kullanılabileceği gibi cümle içinde de kullanılabilir:<br /></span><br />Fiillerin bazıları isimlerden türemiştir: başlamak, suçlamak, incelmek, çoğalmak...<br />Güneşli fırtınalar, renk renk çiçekler... ve başka insanlarla birlikte yeni bir hayata hazırlanıyordu.<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Bitmemiş veya bitirilmemiş cümlelerin sonun konur. Bazılarında okuyucunun cümleyi zihninde tamamlaması beklenir:</span><br /><br />Gök sarı, toprak sarı, çıplak ağaçlar sarı...<br /><br />Onu bir defacık görebilmek için nelere katlanmazdım ki...<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Söylenmek, belirtilmek istenmeyen ve kaba sayılan, söylenmesi ahlâken çirkin görülen kelimelerin yerine konur:<br /></span><br />Olaya ... Bey’in oğlunun da adı karışmış.<br />Haberi ...’dan dinledim.<br />Kılavuzu karga olanın burnu b....tan çıkmaz.<br />B....., 7 Nisan <br /><br /><span style="color:#ff0000;">Herhangi bir metinden alınan cümlenin öncesi ve sonrası olduğunu, aralarda da alınmayan kısımlar olduğunu belirtmek için kullanılır:</span><br /><br />“...Annelerinin esvaplarını kızlar giyer, büyükannelerinin mücevherlerini torunlar takardı. Sırmalı çedik pabuçlar, kırmızı feraceler... Ah hele kırmızı feraceler... Baharın yeşil çimenleri üzerinde, seyir yerlerinde kadınlar tıpkı birer gelincik çiçeği gibi parlarlardı...” (Bahar ve Kelebekler;<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Ünlem ve seslenmelerde anlatımı pekiştirmek için konur:<br /></span><br /><span style="color:#ff0000;">Gölgeler yaklaştılar. Bir adım kalınca onu kıyafetinden tanıdılar:<br /></span><br />'Koca Ali... Koca Ali, be' (Diyet)<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Karşılıklı konuşmalarda yeterli olmayan, eksik bırakılan cevaplarda kullanılır:</span><br />─<br />Yabancı yok! ─<br />Kimsin! ─<br />Ali...<br />Hangi Ali? ─<br />...<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-6727070986697538862?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-24129944929896928212008-11-25T19:34:00.000+02:002008-11-25T19:36:26.782+02:00Soru İşareti<strong><span style="color:#ff0000;">6. SORU İŞARETİ ( ? )</span></strong><br /><br /><br /><span style="color:#ff0000;">Soru anlamı taşıyan cümle ve kelimelerden sonra kullanılır:<br /></span><br />Hangi elbiseyi beğendiniz?<br /><br /><span style="color:#ff0000;">İçinde soru kelimeleri veya soru eki bulunan ama anlamca soru cümlesi olmayan cümlelerde soru işareti kullanılmaz:<br /></span><br />Yapar mı yapmaz mı bilmem. (soru kelimesi nesneye dahil)<br />Bu olayı bize ne zaman anlatmıştı, hatırlamıyorum. (soru kelimesi nesneye dahil)<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Bazı cümleler de soru kelimesi barındırmadığı hâlde soru cümlesidir. Bunlar soru işareti ile biter. Bu cümlelerin soru anlamı vurgu ve tonlama ile belirtilir:</span><br /><br />Yaşınız? <br />Sen alacaktın? <br />Gördün?<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Bir bilginin şüpheyle karşılandığı veya kesin olmadığı durumlarda yay ayraç içinde kullanılır:<br /><br /></span><span style="color:#ff0000;"></span>Ankara’dan Konya’ya 1,5 (?) saatte gitmiş.<br /><br />1496 (?) yılında doğan Fuzuli...<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Bilinmeyen yer, tarih vb. durumlar için kullanılır:</span><br /><br />Yunus Emre (1240?-1320), (Doğum yeri: ?), ( ?-1120)<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Soru eki soru anlamı katmıyorsa, zaman anlamı katıyorsa soru işareti de kullanılmaz.</span><br /><br />Akşam oldu mu sıla özlemi depreşir gurbetçilerde.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-2412994492989692821?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-88273858532838104632008-11-25T19:33:00.000+02:002008-11-25T19:34:39.336+02:00Ünlem İşareti<strong><span style="color:#ff0000;">7. ÜNLEM İŞARETİ ( ! )</span></strong><br /><br /><br /><span style="color:#ff0000;">İçinde ünlem ifadesi (haykırış, sevinç, kıvanç, üzüntü, acı, korku, hayret, ürperti, heyecan, nefret vb ani coşkunluklar) bulunan ve seslenme, hitap ve uyarı bildiren cümlelerden ve kelimelerden sonra gelir:</span><br /><br />Şşt! Sus bakayım.<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Ünlem işareti, ünlem ifadesinden hemen sonra kullanılabileceği gibi cümlenin sonunda da kullanılabilir:</span><br /><br />Eyvah, geç kaldım! <br /><br />Eyvah! Geç kaldım.<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Parantez içinde kullanılan ünlem işareti alay etme, hafife alma, küçümseme, inanmama, kinaye anlamları katar:</span><br /><br />İsteseymiş bu kitabı bir günde bitirirmiş (!) ama ne yazık ki vakti yokmuş. <br /><br />Adam, akıllı (!) olduğunu söylüyor.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-8827385853283810463?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-62195412352197035952008-11-25T19:28:00.000+02:002008-11-25T19:33:06.482+02:00Kesme İşareti<strong><span style="color:#ff0000;">8. KESME İŞARETİ ( ’ )</span></strong><br /><br /><br /><span style="color:#ff0000;">Özel isimlere eklenen çekim eklerini ayırmak için kullanılır. <br /></span><br />Mustafa Kemal’e, Ankara’yı, Türkiye’de, Kızılırmak’ı,<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Ancak kurum ve kuruluş adlarından sonra kesme işareti kullanılmaz:<br /></span><br />Türkiye Büyük Millet Meclisine, Mamak Anadolu Lisesi Müdürlüğüne,<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Yabancı isimlere getirilen yapım ve çekim ekleri okunuşa göre belirlenir ve kesme işaretiyle ayrılır:</span><br /><br />Shakespeare’in, Moliere’e, Honolulu’lu<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Kişi adlarına sonradan eklenen unvanlara eklenen ekler de kesme işareti ile ayrılmaz.<br /></span><br />Zeynep Hanıma, Ayhan Beyden, .... Efendinin, ..... Paşayı...<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Sert sessizle biten özel isimlere ünlüyle başlayan ek getirildiğinde ismin son sesi korunur, ama söyleyişte yumuşama olur.<br /></span><br />Zonguldak’ı (Zonguldağı), Sinop’a (Sinoba), Ahmet’in (Ahmetin)<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Özel ismin yerine kullanılan “o” zamiri cümle içinde büyük harfle yazılmaz ve eki de kesme işaretiyle ayrılmaz.<br /></span><br /><span style="color:#ff0000;">Yabancı isimler hariç diğer özel isimlere yapım ve çokluk ekleri getirilerek yapılan kelimeler büyük harfle başlar ve ekleri de kesme işareti ile ayrılmaz. Bu eklerden sonra gelen ekler de kesme işareti ile ayrılmaz.<br /></span><br />Türklük, Türkçü, Türkleşmek, Türkçülüğün, İslâmlaşmak, Türkolog, Darvinci, Sivaslı, Ankaralı, Ankaralıdan, Türkçecilik, Avrupalı, Avrupalılaşmak, Ahmetler, Mehmetler, Yakup Kadriler, Mustafa Kemallerden, Ereğliler...<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Bu özel isimler, türetilen kelimenin içinde kalıyorsa büyük harfle başlamaz:<br /></span><br />Panislâmizm, Panturanizm, Pantürkizm...<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Özel isimlere eklenen –lı, -siz, -ci yapım ekleri kesme işareti ile ayrılmaz:<br /></span><br />Ankaralı, Atatürkçü, İstanbulsuz...<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Büyük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen ekler okunuşa göre belirlenir ve kesme işaretiyle ayrılır:<br /></span><br />DSİ’ye, ÖSS’de, TCDD’ye, TBMM’nin...<br /><br />Küçük harflerle yapılan kısaltmalarda kelimenin okunuşu esas alınır: <br /><br />kg’dan, cm’yi, mm’den<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Ancak büyük harfle yapılıp da okunuşu esas alınan kısaltmalar da vardır ki bunlar bir kelime gibi telâffuz edilebilmektedirler:<br /></span><br />ASELSAN’a BOTAŞ’ın, NATO’dan, UNESCO’ya...<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Sonunda nokta bulunan kısaltmalardan sonra kesme işareti kullanılmaz. Ek kelimenin okunuşuna göre belirlenir:<br /></span><br />vb.leri, mad.si, Alm.dan, İng.yi, Nu.dan<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Sayılardan sonra gelen ekler de kesme işaretiyle ayrılır. Sıra sayılarında hem nokta hem kesme kullanılmaz:<br /></span><br />1972’de, 1881’de, 2000’den, 12’nci...<br /><br />Üleştirme sayıları rakamla değil yazıyla gösterilir:<br /><br />Onar, beşer, yüz yirmişer, yüz ellişer milyon...<br /><br /><span style="color:#ff0000;">İki kelime sonradan birleştirildiğinde ve (özellikle şiirde vezin gereği) bu kelimelerden ikincisinin ilk ünlüsü düşürüldüğünde düşen ünlünün yerine kullanılır:</span><br /><br />ne oldu → n’oldu, ne etsin → n’etsin, ne eylesin → n’eylesin, Karacaoğlan → Karac’oğlan (Şiir dışında Karacaoğlan’dır.),<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Özellikle belirtilmek istenen ek, harf ve kelimelerden sonra kullanılır:<br /></span><br />A’dan Z’ye, -daş’la türemiş kelimeler...<br /><br />Bazı kelimelerde b’nın m’ya dönüştüğü görülür.<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Aldığı ekle bir başka kelime ile karıştırılabilecek olan kelime köklerinden sonra kullanılır:<br /></span><br />Tava’nın rengi neden böyle olmuş?<br /><br />Bilgi’nin efendisi olmak için çalışmanın uşağı olmak gerekir.)<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Özel adlar için yay ayraç içinde bir açıklama yapıldığı zaman kesme işareti yay ayraçtan sonra konur:<br /></span><br />Yunus Emre (1240?-1320)’nin, Yakup Kadri (Karaosmanoğlu)’nin<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Ancak cins isimlerinden sonra yay ayraç geliyorsa yay ayraçtan sonraki ek kesmeyle ayrılmaz:<br /></span><br />İmek fiili (ek fiil)nin<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-6219541235219703595?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-28801415178904511672008-11-25T19:26:00.000+02:002008-11-25T19:28:31.024+02:00Tırnak İşareti<strong><span style="color:#ff0000;"> 9. TIRNAK İŞARETİ ( “ ” )</span></strong><br /><br /><br /><span style="color:#ff0000;">Başka birinin yazısından veya sözünden, hiç değiştirilmeden yapılan aktarmalar tırnak içinde gösterilir. Alıntı cümle(ler), büyük harfle başlar, noktayla biter. Alıntı cümleye ait olan noktalama işaretleri tırnağın içinde kalır. Asıl cümle de daha bitmediği için küçük harfle devam eder:<br /></span><br />Yaşlı kadın, “Yetişin!” diye bağırdı. "Okuyorum büyükanneciğim." dedi. (Ömer Seyfettin; Bahar ve Kelebekler)<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Uzun alıntılarda her paragraf ayrı ayrı tırnak içine alınır:</span><br /><br />“Küçük salonun fes renginde, kalın, ağır perdeli penceresinden dışarı, muhteşem, parlak bir suluboya levhası gibi görünüyordu. Saf mavi bir sema... Çiçekli ağaçlar... Uyur gibi sessiz duran deniz... Karşı sahilde mor, fark olunmaz sisler altında dağlar, korular, beyaz yalılar...”<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Cümle içinde özellikle belirtilmek istenen kelimelerden ve sözler tırnak içine alınır. Bazen tırnak işareti kullanmak yerine bu kelimeler koyu harflerle veya altı çizilerek de yazılabilir. Bunlar cümle değillerse küçük harfle başlarlar:</span><br /><br />Birçoğu “edebiyat” kavramını yeni öğreniyordu.<br /><br />Uzaklık ifade etmek için “ta” kullanılır.<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Kitap isimleri ve yazı başlıkları yazıda tırnak içinde gösterilir. Bunlardan sonra kesme işareti kullanılmaz; çünkü tırnak işareti aynı zamanda kesme işaretinin görevini de üstlenir:</span><br /><br />Tanpınar’ın tek denemesi,”Beş Şehir”dir.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-2880141517890451167?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-33431788238650272692008-11-25T19:25:00.000+02:002008-11-25T19:26:37.940+02:00Tek Tırnak İşareti<strong><span style="color:#ff0000;">10. TEK TIRNAK İŞARETİ ( ‘ ’ )</span></strong><br /><br /><br /><span style="color:#ff0000;">Doğrudan yapılan ve tırnak işareti ( “ ” ) içinde gösterilen sözlerin içinde başka bir alıntı söz daha varsa bu da tek tırnak işareti ( ‘ ’ ) içinde verilir:<br /></span><br />Hasan: “Yolda Yücel’i gördüm, ‘Yarın sizin sınıfla maç yapalım.’ dedi”<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Tek tırnak bir de dil yazılarında örnek olarak verilen kelimelerin anlamlarını göstermek için kullanılır:</span><br /><br />Göktürk Anıtları’nda geçen bodun ‘millet, kavim’, sab ‘söz’, tüketi ‘tamamen’ gibi kelimeler artık kullanılmamaktadır.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-3343178823865027269?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-91286881134854670332008-11-25T19:23:00.000+02:002008-11-25T19:25:48.595+02:00Yay Ayraç<strong><span style="color:#ff0000;">11. Yay Ayraç ( ( ) )</span></strong><br /><br /><br /><span style="color:#ff0000;">Cümlenin yapısıyla doğrudan doğruya ilgisi olmayan, yazının ve sözün aslında olmayıp, sonradan eklenmiş olan açıklayıcı kelimeleri ve söz gruplarını göstermek için kullanılır:</span><br /><br />O tarihte (1980) henüz sen yoktun.<br /><br />Türk edebiyatının üç kolu da (halk edebiyatı, divan edebiyatı, yeni Türk edebiyatı) büyük farklılıklar gösterir.<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Hakkında açıklama yapılan söze ait ek, ayraç kapatıldıktan sonra yazılır:</span><br /><br />Yunus Emre (1240?-1320)’nin<br /><br /><span style="color:#ff0000;">“yani” ile yapılan açıklamalar yay ayraç içine alınmaz.</span><br /><br />Babasından, yani okumasında büyük emeği geçen insandan daha ne isteyebilirdi ki?<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Sözün söylendiği anda olup biteni, konuşanın hareketlerini ve durumunu belirtmek için kullanılır. Özellikle tiyatro eserlerinde çokça kullanılır:</span><br /><br />İhtiyar ─ (Yerinden doğrulur.) Şimdi ne olacak?<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Alıntıların yapıldığı eser ve yazar adı yay ayraç içinde verilir:</span><br /><br /><span style="color:#ff0000;">Herhangi bir metinden alınan cümlenin öncesi ve sonrası olduğunu, aralarda da alınmayan kısımlar olduğunu belirtmek için üç noktayla birlikte kullanılabilir.<br /></span><br />(...) Annelerinin esvaplarını kızlar giyer, büyükannelerinin mücevherlerini torunlar takardı. Sırmalı çedik pabuçlar, kırmızı feraceler.<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Bir bilginin şüpheyle karşılandığı veya kesin olmadığı durumlarda soru işaretiyle birlikte yay ayraç kullanılır:</span><br /><br />Ankara’dan Konya’ya 1,5 (?) saatte gitmiş.<br /><br />1496 (?) yılında doğan Fuzuli...<br /><span style="color:#ff0000;"><br />Söze alay etme, hafife alma, küçümseme, inanmama, kinaye anlamları katmak için Ünlem işaretiyle birlikte kullanılır:<br /></span><br />İsteseymiş bu kitabı bir günde bitirirmiş (!) ama ne yazık ki vakti yokmuş.<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Yabancı kelimelerin okunuşları parantez içinde verilir:</span><br /><br />Rousseau (Ruso) Fransız edebiyatında romantizmin önemli temsilcilerinden biridir.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-9128688113485467033?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-49439671363724767882008-11-25T19:21:00.000+02:002008-11-25T19:22:41.978+02:00Köşeli Ayraç<strong><span style="color:#ff0000;">12. KÖŞELİ AYRAÇ ( [ ] )</span></strong><br /><br /><br /><span style="color:#ff0000;">Ayraç içinde ayraç kullanılması gereken durumlarda dışta köşeli, içte yay ayraç kullanılır:<br /></span><br />Kütüphanemize Türk edebiyatı tarihi kitapları [En başta Resimli Türk Edebiyatı Tarihi (Nihat Sami Banarlı)] alınmalı.<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Bibliyografik künyelere ilişkin bazı ayrıntıları göstermek için kullanılır:</span><br /><br />Yekta Bahir [Ömer Seyfettin], Yeni Lisan, Genç Kalemler.<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Bilimsel çalışmalarda, metinde bulunmadığı hâlde araştırmacı tarafından tamamlanan kısımlar köşeli ayraç içinde verilir:<br /></span><br />Babam kağan öldüğünde küçük kardeşim Küş-tegin ye[di yaşındakaldı...]<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-4943967136372476788?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-51206759252686380762008-11-25T19:18:00.000+02:002008-11-25T19:56:09.147+02:00Kısa Çizgi<strong><span style="color:#ff0000;">13. KISA ÇİZGİ ( - )</span></strong><br /><br /><br /><span style="color:#ff0000;">Satır sonunda, yer kalmadığı için yarım kalan kelimelerin bölünmüş olduğunu, yani devamının altta olduğunu göstermek için satır sonunda kullanılır. Bu görevde kullanılınca birleştirme çizgisi denir:<br /></span>Ses-<br />sizce, titreye titreye ağlıyor.<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Birleşik kelimeler de tek kelime gibi telâffuz edilerek heceleme buna göre yapılır.<br /></span><br />........................................................................ ba-<br />şöğretmen Atatürk ..................................... il-<br />kokuldayken ..................................Karaosma-<br />noğlu’nun..........................................................<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Kelimeler satır sonunda ve başında bir tek harf kalacak şekilde bölünmez. Aşağıdaki gibi kullanımlar yanlıştır:<br /></span><br />.........................................................................a-<br />rabayla ..........................................................u-<br />çurtmamızın ...........................................cami-<br />i ................................................................niha-<br />î................................................<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Doğruları şöyle olacaktır:<br /></span><br />........................................................................ara-<br />bayla ..........................................................uçurt-<br />mamızın ...........................................................ca-<br />mii .....................................................................ni-<br />haî................................................<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Özel isimlerde ve rakamlarda kesme işareti satır sonuna geliyorsa ve kesme işaretinden sonraki kısmın alt satıra geçmesi gerekiyorsa bu durumda kısa çizgi kullanılmaz:<br /></span><br />.............................................. Geçen yıl Ankara’<br />daki akrabalarımıza ................................1996’<br />da .................................................<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Cümle içindeki arasöz ve ara cümlelerin başına ve sonuna konur:</span><br /><br />Bütün bebekler –Zeynep Nermin hariç- çoktan uykuya dalmışlardı.<br /><span style="color:#ff0000;"><br />Bir olayın başlangıç ve bitiş tarihleri arasına konur:</span><br /><br />İkinci dünya savaşı (1939-1945) tam altı yıl sürmüştür.<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Bazı terimlerle kuruluş adlarında kullanılır:<br /></span><br />isim-fiil, zarf-fiil, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, Fen-Edebiyat Fakültesi...<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Birbiriyle ilgi kurulan iki isim arasında kullanılır:<br /></span><br />Türk-Yunan ilişkileri.<br /><br />Sivas-Ankara arası trenle yüz yıldır 12 saatte gidiliyor.<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Rakamlar arasında kullanılarak ila anlamı verir:</span><br /><br />3-4 kişi<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Matematikte çıkartma işareti olarak kullanılır:</span><br /><br />458-54=404<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Adreslerde semt ile şehir ismi arasına konur:</span><br /><br />Demirlibahçe-ANKARA<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Dil bilgisinde fiil kök ve gövdelerini ifade etmede, kelimeleri eklerine ayırmada, ekleri tek başına göstermede ve kelimeleri hecelemede kullanılır:<br /></span><br />oku-, yaz-, gönder-, sevindir-; yaz-dı-k, yol-cu-luk, -de, -i, -ki,<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Bazı yabancı kelimelerde kullanılır:</span><br /><br />Sainte-Beuve, by-pass, check-up...<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Bilimsel yazılarda, Arapça ve Farsça tamlamalarda ve bazı ibarelerde kullanılır:</span><br /><br />Servet-i Fünun, Divanı, Lûgati’t-türk, Aşk-ı Memnu, bülbül-i şeydâ, âteş-perest, vatan-perver, bilâ-ücret, bî-çâre, hokka-bâz, nâ-mağûb...<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-5120675925268638076?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-25839692690850577272008-11-25T19:15:00.000+02:002008-11-25T19:17:42.529+02:00Uzun Çizgi ( - )<strong><span style="color:#ff0000;">14. UZUN ÇİZGİ ( - )</span></strong><br /><br /><br />Karşılıklı konuşmalarda konuşmanın ve konuşmacının değiştiğini belirtmek için cümlelerin başında (satır başında) kullanılır. Konuşma çizgisi de denir.<br /><br />Şinasi Halil Bey'e baktı ve:<br />-Bu mektup sana, dedi.<br />-Bana mı, kimden?<br />-Evden olacak!<br />-Evden? Ne münasebet?<br />-Şinasi Bey mektubu aldı. Saide'nin yazısı ile şu satırları okudu:<br /> …<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-2583969269085057727?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-3215095253700022142008-11-25T19:12:00.000+02:002008-11-25T19:14:27.323+02:00Eğik Çizgi<strong><span style="color:#ff0000;">15. Eğik Çizgi ( / )</span></strong><br /><br /><br /><span style="color:#ff0000;">Şiirlerden alıntı yapıldığında, yan yana yazılan mısraları ayırmak için kullanılır:</span><br /><br />Yüzükoyun yatma diyor annem / Yatar mıyım hiç, / İster miyim / Yüzümün / Koyun olduğunu? (FHD)<br /><br /><br /><span style="color:#ff0000;">Adreslerde apartman ve daire numaralarıyla semt ve şehir isimleri arasına konur:</span><br /><br />Altay Sokağı, Nu: 21/6 Kurtuluş/ANKARA<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Dil bilgisinde eklerin ünlü ve ünsüz uyumlarına göre aldıkları farklı şekillerini göstermek için kullanılır:</span><br /><br />-a / -e, -an / -en, -madan / -meden, -dı / -di / -du / -dü / -tı / -ti / -tu / -tü<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Matematikte bölme işareti olarak kullanılır:</span><br /><br />125/5=25<br /><br /><span style="color:#ff0000;">Bilgisayar ve internet dilinde eğik çizgi olarak //, / ve \ işaretleri kullanılmaktadır.</span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-321509525370002214?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-30445047344845609452008-11-25T19:09:00.000+02:002008-11-25T19:15:15.081+02:00Denden İşareti<strong><span style="color:#ff0000;">16. Denden işareti ( " )</span></strong><br /><br /><br />Bir yazıdaki maddelerin sırlanmasında veya bir çizelgede alt alta gelen aynı sözlerin veya söz gruplarının tekrar yazılmasını önlemek için kullanılır.<br /><br /><strong>Ör:</strong><br /><br />a. Etken fiil<br />b. Edilgen "<br />c. İşteş "<br />d. Dönüşlü "<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-3044504734484560945?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-41903877315878932632008-11-25T15:34:00.000+02:002009-05-10T17:31:08.430+03:00Cümlenin Ögeleri<strong><span style="color: rgb(255, 0, 0);">ÖGE</span></strong><br /><br />Cümleyi oluşturan bölümlerin her birine <span style="color: rgb(255, 0, 0);">öge</span> denir. Anlamlı ve doğru cümleler kurmaya yarayan bölümlerdir.<br /><br />Her öge görev ve anlam yönünden bir tek ögeye eşlik eder; onu tamamlar. Bu öge de <span style="color: rgb(255, 0, 0);">yüklem</span>dir.<br /><br />Birinci derecede önem taşıyan öge <span style="color: rgb(255, 0, 0);">yüklem</span>dir.<br /><br />İkinci derecede önemli öge <span style="color: rgb(255, 0, 0);">özne</span>dir. Sadece yüklemden oluşan cümlelerde bile öznenin varlığı, yüklemin taşıdığı şahıs ekinden anlaşılır.<br /><br />Sonra tümleçler gelir ki bunlar <span style="color: rgb(255, 0, 0);">zarf tümleci, dolaylı tümleç <span style="color: rgb(0, 0, 0);">ve</span> nesne</span>dir.<br /><br /><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><span style="color: rgb(51, 102, 255);">Bazı cümlelerde bazı ögeler hiç bulunmaz.</span><br /></span><br /><span style="color: rgb(0, 153, 0);">Ögelerin tamamı kelime veya kelime grubu hâlinde olabilir.<br /></span><br /><span style="color: rgb(51, 102, 255);">Yüklem genellikle en sondadır. Diğer ögelerin yerleri anlama, anlatıma göre değişebilir. Genellikle vurgulanmak istenen unsur yüklemin önündedir.</span><span style="color: rgb(0, 153, 0);"><br /></span><br /><br /><strong><span style="color: rgb(255, 0, 0);">Ögeler bulunurken,<br /></span></strong><br /><span style="color: rgb(255, 0, 0);">1- Önce yüklem, sonra özne ve sonra tümleçler aranır.<br />2- Sorular yükleme sorulup alınan cevaplar yüklemle birlikte tekrar edilmelidir.<br />3- Ögeler bulunurken tamlamalar ve diğer kelime grupları bölünmez.<br />4- Bağlaçlar öge sayılmamalıdır.</span><br /><span style="color: rgb(255, 0, 0);"></span><br /><span style="color: rgb(255, 0, 0);"></span><br /><strong><span style="color: rgb(255, 0, 0);">CÜMLENİN ÖGELERİ</span></strong><br /><br /><ul style="color: rgb(255, 0, 0);"><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/cmlenin-geleri.html">Öge</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/yklem.html">Yüklem</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/zne.html">Özne</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/nesne.html">Nesne</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/dolayl-tmle.html">Dolaylı Tümleç</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/zarf-tmleci.html">Zarf Tümleci</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/cmleni-geleri-ile-ilgili-genel.html">Genel Özellikler</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/">Özne Yüklem Uyumu</a></li></ul><a href="http://der-kenar.blogspot.com/2008/11/cmleni-geleri-ile-ilgili-genel.html"><span style="color: rgb(255, 0, 0);"></span></a><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-4190387731587893263?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-34777039821193874472008-11-25T15:33:00.001+02:002008-11-25T17:21:39.148+02:00Yüklem<strong><span style="color:#ff0000;">YÜKLEM</span></strong><br /><br />İş, kılış, oluş, hareket, durum bildiren; haber veren; cümleyi bir yargıya bağlayan çekimli ögeye <span style="color:#ff0000;">yüklem</span> denir.<br /><br />Cümlenin temel ögesidir. Cümle yargı bildiren bir söz; yüklem de yargıyı üstlenen öge olduğuna göre <span style="color:#3333ff;">yüklemsiz bir cümle olamaz.<br /></span><br /><span style="color:#009900;">Yüklem, tek kelimeden de oluşabilir bir kelime grubundan da.<br /><br />Cümle oluşturmaya yeterli olan tek öge yüklemdir.<br /><br />Diğer unsurlar, yüklemin anlamını desteklemek üzere cümlede bulunur.</span><br /><br />Fiil cümlesinin, yani iş, oluş, kılış, hareket, durum bildiren cümlelerin yüklemi <span style="color:#ff0000;">çekimli bir fiil</span>dir. Bu fiil, basit, türemiş ya da birleşik olabilir.<br />Fiile ait zaman ve şahıs kavramları yüklemde ek hâlinde bulunur.<br /><br />İsim cümlesinin, yani iş, oluş, kılış, hareket, durum bildirmeyen cümlelerin yüklemi de <span style="color:#ff0000;">ek-fiille çekimlenmiş bir isim</span>dir. Bu, isim soylu herhangi bir kelime <span style="color:#33cc00;">(sıfat, zamir, zarf, edat)</span> olabilir.<br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">Örnekler:</span></strong><br /><br />Geyikler bir zamanlar <strong>varmış.</strong><br /><br />Evin önünden şırıl şırıl bir derecik <strong>akıyor</strong>.<br /><br />Bizim görevimiz ailemize <strong>yardım etmektir</strong>.<br /><br />Dosyalarında topladıklarını bir anda <strong>yok etti</strong>.<br /><br />Bahar, <strong>yaşlıların hastalık mevsimidir</strong>.<br /><br />Halk müziği, <strong>en sevdiğim müzik türüdür.</strong><br /><br />Yeni arabamız çok <strong>geniş</strong>.<br /><br />Onlarla bu konuyu konuşan <strong>bendim</strong>.<br /><br />Benim düşüncelerimde <strong>seninkiler gibiydi</strong>.<br /><br />Tatile çıkacağı için <strong>etekleri zil çalıyordu</strong>.<br /><br />Arkadaşımın yazısı <strong>eğri büğrüydü</strong>.<br /><br />Balon çok şişirildiği için <strong>patladı</strong>.<br /><br />Erişebileceğiniz en büyük mutluluk, <strong>lekesiz bir şöhrettir.<br /></strong><br /><br /><br /><span style="color:#006600;">Bir cümlede birden fazla <span style="color:#ff0000;">özne, zarf tümleci, dolaylı tümleç, nesne</span> bulunabilir, ama <span style="color:#ff0000;">yüklem</span> tektir. Bir söz dizisi içindeki yüklem sayısı cümle sayısını gösterir.<br /></span><br /><strong><span style="color:#ff0000;">Örnekler:</span></strong><br /><br /><span style="color:#ff0000;">Yazarlar, ressamlar, müzisyenler</span>, onu son yolculuğuna <span style="color:#ff0000;">uğurladılar. </span><br /><br /><span style="color:#009900;">Yüklemi söylenmeyen cümlelere <span style="color:#ff0000;">eksiltili (kesik) cümle</span> denir. Yüklemin söylenmemiş olması cümlenin anlamında eksiklik meydana getirmez. Dinleyici ya da okuyucu cümlenin söylenmemiş kısmını ya kendisi tamamlar ya da zaten bilinmektedir.</span><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">Örnekler:</span></strong><br /><br />─Nerede çalışıyordun?<br />─Türk Dil Kurumunda. <span style="color:#009900;">(çalışıyorum)</span><br /><br />─Kardeşin kaçıncı sınıfta okuyor?<br />─İkinci sınıfta. <span style="color:#009900;">(………….)</span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-3477703982119387447?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-69166341589468030122008-11-25T15:32:00.001+02:002008-11-25T15:56:59.415+02:00Özne<strong><span style="color:#ff0000;">ÖZNE<br /></span></strong><br />Yüklemde bildirilen işi, oluşu, hareketi, durumu, kılışı yerine getiren; hakkında bilgi ve haber verilen ögeye <span style="color:#ff0000;">özne </span>denir.<br /><br /><span style="color:#009900;">Yani yapanı veya olanı karşılayan unsurdur.</span><br /><br />Özne, yükleme sorulan <span style="color:#ff0000;">“ne?,” “kim?” </span>sorularının cevabıdır.<br /><br /><strong>Ömer Seyfettin’in kitapları</strong> hâlâ <span style="color:#3366ff;">ilgi görüyor</span>.<br />* ilgi gör<span style="color:#996633;">en ne</span>? Ömer Seyfettin’in kitapları<br /><br /><strong>Kardeşim</strong> televizyon seyrederken <span style="color:#3366ff;">uyuya kalmış.</span><br />* uyuya kal<span style="color:#996633;">an kim</span>? Kardeşim<br /><br /><strong>İşten atılan adam</strong>, <span style="color:#3366ff;">perişan bir durumdaydı</span>.<br />*perişan bir durumda ol<span style="color:#996633;">an kim</span>? İşten atılan adam<br /><br /><br /><span style="color:#ff0000;">Hemen her sözcük ve sözcük öbeği özne görevini üstlenebilir.<br /></span><br /><strong><span style="color:#ff0000;">Örnekler:</span></strong><br /><br /><strong>Babası</strong>, bir basımevinde<strong> </strong><span style="color:#3366ff;">çalışıyormuş.</span><br /><br /><strong>Çağımızın insanları</strong> çok <span style="color:#3366ff;">çalışıyor.</span><br /><br /><strong>Büyük gemi,</strong> Sarayburnu İskelesi’ne <span style="color:#3366ff;">yanaştı.</span><br /><br /><strong>Bunları söyleyen,</strong> doğru <span style="color:#3366ff;">söylemiyor</span>.<br /><br /><strong>Herkes</strong>, senin gibi anlayışlı <span style="color:#3366ff;">olamaz</span>.<br /><br /><strong>Konu komşu</strong> seni <span style="color:#3366ff;">sordu</span> dün.<br /><br /><strong>Sevilmek</strong>, <span style="color:#3366ff;">her insanın gereksinimidir.<br /></span><br /><strong>İspanyol kadınların yelpaze kullanmaları</strong>, <span style="color:#3366ff;">ünlüymüş. </span><span style="color:#000000;">(<strong>ÖZNE</strong>-<span style="color:#3366ff;">YÜKLEM</span>)</span><br /><br /><br /><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">Özneleri cümledeki durumuna göre şöyle gruplandırabiliriz.<br /></span></strong><br /><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">a- Gerçek Özne:</span></strong><br /><br /><span style="color:#009900;">İşi yapan ya da işten etkilenen öznedir.<br /></span><br /><strong>Annesi</strong> öğretmenle görüşmek için <span style="color:#3333ff;">gelmiş</span>.<br /><br /><strong>Toplumsal olaylar</strong> zamanla <span style="color:#3366ff;">kanıksanır</span>.<br /><br />Sokakta oynayanlara <span style="color:#3366ff;">bakıyordu.</span> <strong>O </strong>(gizli özne)<br /><br />Geziye katılacaklar gecikince bizde <span style="color:#3366ff;">ayrıldık.</span> <strong> Biz</strong> (gizli özne)<br /><br /><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">b- Sözde Özne:</span></strong><br /><br /><span style="color:#009900;">İşe etki etmeyen öznedir.</span> Yüklem <span style="color:#ff0000;">“-n ve -l”</span> eklerini alır.<br /><br /><strong>Soruların tümü</strong> bir saatte <span style="color:#3366ff;">çözü<span style="color:#ff0000;">l</span>dü.<br /></span><br /><strong>Beğendiğim halı</strong> Kayseri’de <span style="color:#3366ff;">doku<span style="color:#ff0000;">n</span>muş</span>.<br /><br /><strong>Yerler</strong> daha dün <span style="color:#3366ff;">sili<span style="color:#ff0000;">n</span>di</span>.<br /><br /><strong>Çevreye saygı ödülü</strong> aynı firmaya <span style="color:#3366ff;">veri<span style="color:#ff0000;">l</span>di</span>.<br /><br /><br /><span style="color:#cc0000;">*Ortak Özne:</span><br /><br />Tek bir öznenin birden çok yükleme sahip olduğu cümlelerin özneleridir.<br /><br /><strong>Milletvekili</strong>, gözlüğünü <span style="color:#3366ff;">taktı,</span> hafifçe <span style="color:#3366ff;">öksürdü </span>ve elindeki metni okumaya <span style="color:#3366ff;">başladı.</span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-6916634158946803012?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-63205439717790552512008-11-25T15:31:00.000+02:002008-11-25T16:06:42.426+02:00Nesne<strong><span style="color:#ff0000;">NESNE </span></strong><br /><br />Yüklemde bildirilen ve öznenin yaptığı işten doğrudan etkilenen öge <span style="color:#ff0000;">nesne</span>dir.<br /><span style="color:#ff0000;"></span><br /><span style="color:#ff0000;">Belirtili ve belirtisiz</span> olmak üzere ikiye ayrılır.<br /><br />Belirtme hâl eki alanlara (i hali) <span style="color:#ff0000;">belirtili nesne</span>,<br />yalın hâlde olanlara da belirtisiz <span style="color:#ff0000;">nesne denir</span>.<br /><br />Belirtisiz nesneyi bulmak için; <span style="color:#ff0000;">Ne?</span><br />Belirtili nesneyi bulmak için <span style="color:#ff0000;">Kimi? Neyi? Nereyi?</span> Soruları yükleme sorulur.<br /><br /><br /><strong>Örnekler:</strong><br /><br />Her gün <strong>gazete </strong><span style="color:#3366ff;">okuyorum</span>.<br /><br /><strong>Gazeteyi</strong> her gün <span style="color:#3366ff;">okuyorum</span>.<br /><br />Bizde bu <strong>yanlış kararı</strong> <span style="color:#3366ff;">eleştirdik</span>.<br /><br /><strong>O küçük köpeği</strong> çok <span style="color:#3366ff;">sevmişti.</span><br /><br />Bir aydır<strong> kitap</strong> <span style="color:#3366ff;">okuyormuş.</span><br /><br />Canım <strong>meyveli pasta</strong> yemek <span style="color:#3366ff;">istedi.<br /></span><br />Size <strong>uzun mu uzun bir mektup</strong> <span style="color:#3366ff;">yazacağım.<br /></span><br /><strong>Şehrinizi</strong> çok <span style="color:#3366ff;">beğendim.<br /></span><strong><br />Sizi</strong> ilk defa <span style="color:#3366ff;">görüyorum.<br /></span><br />Halk <strong>sevilen birini</strong> her zaman <span style="color:#3366ff;">destekler.<br /></span><br /><strong>Çağlayanın sesini</strong> dinliyorduk gece <span style="color:#3366ff;">sessizliğinde.<br /></span><br /><strong>Seni, sesini, gözlerinin rengini</strong> hiç <span style="color:#3366ff;">unutmadım</span>.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-6320543971779055251?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-10365720970263142352008-11-25T15:30:00.000+02:002008-11-25T17:27:55.142+02:00Dolaylı Tümleç<strong><span style="color:#ff0000;">DOLAYLI TÜMLEÇ</span></strong><br /><br /><span style="color:#ff0000;"> “-e, -de, -den”</span> eklerini alarak cümlenin, dolayısıyla yüklemin anlamını, <span style="color:#009900;">“fiilin, çıkma, bulunma ve yönelme bakımlarından ilgili olduğu yer”</span> yönünden tamamlayan ögeye <span style="color:#ff0000;">dolaylı tümleç</span> denir.<br /><br />Yer tamlayıcısı da denir.<br /><br />Dolaylı tümleç, yükleme sorulan;<br /><span style="color:#3366ff;">“nereye?, nerede?, nereden?, </span><br /><span style="color:#3366ff;">kime?, kimde?, kimden?,<br />neye?, nede?, neden?”</span> sorularının cevabıdır.<br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">Örnekler:</span></strong><br /><br /><strong>Anlatılan öykülere</strong> kimse <span style="color:#3366ff;">inanmadı.</span><br /><br />Gemi sabaha karşı <strong>limana</strong> <span style="color:#3366ff;">girdi</span>.<br /><br /><strong>İzmir’e</strong> yorucu bir yolculuktan sonra <span style="color:#3366ff;">varabildik</span>.<br /><br />Bu kitabı <strong>arkadaşımda</strong> <span style="color:#3366ff;">görmüştüm</span>.<br /><br />Test çözme tekniğini öğrenenler <strong>sınavda</strong> <span style="color:#3366ff;">başarılı olur</span>.<br /><br />Yapraklar <strong>rüzgarda</strong> <span style="color:#3366ff;">savruluyordu</span>.<br /><br /><strong>Televizyonda</strong> düzeysiz programlar <span style="color:#3366ff;">yayınlanıyor</span>.<br /><br /><strong>Batı’da</strong> bu konular çok farklı <span style="color:#3366ff;">değerlendirilir</span>.<br /><br />Bütün gün <strong>evden</strong> <span style="color:#3366ff;">çıkmadım</span>.<br /><br /><strong>Kimseden</strong> <span style="color:#3366ff;"><span style="color:#000000;">yardım</span> istemiyor</span> bizim oğlan.<br /><br /><strong>Bu kuru kalabalıktan</strong> biran önce <span style="color:#3366ff;">kurtulalım</span>.<br /><br />Çocukları <strong>denizden</strong> <span style="color:#3366ff;">kurtaramadım</span>.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-1036572097026314235?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-64814905672463737042008-11-25T15:29:00.000+02:002008-11-25T17:35:25.603+02:00Zarf Tümleci<strong><span style="color:#ff0000;">ZARF TÜMLECİ</span></strong><br /><br />Yüklemin anlamını zaman, durum, yön, miktar, tarz, vasıta, şart, sebep, birliktelik yönlerinden tamamlayan kelime ve kelime gruplarına <span style="color:#ff0000;">zarf tümleci</span> denir.<br /><br />Zarf tümlecini bulmak için yükleme <span style="color:#ff0000;">“nasıl?, ne zaman?, ne kadar?, nereye?”</span> ve <span style="color:#ff0000;">“kiminle?, neyle?, niçin?, neden?, niye?” </span>soruları sorulur.<br /><br /><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">Örnekler:<br /></span></strong><br />İhtiyar adam merdivenleri <strong>yavaş yavaş</strong> <span style="color:#3366ff;">çıkıyordu</span>.<br /><br /><strong>Adamın yanıt vermesini beklemeden</strong> çıkıp <span style="color:#3366ff;">gittiler</span>.<br /><br />Geç yattığı için <span style="color:#3366ff;">kalkamamış</span> <strong>sabahleyin.<br /></strong><br />Onunla <strong>on yıl önce</strong> <span style="color:#3366ff;">karşılaştık</span>.<br /><br />Haberi alınca <strong>dışarı</strong> <span style="color:#3366ff;">çıktı</span>.<br /><br />Seninle birlikte <strong>çok</strong> <span style="color:#3366ff;">eğleneceğiz</span>.<br /><br /><br /><br /><strong><span style="color:#ff0000;">Not:</span></strong> <span style="color:#009900;">Yer-yön bildiren zarf tümleci yalın durumda olur.<br /></span><br /><strong>Yukarı</strong> çıktık. (zarf tümleci)<br /><strong>Yukarıya</strong> çıktık. (dolaylı tümleç)<br /><strong>Yukarıyı</strong> temizleyin. (nesne)<br /><br /><span style="color:#009900;">Edat tümleci (edatlı tümleç) olarak adlandırılan tümleçler de birer zarf tümlecidir.</span><br /><br />Öğrencileriyle <span style="color:#3366ff;">gidecekmiş </span>tiyatroya.<br /><br />Para kazanmak için <span style="color:#3366ff;">yapmış</span> bunu.<br /><br />Eski bisikletiyle <span style="color:#3366ff;">dolaşmış</span> dünyayı.<br /><br />Bu parfümü senin için <span style="color:#3366ff;">aldım.</span><br /><br />Size göre biz mi <span style="color:#3366ff;">hatalıyız</span>.<br /><br />Tavuk <strong>nar gibi</strong> <span style="color:#3366ff;">kızarmıştı</span>.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-6481490567246373704?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-16640386126904931962008-11-25T15:28:00.000+02:002008-11-25T17:58:48.418+02:00Cümleni Ögeleri İle İlgili Genel Özellikler<strong><span style="color:#ff0000;">Cümleni Ögeleri İle İlgili Genel Özellikler
<br /></span></strong>
<br /><strong><span style="color:#ff0000;">a-</span></strong> <span style="color:#009900;">Cümlenin kuruluşuna katılmayan, yani öge olmayan ve dolaylı olarak cümlenin anlamına yardımcı olan unsurlardır. <span style="color:#006600;">Bağlaçlar, ünlemler, ünlem grupları, hitaplar, ara sözler</span> cümle kuruluşunun dışında kalan unsurlardır. </span><span style="color:#ff6666;">(Cümle Dışı Unsurlardır)</span>
<br />
<br /><strong>Şair,</strong> sen üzüldükçe ve öldükçe yaşarsın.
<br />
<br /><strong>Ulu mabet,</strong> seni ancak bu sabah anlıyorum
<br />
<br />Sana dün bir tepeden baktım <strong>aziz İstanbul.</strong>
<br /><strong>
<br /></strong>Bahçeye indim; <strong>fakat</strong> çiçeklerin eski kokusunu alamadım.
<br /></strong>
<br />Başımın ağrısı yazları <strong>–sıcaklardan olmalı-</strong> daha da artar.
<br />
<br />Şu kopan fırtına Türk ordusudur, <strong>ya Rabbi!
<br /></strong>
<br />
<br /><span style="color:#009900;"><strong><span style="color:#ff0000;">b-</span></strong> Bir öge, tek bir sözcükten oluşabileceği gibi birçok sözcükten ve sözcük grubundan oluşabilir.
<br /></span>
<br />Yaşam denizinde uzun uzun kulaç atmış bir insanın yalın ve sıcak anlatımıydı / bizi etkileyen.
<br />
<br /><span style="color:#009900;"><strong><span style="color:#ff0000;">c-</span></strong> Bir cümlede birden fazla özne, nesne dolaylı tümleç ve zarf tümleci ortak bir yükleme bağlanabilir.</span>
<br />
<br />Suyun üstünde <span style="color:#3366ff;">domates,</span> <span style="color:#3366ff;">salatalık, patlıcan çürükleri, boş şişeler</span>/<span style="color:#ff0000;"> vardı. </span><span style="color:#cc9933;">(Birden çok özne)
<br /></span>
<br /><span style="color:#3366ff;">İşyerinde, kahvede, sokakta, her yerde</span> senin başarıların <span style="color:#ff0000;">konuşuluyor</span>. <span style="color:#996633;">(birden çok dolaylı tümleç)
<br /></span>
<br /><span style="color:#009900;"><span style="color:#ff0000;"><strong>d-</strong></span> Soru cümleleri, değişik öğeleri buldurmaya yönelik olabilir. Sorunun cevabı hangi öge ise soru cümlesi onu buldurmaya yöneliktir.</span>
<br />
<br />-Sana <span style="color:#3366ff;">kim</span> izin verdi? <span style="color:#ff0000;">–Babam</span> = özneye yönelik
<br /><span style="color:#3366ff;">-Hangisini</span> beğendin? <span style="color:#ff0000;">–Bunu</span> = nesneye yönelik
<br /><span style="color:#3366ff;">-Ne zaman</span> geleceksin? <span style="color:#ff0000;">–Yarın</span> = zarf tümlecine yönelik
<br />
<br /><span style="color:#009900;"><strong><span style="color:#ff0000;">e-</span></strong> “mi” edatıyla oluşturulan soru cümlelerinde “mi” hangi ögeden sonra gelmişse, soru o öğeyi buldurmaya yöneliktir.</span>
<br />
<br /><span style="color:#3366ff;">Zeynep</span> <strong>mi</strong> söylüyor bu türküyü. <span style="color:#996633;">= özne</span>
<br /><span style="color:#3366ff;">Dün</span> <strong>mü</strong> izledin o filmi.=<span style="color:#996633;"> zarf tümleci
<br /></span>
<br /><span style="color:#009900;"><strong><span style="color:#ff0000;">f-</span></strong> Bir cümlede vurgulanmak istenen öge, yüklemden önceki ögedir.</span>
<br />
<br />Arkadaşım, ders notlarını dün <span style="color:#ff0000;">bana</span> <span style="color:#3366ff;">verdi</span>. (dolaylı tümleç)
<br />Arkadaşım, ders notlarını bana <span style="color:#ff0000;">dün </span><span style="color:#3366ff;">verdi.</span> (zarf tümleci)
<br />Arkadaşım, dün bana <span style="color:#ff0000;">ders notlarını</span> <span style="color:#3366ff;">verdi.</span> (belirtili nesne)
<br />Ders notlarını dün bana <span style="color:#ff0000;">arkadaşım </span><span style="color:#3366ff;">verdi.</span> (özne)
<br />
<br /><span style="color:#009900;"><strong><span style="color:#ff0000;">g-</span></strong> Tamlamalar, yan cümlecikler, deyimler, ve birleşik eylemler bir bütündür, ögeler bulunurken bölünmez.</span>
<br />
<br /><span style="color:#3366ff;">Topluma ters düşen düşünceleri, inançları yargılarken</span> / <span style="color:#ff0000;">dikkatli olmalıyız</span>.
<br /><span style="color:#3333ff;">
<br />Alkışlanmak, beğenilmek</span> / <span style="color:#ff0000;">her insanın içinde saklı tuttuğu bir istektir.</span> (özne-yüklem)
<br /><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-1664038612690493196?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-59024457240791017402008-11-25T15:06:00.001+02:002009-05-10T17:40:44.037+03:00Atasözleri, Deyimler Ve Vecizeler<ul style="color: rgb(255, 0, 0);"><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/atasz.html">Atasözü</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/deyim.html">Deyim</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/vecize-zdeyi.html">Vecize</a></li></ul><a href="http://der-kenar.blogspot.com/2008/11/vecize-zdeyi.html"><span style="color: rgb(255, 0, 0);"></span></a><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-5902445724079101740?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-31152956123621683872008-11-25T14:02:00.000+02:002009-05-10T17:26:40.250+03:00Cümle Anlamı<strong><span style="color: rgb(51, 51, 255);">CÜMLEDE ANLAM</span></strong><br /><br /><ul style="color: rgb(255, 0, 0);"><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/cmle.html">CÜMLE VE ÖZELLİKLERİ</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/cmlenin-anlam-zellikleri.html">CÜMLELERİN ANLAM ÖZELLİKLERİ</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/1-znel-anlatml-cmleler.html">1- Öznel Cümleler</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/nesnel-anlatimli-cmleler.html">2- Nesnel Cümleler</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/mecaz-anlatimli-cmleler.html">3- Mecazlı Cümleler</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/neden-sonu-ilikisi.html">4- Neden - Sonuç İlişkisi</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/ama-sonu-ilikisi.html">5- Amaç - Sonuç İlişkisi</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/koul-art-cmlesi.html">6- Koşul (Şart) Cümleleri</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/karilatirma-cmleleri.html">7- Karşılaştırma Cümleleri</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/olasilik-ihtimal-cmleleri.html">8- Olasılık Cümleleri</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/varsayim-cmleleri.html">9- Varsayım Cümleleri</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/neri-tavsiye-cmleleri.html">10- Öneri Cümleleri</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/dorudan-anlatima-ve-dolayli-anlatima.html">11- Doğrudan ve dolaylı anlatıma sahip cümleler</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/tanim-cmleleri.html">12- Tanım Cümleleri</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/abartma-cmleleri.html">13- Abartma Cümleleri</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/deerlendirme-yorum-cmleleri.html">14- Yorum Cümleleri</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/eletiri-cmleleri.html">15- Eleştiri Cümleleri</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/n-yargi-pein-hkm-cmleleri.html">16- Ön Yargı Cümleleri</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/aamali-anlatim.html">17- Aşamalı Anlatım</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/duygu-anlami-taiyan-cmleler.html">DUYGU ANLAMI TAŞIYAN CÜMLELER</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/airma-cmleleri.html">1- Şaşırma Cümleleri</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/beeni-cmleleri.html">2- Beğeni Cümleleri</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/sitem-cmleleri.html">3- Sitem Cümleleri</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/4-yaknma-ikayet-cmleleri-iinde.html">4- Yakınma Cümleleri</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/pimanlik-cmleleri.html">5- Pişmanlık Cümleleri</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/zlem-cmleleri.html">6- Özlem Cümleleri</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/kaygi-endie-cmleleri.html">7- Kaygı Cümleleri</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/kmseme-cmleleri.html">8- Küçümseme Cümleleri</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/azimsama-cmleleri.html">9- Azımsama Cümleleri</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/cmle-yorumu.html">CÜMLE YORUMU</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/ayni-anlama-gelen-cmleler.html">1- Aynı Anlama Gelen Cümleler</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/benzer-anlama-gelen-cmleler.html">2-Benzer Anlama Gelen Cümleler</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/karit-anlamli-elien-cmleler.html">3- Karşıt Anlamlı Cümleler</a></li><li><a href="http://der-kenar.blogspot.com/2008/11/cmle-oluturma.html">CÜMLE OLUŞTURMA</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/cmle-tamamlama.html">CÜMLE TAMAMLAMA</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/atasz.html">Atasözü</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/deyim.html">Deyim</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/vecize-zdeyi.html">Vecize</a></li></ul><a href="http://der-kenar.blogspot.com/2008/11/vecize-zdeyi.html"><span style="color: rgb(255, 0, 0);"></span></a><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-3115295612362168387?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.comtag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-19582187248448846802008-11-25T13:58:00.000+02:002009-05-10T16:59:00.604+03:00Kelimelerde Anlam İlişkisi<strong><span style="color: rgb(51, 51, 255);">KELİMELERDE ANLAM İLİŞKİSİ</span></strong><br /><br /><ul style="color: rgb(255, 0, 0);"><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/e-anlamli-anlamda-szckler.html">Eş Anlamlı (Anlamdaş) Kelimeler</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/e-sesli-seste-kelimeler.html">Eş Sesli (Sesteş) Kelimeler</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/zit-karit-anlamli-szckler.html">Zıt Anlamlı Kelimeler</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/yakin-anlamli-kelimeler.html">Yakın Anlamlı Kelimeler</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/genel-ve-zel-anlamli-kelimeler.html">Genel (Kapsamlı) Anlam</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/genel-ve-zel-anlamli-kelimeler.html">Özel (Dar) Anlam</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/nicelik-ve-nitelik-bildiren-kelimeler.html">Nitelik Bildiren Kelimeler</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/nicelik-ve-nitelik-bildiren-kelimeler.html">Nicelik Bildiren Kelimeler</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/ikilemeler.html">İkileme</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/yansima-szckler.html">Yansıma</a></li></ul><a href="http://der-kenar.blogspot.com/2008/11/yansima-szckler.html"><span style="color: rgb(255, 0, 0);"></span></a><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-1958218724844884680?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.comtag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-19192768258298061192008-11-25T13:55:00.000+02:002009-05-10T16:56:41.808+03:00Anlam Bakılmından Kelimeler<strong><span style="color: rgb(51, 51, 255);">ANLAM BAKIMINDAN KELİMELER</span></strong><br /><br /><ul style="color: rgb(255, 0, 0);"><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/gerek-anlam.html">Gerçek Anlam</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/yan-anlam.html">Yan Anlam</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/mecaz-anlam.html">Mecaz Anlam</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/soyut-ve-somut-anlam.html">Somut Anlam</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/soyut-ve-somut-anlam.html">Soyut Anlam</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/dolaylama.html">Dolaylama</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/terim-anlam.html">Terim Anlam</a></li></ul><a href="http://der-kenar.blogspot.com/2008/11/terim-anlam.html"><span style="color: rgb(255, 0, 0);"></span></a><span style="color: rgb(255, 0, 0);"> </span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-1919276825829806119?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.comtag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-53805538593150366632008-11-25T13:51:00.000+02:002009-05-10T16:49:28.115+03:00Ses Bilgisi<span style="color: rgb(51, 51, 255);"><strong>SES BİLGİSİ</strong></span><br /><br /><ul style="color: rgb(255, 0, 0);"><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/10/dil.html">Dil</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/10/dil-bilgisi.html">Dil Bilgisi</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/10/lehe.html">Lehçe</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/10/ive.html">Şive</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/10/ses.html">Ses</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/10/harf.html">Harf</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/10/alfabe.html">Alfabe</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/10/sesli-nl-harfler.html">Sesli Harfler</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/byk-nl-uyumu_08.html">Büyük Ünlü Uyumu</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/kk-nl-uyumu.html">Küçük Ünlü Uyumu</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/10/sessiz-nsz-harfler.html">Sessiz Harfler</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/sert-sessiz-yumuamasi.html">Sert Sessiz Yumuşaması</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/sertleme.html">Sertleşme</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/">Hece Ve Özellikleri</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/hece-nl-dmesi.html">Hece (Ses) Düşmesi</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/sessiz-nsz-dmesi.html">Sessiz (Ünsüz) Düşmesi</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/ses-nl-tremesi.html">Ses (Ünlü) Türemesi</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/sessiz-tremesi.html">Sessiz Türemesi</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/nl-daralmasi.html">Geniş Seslilerin Daralması</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/kaynama-kaynatrma-harfleri.html">Kaynaşma</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/ulama.html">Ulama</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/vurgu.html">Vurgu</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/bilmekte-yayar-var-ses-bilgisi.html">Bilmekte Yarar Var</a></li></ul><a href="http://der-kenar.blogspot.com/2008/10/dil.html"><br /></a><a href="http://der-kenar.blogspot.com/2008/11/bilmekte-yayar-var-ses-bilgisi.html"><span style="color: rgb(255, 0, 0);"></span></a><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-5380553859315036663?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.comtag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-38742706253145744122008-11-22T16:38:00.000+02:002009-05-10T23:56:54.056+03:00DUYGU ANLAMI TAŞIYAN CÜMLELER<ul style="color: rgb(255, 0, 0);"><li style="color: rgb(255, 0, 0);"><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/duygu-anlami-taiyan-cmleler.html">DUYGU ANLAMI TAŞIYAN CÜMLELER</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/airma-cmleleri.html">1- Şaşırma Cümleleri</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/beeni-cmleleri.html">2- Beğeni Cümleleri</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/sitem-cmleleri.html">3- Sitem Cümleleri</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/4-yaknma-ikayet-cmleleri-iinde.html">4- Yakınma Cümleleri</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/pimanlik-cmleleri.html">5- Pişmanlık Cümleleri</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/zlem-cmleleri.html">6- Özlem Cümleleri</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/kaygi-endie-cmleleri.html">7- Kaygı Cümleleri</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/kmseme-cmleleri.html">8- Küçümseme Cümleleri</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/azimsama-cmleleri.html">9- Azımsama Cümleleri</a></li></ul><a href="http://der-kenar.blogspot.com/2008/11/azimsama-cmleleri.html"><span style="color: rgb(255, 0, 0);"></span></a><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-3874270625314574412?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com2tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-49962161866894501992008-11-22T16:35:00.000+02:002009-05-10T23:58:09.988+03:00CÜMLENİN ANLAM ÖZELLİKLERİ<ul style="color: rgb(255, 0, 0);"><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/cmlenin-anlam-zellikleri.html">CÜMLELERİN ANLAM ÖZELLİKLERİ</a></li><li><br /></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/1-znel-anlatml-cmleler.html">1- Öznel Cümleler</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/nesnel-anlatimli-cmleler.html">2- Nesnel Cümleler</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/mecaz-anlatimli-cmleler.html">3- Mecazlı Cümleler</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/neden-sonu-ilikisi.html">4- Neden - Sonuç İlişkisi</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/ama-sonu-ilikisi.html">5- Amaç - Sonuç İlişkisi</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/koul-art-cmlesi.html">6- Koşul (Şart) Cümleleri</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/karilatirma-cmleleri.html">7- Karşılaştırma Cümleleri</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/olasilik-ihtimal-cmleleri.html">8- Olasılık Cümleleri</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/varsayim-cmleleri.html">9- Varsayım Cümleleri</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/neri-tavsiye-cmleleri.html">10- Öneri Cümleleri</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/dorudan-anlatima-ve-dolayli-anlatima.html">11- Doğrudan ve dolaylı anlatıma sahip cümleler</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/tanim-cmleleri.html">12- Tanım Cümleleri</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/abartma-cmleleri.html">13- Abartma Cümleleri</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/deerlendirme-yorum-cmleleri.html">14- Yorum Cümleleri</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/eletiri-cmleleri.html">15- Eleştiri Cümleleri</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/n-yargi-pein-hkm-cmleleri.html">16- Ön Yargı Cümleleri</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/aamali-anlatim.html">17- Aşamalı Anlatım</a></li></ul><a href="http://der-kenar.blogspot.com/2008/11/aamali-anlatim.html"><span style="color: rgb(255, 0, 0);"></span></a><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-4996216186689450199?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-73279643657705898562008-11-22T14:56:00.000+02:002009-05-11T00:03:06.788+03:00CÜMLE TAMAMLAMA<strong>CÜMLE TAMAMLAMA</strong><br /><br /><br />Cümle tamamlama iki şekilde sorulur,<br /><br /><span style="color: rgb(51, 102, 255);">Birincisi, cümle içerisinde boşluklar bırakılır ve boşluklara hangi kelimelerin konulacağı sorulur.<br /></span><br />“Düşünmeden …………………, nişan almadan ateş etmeye benzer.” Noktalı yere “<span style="color: rgb(0, 153, 0);">konuşmak</span>” kelimesi gelmelidir.<br /><br />“……………………bir kandile benzer, kendini tüketerek başkalarına ……………… verir.” Noktalı yerlere sırasıyla “<span style="color: rgb(0, 153, 0);">öğretmen ve ışık</span>” kelimeleri gelmelidir.<br /><br /><span style="color: rgb(51, 102, 255);">İkincisi ise, Cümlenin başı verilir ve sonunun nasıl tamamlanacağı sorulur.<br /></span><br />Bu tür cümlelerde özellikle sondaki sözcüğe <span style="color: rgb(255, 0, 0);">“ama, fakat, oysa, vb.”</span> dikkat edilmelidir. Çünkü bu tür sözcüklerde kendilerinden önceki bölüm olumluysa sonra olumsuz bir bölüm gelmelidir.<br /><br /><strong>Ör:</strong><br /><br />Doktorun verdiği ilaçları kullandım; ama ………………….” <span style="color: rgb(255, 0, 0);">Cümlesi;<br /></span><br />bir faydasını göremedim.<br />iyileşemedim.<br />hastalığım hala geçmedi.<br /><br /><span style="color: rgb(255, 0, 0);">Cümleleriyle tamamlanır.</span><br /><br />hemen iyileştim.<br />çok faydasını gördüm.<br />hastalığım geçti.<br /><br /><span style="color: rgb(255, 0, 0);">Cümleleriyle tamamlanamaz</span><br /><span style="color: rgb(255, 0, 0);"></span><br /><span style="color: rgb(255, 0, 0);"></span><br /><span style="color: rgb(255, 0, 0);"><br /></span><span style="color: rgb(255, 0, 0);"></span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-7327964365770589856?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-44969866327921801982008-11-22T14:52:00.000+02:002009-05-11T00:03:29.271+03:00CÜMLE OLUŞTURMA<strong>CÜMLE OLUŞTURMA</strong><br /><br /><br />Bir cümle kelime kelime parçalanarak bu parçalardan tekrar aynı cümlenin kurulması istenir.<br /><br />Bu tarz cümlelerde genellikle <span style="color: rgb(255, 0, 0);">“anlamlı ve kurallı”</span> ifadesi yer alır.<br /><br />Bir cümlenin kurallı olabilmesi için yüklemin sonda olması gerekir. Yüklemin sona konulması cümleyi kurmakta kolaylık sağlayacaktır.<br /><br />Söz öbeklerine, tamlamalara da dikkat edilmelidir.<br /><br /><strong>Ör:</strong><br /><span style="color: rgb(51, 102, 255);">1- yolu </span><br /><span style="color: rgb(51, 102, 255);">2- vatan </span><br /><span style="color: rgb(51, 102, 255);">3- eğitimdir </span><br /><span style="color: rgb(51, 102, 255);">4- savunmasının </span><br /><span style="color: rgb(51, 102, 255);">5- en ucuz</span><br /><br />Bu kelimelerden kuracağımız anlamlı ve kurallı cümle: <span style="color: rgb(0, 153, 0);">“Vatan savunmasının en ucuz yolu eğitimdir</span>.” Cümlesidir. <span style="color: rgb(51, 102, 255);">(2-4-5-1-3)<br /></span><br /><span style="color: rgb(51, 102, 255);">1- insanların </span><br /><span style="color: rgb(51, 102, 255);">2- basit </span><br /><span style="color: rgb(51, 102, 255);">3- dedikodu </span><br /><span style="color: rgb(51, 102, 255);">4- eğlencesidir </span><br /><span style="color: rgb(51, 102, 255);">5- ruhlu</span><br /><br />Bu kelimelerden kuracağımız anlamlı ve kurallı cümle: “<span style="color: rgb(0, 153, 0);">Dedikodu basit ruhlu insanların eğlencesidir.”</span> Cümlesidir. <span style="color: rgb(51, 102, 255);">(3-2-5-1-4)<br /></span><br /><span style="color: rgb(51, 102, 255);">1- Olmayan </span><br /><span style="color: rgb(51, 102, 255);">2- gemiye </span><br /><span style="color: rgb(51, 102, 255);">3- yardım etmez </span><br /><span style="color: rgb(51, 102, 255);">4- rüzgar </span><br /><span style="color: rgb(51, 102, 255);">5- hedefi </span><br /><span style="color: rgb(51, 102, 255);">6- hiçbir</span><br /><br />Bu kelimelerden kuracağımız anlamlı ve kurallı cümle: <span style="color: rgb(0, 153, 0);">“Hedefi olmayan gemiye hiçbir rüzgar yardım etmez.”</span> Cümlesidir. <span style="color: rgb(51, 102, 255);">(5-1-2-6-4-3)</span><br /><span style="color: rgb(51, 102, 255);"></span><br /><br /><br /><a href="http://der-kenar.blogspot.com/2008/11/cmle-tamamlama.html"><span style="color: rgb(255, 0, 0);"></span></a><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-4496986632792180198?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-11702997504050515242008-11-22T14:51:00.000+02:002009-05-11T00:03:44.515+03:00KARŞIT ANLAMLI (ÇELİŞEN) CÜMLELER<strong>3- Karşıt Anlamlı Cümleler</strong><br /><br /><br />Birbirlerine zıt durumları ifade eden cümlelere <span style="color: rgb(255, 0, 0);">karşıt anlamlı cümleler</span> denir. Karşıt anlamlı cümlelere birbiriyle çelişen cümleler de denir.<br /><strong><br />Ör:</strong><br />Sanatçının amacı topluma ışık tutmak olmalıdır.<br />Sanatçı sanatını sanat için yapmalıdır.<br /><br />Akıllı ve bilgili insanlar hata yapmazlar.<br />Her insan hata yapabilir.<br /><br />Geleceği sağlam temellere oturtabilmek için geçmişten yararlanmalıyız.<br />Güzel bir gelecek geçmişten izler taşımamalıdır.<br /><br />Aşırı sevgi insana fayda yerine zarar getirir.<br />İnsan ancak çok severse bu insanın yararına olur.<br /><br />Bu çanta dükkandaki en pahalı çantadır.<br />Dükkandaki en ucuz çanta bu çantadır.<br /><br /><br /><a href="http://der-kenar.blogspot.com/2008/11/cmle-tamamlama.html"><span style="color: rgb(255, 0, 0);"></span></a><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-1170299750405051524?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-51617944359044659382008-11-22T14:50:00.000+02:002009-05-11T00:04:16.879+03:00BENZER ANLAMA GELEN CÜMLELER<strong>2- Benzer Anlama Gelen Cümleler</strong><br /><br /><br />Bazı cümleler anlamca birbirinin aynısı olmasa da çok yakın anlamlı olabilir. Bu tür cümlelere <span style="color: rgb(255, 0, 0);">benzer anlamlı cümleler</span> denir.<br /><br />Benzer anlamlı cümleler; anlamca paralel, yakın anlamlı cümleler ve aynı doğrultuda olan cümleler olarak da adlandırılır.<br /><br /><strong>Ör:</strong><br /><br />Çocuk ilk eğitimini ailede alır.<br />Anne ve baba çocuğun ilk öğretmenleridir.<br /><br />Elma, çok sevdiğim bir meyvedir.<br />Meyveler içinde en çok elmayı severim.<br /><br />Ödevlerimi henüz bitirmedim.<br />Ödevlerimi yarına ancak bitiririm.<br /><br />Sanatçılar eserlerini halkın diliyle kaleme almalıdır.<br />Sanat eserlerinin dilini herkes anlayabilmelidir.<br /><br />Kış mevsimini sevdiğim pek söylenemez.<br />Soğuktan hiç hoşlanmam.<br /><br /><br /><a href="http://der-kenar.blogspot.com/2008/11/cmle-tamamlama.html"><span style="color: rgb(255, 0, 0);"></span></a><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-5161794435904465938?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-4256334481714676082008-11-22T14:49:00.000+02:002009-05-11T00:04:38.431+03:00AYNI ANLAMA GELEN CÜMLELER<strong>1- Aynı Anlama Gelen Cümleler:</strong><br /><br /><br />Aynı duygu ve düşüncelerin farklı cümlelerle farklı kelimelerle anlatılmasıyla oluşan cümleler anlamca aynıdır.<br /><br />Bu tür cümlelerde anlatılmak istenen duygu ve düşüncenin aynı olması gerekmektedir.<br /><br /><strong>Ör:</strong><br /><br />Bilginin efendisi olmak için çalışmanın kölesi olmak şarttır.<br />Bilgili bir olmak için çok çalışmak gerekir.<br /><br />Onur’a da bir kitap alalım.<br />Bir kitapta Onur’a alalım.<br /><br />Ankara’nın kendini hemen hissettirmeyen bir güzelliği vardır.<br />Ankara gizli bir güzelliğe sahiptir.<br /><br />Kadınlar zayıftır; ama analar güçlüdür.<br />Analık kadına güç verir.<br /><br />Herkes işine yarayan şeyi benimser.<br />Arı, söğüdü; akıllı öğüdü sever.<br /><br />İnsan kendini değerlendirirken tarafsız olamaz.<br />Öz eleştiri yaparken tarafsız olmak zordur.<br /><br />Dünyada kusursuz iki insan vardır: Biri ölmüş, diğeri doğmamıştır.<br />Dünyada kusursuz insan yoktur.<br /><br />Senin yüzünden bu hallere geldik.<br />Bu duruma düşmemizin sorumlusu sensin.<br /><br />Eskiden beri kitap okumayı severim.<br />Oldum olası kitap okumaktan hoşlanırım.<br /><br /><br /><br /><a href="http://der-kenar.blogspot.com/2008/11/cmle-tamamlama.html"><span style="color: rgb(255, 0, 0);"></span></a><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-425633448171467608?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-3970025773935093762008-11-22T14:48:00.000+02:002009-05-11T00:06:00.200+03:00CÜMLE YORUMU<strong>CÜMLE YORUMU<br /></strong><br /><br />Cümleler duygu ve düşüncelerin ifade edildiği söz guruplarıdır. Bundan dolayı her cümlenin ifade ettiği bir anlam vardır. Cümleler yorumlandığında farklı farklı anlamlar oluşabilir.<br />Cümleler birbirleriyle karşılaştırıldığında şu anlam ilişkileri ortaya çıkar.<br /><br /><ul style="color: rgb(255, 0, 0);"><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/cmle-yorumu.html">CÜMLE YORUMU</a></li></ul><ul style="color: rgb(255, 0, 0);"><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/ayni-anlama-gelen-cmleler.html">1- Aynı Anlama Gelen Cümleler</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/benzer-anlama-gelen-cmleler.html">2-Benzer Anlama Gelen Cümleler</a></li><li><a href="http://izzetkocak-tdn.blogspot.com/2008/11/karit-anlamli-elien-cmleler.html">3- Karşıt Anlamlı Cümleler</a></li></ul><a href="http://der-kenar.blogspot.com/2008/11/ayni-anlama-gelen-cmleler.html"><br /></a><a href="http://der-kenar.blogspot.com/2008/11/cmle-tamamlama.html"><span style="color: rgb(255, 0, 0);"></span></a><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-397002577393509376?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-80795356092782370492008-11-22T14:47:00.001+02:002009-05-11T00:07:37.453+03:00AZIMSAMA CÜMLELERİ<strong>9- Azımsama Cümleleri</strong><br /><br /><br />Bir şeyin miktarca az bulunduğunu, yetersiz görüldüğünü ifade eden cümlelere <strong>azımsama cümleleri</strong> denir.<br /><br /><strong>Ör:</strong><br /><br />Koca okulda bu kadar mı öğrenci var.<br /><br />Bu sorulardan bu not mu alınır.<br /><br />Günlerdir çalışıyorsun, ne kadar az iş yapmışsın.<br /><br />Bu kadar parayla değil aile geçindirmek kendimi bile geçindiremem.<br /><br />Teklif ettiğiniz ücret çok az, kabul edemem.<br /><br />Bir tanecik mi ayakkabın var.<br /><br />Sana ne kadar da az harçlık veriyorlar.<br /><br /><br /><br /><br /><a href="http://der-kenar.blogspot.com/2008/11/cmle-tamamlama.html"><span style="color: rgb(255, 0, 0);"></span></a><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-8079535609278237049?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-46883080594513607892008-11-22T14:45:00.000+02:002009-05-11T00:07:53.784+03:00KÜÇÜMSEME CÜMLELERİ<strong>8- Küçümseme Cümleleri<br /></strong><br /><br />Karşıdakine değer vermeme, onu küçük görme, önemsememe hafife alma anlamı taşıyan cümlelere <strong>küçümseme cümlesi</strong> denir.<br /><br /><strong>Ör:</strong><br /><br />Adam olacak da biz bakacak.<br /><br />İki kitap okudun diye adam mı oldun.<br /><br />Sanki kendisi her şeyi biliyor.<br /><br />Bu da yemek mi ben daha iyisini yaparım.<br /><br />Sen kim, sanatçı olmak kim!<br /><br />Siz ne anlarsınız şiirden!<br /><br />Bu maçı kazanıp da şampiyon olacakmış.<br /><br /><br /><a href="http://der-kenar.blogspot.com/2008/11/cmle-tamamlama.html"><span style="color: rgb(255, 0, 0);"></span></a><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-4688308059451360789?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-13625512436609582292008-11-22T14:44:00.000+02:002009-05-11T00:08:37.019+03:00KAYGI (ENDİŞE) CÜMLELERİ<strong>7- Kaygı (Endişe) Cümleleri</strong><br /><br /><br />Bir olay ya da durumun kötü bir şekilde sonuçlanacağı düşüncesini ifade eden cümlelere <span style="color: rgb(255, 0, 0);">kaygı (endişe) cümleleri</span> denir.<br /><strong><br />Ör:<br /></strong><br />Ya işler umduğum gibi gitmezse!<br /><br />Ona çok güvenmekte hata mı ettik acaba?<br /><br />Yola çıkalı üç saat oldu hala gelmedi.<br /><br />Tahlil sonuçlarının kötü çıkmasından korkuyorum.<br /><br />Yolun ortasında benzinimiz biterse ne yapacağız.<br /><br />Siparişleri yetiştiremezsek yandık.<br /><br />Eyvah yine kar yağacak.<br /><br />Ya sınav sonucum düşük gelirse.<br /><br /><br /><a href="http://der-kenar.blogspot.com/2008/11/cmle-tamamlama.html"><span style="color: rgb(255, 0, 0);"></span></a><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-1362551243660958229?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com2tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-61146004073949646402008-11-22T14:43:00.000+02:002009-05-11T00:11:20.807+03:00ÖZLEM CÜMLELERİ<strong>6- Özlem Cümleleri<br /></strong><br /><br />Geçmişte yaşanan günlerin tekrar yaşanma isteğini ya da bir yeri veya kişiyi görme isteğini dile getiren cümlelere <span style="color: rgb(255, 0, 0);">özlem cümleleri</span> denir.<br /><br /><strong>Ör:<br /></strong><br />Nerde çocukluğumun dertsiz, tasasız günleri.<br /><br />Eskinin o mis gibi kokan salatalıkları olsa da yesek.<br /><br />Nerede kaldı o eski ramazan geceleri?<br /><br />Köyü düşündükçe içim yanıyor.<br /><br />Yıllardır görmediğim köyüm burnumda tütüyor.<br /><br />Fırsat olsa da oraları tekrar görebilsek.<br /><br />Eskiden bayramlar bir başka kutlanırdı.<br /><br /><br /><br /><a href="http://der-kenar.blogspot.com/2008/11/cmle-tamamlama.html"><span style="color: rgb(255, 0, 0);"></span></a><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-6114600407394964640?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-51080824311429785882008-11-22T14:42:00.002+02:002009-05-11T00:11:12.925+03:00PİŞMANLIK CÜMLELERİ<strong>5- Pişmanlık Cümleleri<br /></strong><br /><br />Kişinin önceden yaptığı bir iş veya karardan dolayı sonradan üzüntü duyduğunu bildiren cümlelere <span style="color: rgb(255, 0, 0);">pişmanlık cümleleri</span> denir.<br /><br /><strong>Ör:</strong><br /><br />Keşke anıma fotoğraf makinemi de alsaydım!<br /><br />Bilseydim böyle olacağını ona izin vermezdim.<br /><br />Bu işe başlamasaydım iyi olacaktı.<br /><br />Söylediklerine niye hemen inandım ki!<br /><br />Zamanında çalışsaydık böyle olmazdı.<br /><br />Böyle olacağını bilseydim arkandan gelir miydim?<br /><br />Onu bu konuda suçlamamalıydık.<br /><br /><br /><br /><a href="http://der-kenar.blogspot.com/2008/11/cmle-tamamlama.html"><span style="color: rgb(255, 0, 0);"></span></a><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-5108082431142978588?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-69281146769714464942008-11-22T14:42:00.001+02:002009-05-11T00:11:05.785+03:00YAKINMA (ŞİKAYET) CÜMLELERİ<strong>4- Yakınma (Şikayet) Cümleleri</strong><br /><br /><br />İçinde bulunulan durumdan şikayetçi olunduğunu belirten cümlelere <span style="color: rgb(255, 0, 0);">yakınma cümleleri</span> denir.<br /><br /><strong>Ör:</strong><br /><br />Bir haftadır hasta yatıyorum kimse bana nasılsın, diye sormadı.<br /><br />Çevreyi koruma konusunda büyükler küçüklere iyi örnek olmak yerine kötü örnek oluyor.<br /><br />Kurallara uyan yok herkes bildiğini okuyor.<br /><br />Boş boş geziyor hiçbir işe elini sürmüyor.<br /><br />Her defasında en zor işi bana veriyor.<br /><br />Başlığı ile içeriği birbirine uymayan yazılar bizi çok zorluyor.<br /><br />Nice ünlü yapıtı okumamış aydınlar var.<br /><br /><br /><br /><a href="http://der-kenar.blogspot.com/2008/11/cmle-tamamlama.html"><span style="color: rgb(255, 0, 0);"></span></a><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-6928114676971446494?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-79311603443686056912008-11-22T14:41:00.000+02:002009-05-11T00:10:55.788+03:00SİTEM CÜMLELERİ<strong>3- Sitem Cümleleri</strong><br /><br /><br />Birine karşı duyulan kırgınlığı belirtmek için kullanılan cümlelere <span style="color: rgb(255, 0, 0);">sitem cümleleri</span> denir.<br /><br /><strong>Ör:<br /></strong><br />Seni kaç kez ikaz ettim; ama beni bir kere dinlemedin.<br /><br />İşleri zamanında yapsaydın ne olurdu sanki!<br /><br />Buraya geldi de hasta babasını ziyaret etmedi.<br /><br />Hadi gelmedin, bari bir telefon etseydin.<br /><br />Yemekten biraz da bana niye ayırmadın.<br /><br />Hani bana karşı dürüst olacaktın.<br /><br />Bir yudum mutluluğu bize çok gördünüz.<br /><br /><br /><a href="http://der-kenar.blogspot.com/2008/11/cmle-tamamlama.html"><span style="color: rgb(255, 0, 0);"></span></a><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-7931160344368605691?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-75309694250808033462008-11-22T14:39:00.000+02:002009-05-11T00:10:47.862+03:00BEĞENİ CÜMLELERİ<strong>2- Beğeni Cümleleri</strong><br /><br /><br />Herhangi bir durum ya da olaydan duyulan memnuniyetin dile getirildiği cümlelere <span style="color: rgb(255, 0, 0);">beğenme cümleleri</span> denir.<br /><br /><strong>Ör:</strong><br /><br />Yazar, olayları sıradanlığa düşmeden güzel bir üslupla yansıtmış.<br /><br />Araba dediğin böyle rahat ve geniş olmalı.<br /><br />Yazar, dile olan hakimiyetini yeni eserinde de ortaya koymuş.<br /><br />Bu balerinimiz, senelerce yılmadan çalıştı.<br /><br />Yazma konusunda hiçbir zaman kolaya kaçmadı.<br /><br />Burada her mevsimin ayrı bir tadı vardır.<br /><br />Çayın tadını hiçbir içeceğe değişmem.<br /><br />Bir gömlek bir insana bu kadar yakışır.<br /><br /><br /><a href="http://der-kenar.blogspot.com/2008/11/cmle-tamamlama.html"><span style="color: rgb(255, 0, 0);"></span></a><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-7530969425080803346?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-72226906859121375142008-11-22T14:38:00.000+02:002009-05-11T00:10:38.643+03:00ŞAŞIRMA CÜMLELERİ<strong>1- Şaşırma Cümleleri<br /></strong><br /><br />Beklenilmeyen bir durumla karşılaşıldığında dile getirilen hayret duygusunu ifade eden cümlelere <span style="color: rgb(255, 0, 0);">şaşırma cümleleri</span> denir.<br /><br /><strong>Ör:<br /></strong><br />O kadar fakirken birden bire nasıl zengin oldun!<br /><br />Sınav sonucunu çok yüksek beklerken düşük gelmesin mi!<br /><br />Kitaplığındaki binlerce kitabı okumuş ha!<br /><br />Böyle ansızın gideceğini hiç düşünmemiştim.<br /><br />Bu takımı yeneceğimiz aklımın ucundan bile geçmemişti.<br /><br />Hayret! Sen bu evin yolunu bilir miydin?<br /><br />Dokuz kişi bir arabaya nasıl sığmış anlayamadım!<br /><br /><br /><br /><a href="http://der-kenar.blogspot.com/2008/11/cmle-tamamlama.html"><span style="color: rgb(255, 0, 0);"></span></a><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-7222690685912137514?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-18128497283660414742008-11-22T14:36:00.000+02:002009-05-11T00:10:30.157+03:00AŞAMALI ANLATIM<strong>17- Aşamalı Anlatım<br /></strong><br /><br />Eylemin aniden değil, süreç içinde gerçekleşmesidir.<br /><br /><strong>Ör:<br /></strong><br />Bu derenin suyu giderek azalıyor.<br /><br />Zamanla insan her şeye alışıyor.<br /><br />Yeni arkadaşlarıma giderek ısınıyorum.<br /><br />Onu, gün geçtikçe daha iyi anlıyorum.<br /><br />Havalar günden güne ısınıyor.Başarıya adım adım ulaşılır.<br /><br /><br /><br /><a href="http://der-kenar.blogspot.com/2008/11/cmle-tamamlama.html"><span style="color: rgb(255, 0, 0);"></span></a><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-1812849728366041474?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-84862774270782222592008-11-22T14:34:00.000+02:002009-05-11T00:10:00.551+03:00ÖN YARGI (PEŞİN HÜKÜM) CÜMLELERİ<strong>16- Ön Yargı (Peşin Hüküm) Cümleleri</strong><br /><br /><br />Herhangi bir durumun ya da olayın nasıl sonuçlanacağı konusunda daha sonuçlanmadan bir hüküm veren cümlelere <span style="color: rgb(255, 0, 0);">Ön Yargı Cümleleri</span> denir.<br /><strong><br />Ör:</strong><br /><br />Bu kitap, piyasaya çıktığında çok ses getirecek.<br /><br />Bu sınavı kazanacağını hiç sanmıyorum.<br /><br />Yeni şiirinde başarılı olacağını sanıyorum.<br /><br />Bu takım bu yıl şampiyon olamaz.<br /><br />Onun çevresindeki olaylara geniş açıdan bakması mümkün değildir.<br /><br />Ali’yi bilirim, o toplumun değer yargılarının dikkate almaz.<br /><br /><br /><br /><a href="http://der-kenar.blogspot.com/2008/11/cmle-tamamlama.html"><span style="color: rgb(255, 0, 0);"></span></a><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-8486277427078222259?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-67671804116387252582008-11-22T14:32:00.000+02:002009-05-11T00:10:12.518+03:00ELEŞTİRİ CÜMLELERİ<strong>15- Eleştiri Cümleleri</strong><br /><br /><br />Bir olay, durum varlık ya da kişi hakkında olumlu ya da olumsuz görüş bildiren cümlelere <span style="color: rgb(255, 0, 0);">eleştiri cümleleri</span> denir.<br /><br /><strong>Ör:</strong><br /><br />Filmdeki bazı uzun diyaloglar filmin güzelliğine gölge düşürmüş. <span style="color: rgb(0, 153, 0);">(Olumsuz Eleştiri) </span><br /><br />İşini bu şekilde titiz yapması başarılı olmasını sağlıyor. <span style="color: rgb(0, 153, 0);">(Olumlu Eleştiri)<br /></span><br />Bu gidişle bir yere varamazsın. <span style="color: rgb(0, 153, 0);">(Olumsuz Eleştiri)<br /></span><br />Yazar, eserinde yabancı sözcüklere yer vererek eserin anlaşılmasını engellemiş. <span style="color: rgb(51, 204, 0);">(Olumsuz </span><br /><span style="color: rgb(51, 204, 0);">Eleştiri)<br /></span><br />O, giyimiyle, konuşmasıyla, cömertliğiyle dört dörtlük bir insandır. <span style="color: rgb(0, 153, 0);">(Olumlu Eleştiri)<br /></span><br />Burnu havada biri olduğu için herkesi küçümserdi. <span style="color: rgb(0, 153, 0);">(Olumsuz Eleştiri)<br /></span><br />Ödevlerini yine baştan savma yapmışsın. <span style="color: rgb(0, 153, 0);">(Olumsuz Eleştiri)</span><br /><span style="color: rgb(0, 153, 0);"></span><br /><span style="color: rgb(0, 153, 0);"></span><br /><span style="color: rgb(0, 153, 0);"><br /></span><a href="http://der-kenar.blogspot.com/2008/11/cmle-tamamlama.html"><span style="color: rgb(255, 0, 0);"></span></a><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-6767180411638725258?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-28473279048478908192008-11-22T14:31:00.000+02:002009-05-11T00:15:45.925+03:00DEĞERLENDİRME (YORUM) CÜMLELERİ<strong>14- Değerlendirme (Yorum) Cümleleri</strong><br /><br /><br />Bir olay, durum varlık ya da kişi hakkında görüş ifade eden cümlelere <span style="color: rgb(255, 0, 0);">değerlendirme cümleleri</span> denir.<br /><br />Değerlendirme cümleleri genellikle kişisel görüş ifade eder.<br /><br /><strong>Ör:</strong><br /><br />Sanatçının başkalarını taklit etmesi eserlerinin özgünlüğüne gölge düşürür.<br /><br />Yazarın anlatımında bir tek düzelik ve kuruluk görülüyor.<br /><br />İnsanların yalnızlaştığı günümüzde sevgiye çok muhtacız.<br /><br />Aklına gelen her şeyi söyleyen insanların sonu budur işte.<br /><br />Bu gidişle çocukların neşeyle koşup oynayacağı yeşil alan kalmayacak.<br /><br />Davranışları etkilemede iletişim araçlarının büyük etkisi vardır.<br /><br />Yüzüne bakınca acısını içinde saklayan biri olduğunu anladım.<br /><br /><br /><br /><a href="http://der-kenar.blogspot.com/2008/11/cmle-tamamlama.html"><span style="color: rgb(255, 0, 0);"></span></a><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-2847327904847890819?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-67352954956465134172008-11-22T14:29:00.000+02:002009-05-11T00:16:27.210+03:00ABARTMA CÜMLELERİ<strong>13- Abartma Cümleleri</strong><br /><br /><br />Anlatımı çekici kılmak için olay ve durumların olağanüstü bir biçimde ifade edilmesiyle oluşan cümlelere <span style="color: rgb(255, 0, 0);">abartma cümleleri</span> denir.<br /><br /><strong>Ör:</strong><br /><br />O kadar ağladı ki gözyaşları sel oldu, aktı.<br /><br />Bu hafta dünya kadar soru çözdüm.<br /><br />Hasta sabaha kadar gözünü kırpmadı.<br /><br />Bin dereden su getirsen arınamazsın.<br /><br />Duyduklarını bire bin katarak anlatıyor.<br /><br />Ne geniş adam dünya yansa umurunda değil.<br /><br />Su uyur, düşman uyumaz.<br /><br />Yüzü ay gibi parlıyor.<br /><br /><br /><a href="http://der-kenar.blogspot.com/2008/11/cmle-tamamlama.html"><span style="color: rgb(255, 0, 0);"></span></a><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-6735295495646513417?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-27026985210487834612008-11-22T14:28:00.000+02:002009-05-11T00:10:21.684+03:00TANIM CÜMLELERİ<strong>12- Tanım Cümleleri</strong><br /><br /><br />Varlıkları ve kavramları özellikleriyle anlatan cümlelere <span style="color: rgb(255, 0, 0);">tanım cümleleri</span> denir.<br /><br />Tanım cümleleri söylendiğinde kafamızda tanımı yapılan varlık yada kavram hakkında bir fikir oluşur.<br /><br />Tanım cümlelerinde<span style="color: rgb(255, 0, 0);"> “……… nedir?”</span> sorusuna cevap alırız.<br /><br /><strong>Ör:</strong><br /><br />Yer kabuğunun çukur bölümlerini kaplayan, birbiriyle bağlantılı, tuzlu su kütlelerine deniz denir.<br /><br />Atkı, soğuğa karşı omuzlara, başa, sırta ve boyna alınan örtüye denir.<br /><br />İnsan, inatçı bir anlam arayıcısıdır.<br /><br />Sabır, bilgeliğin arkadaşıdır.<br /><br />Deneyim, hatalarımıza verdiğimiz addır.<br /><br />Kitap en iyi dosttur.<br /><br /><br /><a href="http://der-kenar.blogspot.com/2008/11/cmle-tamamlama.html"><span style="color: rgb(255, 0, 0);"></span></a><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-2702698521048783461?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-39774600341094425432008-11-22T14:24:00.000+02:002009-05-11T00:14:43.175+03:00DOĞRUDAN ANLATIMA VE DOLAYLI ANLATIMA SAHİP CÜMLELER<strong>11- Doğrudan ve dolaylı anlatıma sahip cümleler</strong><br /><br /><br />Bir başkasının sözlerini olduğu gibi anlatmaya<span style="color: rgb(255, 0, 0);"> <strong>“doğrudan anlatım”</strong></span> denir.<br /><br />Doğrudan anlatıma sahip cümlelerde aktarılan cümle tırnak içinde verilir.<br />Doğrudan anlatımlı cümleleri aktaran, cümleye kendi sözlerini katmaz.<br />Bu cümlelerin sonunda genellikle, <span style="color: rgb(255, 0, 0);">“diyor, demiş, der”</span> ifadeleri bulunur.<br /><br />Bir başkasının sözlerini olduğu gibi değil de değiştirerek aktarmaya <span style="color: rgb(255, 0, 0);"><strong>“dolaylı anlatım”</strong></span> denir.<br />Dolaylı anlatımda aktarılan cümle tırnak içinde verilmez.<br />Bu cümlelerin sonunda genellikle, <span style="color: rgb(255, 0, 0);">“belirtti, ifade etti, söyledi” </span>gibi sözler bulunur.<br /><br /><strong>Ör:</strong><br /><br />Ceyda, arkadaşına: “Benimle oynar mısın?” dedi. <span style="color: rgb(0, 153, 0);">(doğrudan anlatım)<br /></span><br />Ceyda, arkadaşına kendisiyle oynayıp oynamayacağını sordu. <span style="color: rgb(0, 153, 0);">(dolaylı anlatım)<br /></span><br />Annesi yarışmada birinci olan kızına şöyle dedi: “Seninle gurur duyuyorum!” <span style="color: rgb(0, 153, 0);">(doğrudan anlatım)</span><br /><br />Annesi yarışmada birinci olan kızına kendisiyle gurur duyduğunu söyledi. <span style="color: rgb(0, 153, 0);">(dolaylı anlatım)<br /></span><br />Livy: “Deneyim aptalların öğretmenidir” der. <span style="color: rgb(51, 204, 0);">(doğrudan anlatım)</span><br /><br />Einstein, hayal kurmanın bilgiden önemli olduğunu söylemiş. <span style="color: rgb(0, 153, 0);">(dolaylı anlatım)<br /></span><br />Mevlana: “Kargalar ötmeye başlayınca bülbüller susar.” Demiş. <span style="color: rgb(0, 153, 0);">(doğrudan anlatım)<br /></span><br />Bir resmin bin kelimeden değerli olduğunu ifade etti. <span style="color: rgb(0, 153, 0);">(dolaylı anlatım)</span><br /><span style="color: rgb(0, 153, 0);"></span><br /><br /><a href="http://der-kenar.blogspot.com/2008/11/cmle-tamamlama.html"><span style="color: rgb(255, 0, 0);"></span></a><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-3977460034109442543?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-62730306111537628332008-11-22T14:22:00.000+02:002009-05-11T00:14:27.894+03:00ÖNERİ (TAVSİYE) CÜMLELERİ<strong>10- Öneri (Tavsiye) Cümleleri<br /></strong><br /><br />Herhangi bir konuda ortaya çıkan olumsuz durumları gidermek için öne sürülen teklifleri ifade eden cümlelere <span style="color: rgb(255, 0, 0);">öneri cümleleri</span> denir.<br /><br /><strong>Ör:</strong><br /><br />Daha güzel yazılar yazmak için büyük şairleri kendine örnek almalısın.<br /><br />Övgüye değer işler yapmayı ilke edinin.<br /><br />Sabır bir erdemdir sakın ondan vazgeçmeyin.<br /><br />Kendinize belli bir amaç çizin.<br /><br />Güler yüzlü olmayan dükkan açmasın.<br /><br /><br /><a href="http://der-kenar.blogspot.com/2008/11/cmle-tamamlama.html"><span style="color: rgb(255, 0, 0);"></span></a><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-6273030611153762833?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com2tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-78553012005962052272008-11-22T14:21:00.001+02:002009-05-11T00:14:18.698+03:00VARSAYIM CÜMLELERİ<strong>9- Varsayım Cümleleri</strong><br /><br /><br />Bir olay ya da durumu gerçekleştiği halde gerçekleşmemiş; gerçekleşmediği halde gerçekleşmiş gibi kabul etmeyi bildiren cümlelere <span style="color: rgb(255, 0, 0);">varsayım cümleleri</span> denir.<br /><br />Varsayım cümlelerinde <span style="color: rgb(255, 0, 0);">“varsayalım, farz et, tut ki, düşünelim” </span>gibi kelime ve kelime grupları kullanılır.<br /><br /><strong>Ör:<br /></strong><br />Yarına kadar işlerimizi bitirdiğimizi varsayalım.<br /><br />Farz et ki uçak seferleri iptal edildi.<br /><br />Onunda senin gibi davrandığını düşün.<br /><br />Diyelim ki onunla görüştün, sonra ne yapacaksın.<br /><br />Farz edelim ki okulu bitirdin.<br /><br />Konuşma yapmak için kürsüye çıktığımda da heyecanlanırsam.<br /><br />Bir an için bu güzelim ülkede yaşadığını düşün.<br /><br /><br /><a href="http://der-kenar.blogspot.com/2008/11/cmle-tamamlama.html"><span style="color: rgb(255, 0, 0);"></span></a><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-7855301200596205227?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-71088373895371799002008-11-22T14:18:00.000+02:002009-05-11T00:14:08.487+03:00OLASILIK (İHTİMAL) CÜMLELERİ<strong>8- Olasılık (İhtimal) Cümleleri<br /></strong><br /><br />bir olayın veya durumun sonucuyla ilgili kesin olmayan ifadelerin belirtildiği cümlelere <span style="color: rgb(255, 0, 0);">olasılık (ihtimal) cümleleri</span> denir.<br /><br />Olasılık cümlelerinde kesinlik söz konusu değildir. Sözü söyleyen söylediklerinden tam olarak emin değildir. Cümlelerde genellikle <span style="color: rgb(255, 0, 0);">“-ebilir, gibi, galiba, belki, sanırım, herhalde, olsa gerek”</span> gibi kelimeler kullanılır.<br /><br /><strong>Ör:</strong><br /><br />Araba çalışmıyor, benzini bitmiş olabilir.<br /><br />Ferit bugün işe gelmedi herhalde hastalandı.<br /><br />Bu kitabı okursan sınavda başarılı olabilirsin.<br /><br />Galiba herkes bildiğini okuyor.<br /><br />Sana mektup yazacağını sanmıyorum.<br /><br />Bu saatte kapıyı çalan dayım olsa gerek.<br /><br />Bu hastalık hemen geçmeyebilir.<br /><br />Duygu, arkadaşlarıyla oynamaya gitmiş olmalı.<br /><br /><br /><br /><a href="http://der-kenar.blogspot.com/2008/11/cmle-tamamlama.html"><span style="color: rgb(255, 0, 0);"></span></a><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-7108837389537179900?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3488400225935467197.post-19269324514322043892008-11-22T14:17:00.000+02:002009-05-11T00:13:58.427+03:00KARŞILAŞTIRMA CÜMLELERİ<strong>7- Karşılaştırma Cümleleri</strong><br /><br /><br />Bir varlığın, olayın veya durumun diğeriyle olan benzer veya farklı yönlerini anlatan cümlelere <span style="color: rgb(255, 0, 0);">karşılaştırma cümleleri</span> denir.<br /><br /><strong>Ör:</strong><br /><br />Nalan da Leyla gibi çalışkan bir öğrencidir.<br /><br />Temmuz ayı diğer aylardan daha sıcaktır.<br /><br />Zeynep, eskiden daha yaramazdı.<br /><br />Tarlanın iyisi suya yakın, daha iyisi eve yakın olanıdır.<br /><br />Sanatçılar arasında eşi az bulunur bir insandı.<br /><br />Öğretmen sınıfın en çok konuşanını öne oturttu.<br /><br />En güzel şiirlerini bu kitapta toplamış.<br /><br />Kiraz pahalı, elma ise ucuz bir meyvedir.<br /><br /><br /><br /><a href="http://der-kenar.blogspot.com/2008/11/cmle-tamamlama.html"><span style="color: rgb(255, 0, 0);"></span></a><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3488400225935467197-1926932451432204389?l=izzetkocak-tdn.blogspot.com' alt='' /></div>izzet koçakhttp://www.blogger.com/profile/10709536586459145011noreply@blogger.com0